ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഹനുമാനപി വിക്രാംതഃ സർവം ശുശ്രാവ തത്ത്വതഃ ।
സീതായാസ്ത്രിജടായാശ്ച രാക്ഷസീനാം ച തര്ജനമ് ॥ 1 ॥
അവേക്ഷമാണസ്താം ദേവീം ദേവതാമിവ നംദനേ ।
തതോ ബഹുവിധാം ചിംതാം ചിംതയാമാസ വാനരഃ ॥ 2 ॥
യാം കപീനാം സഹസ്രാണി സുബഹൂന്യയുതാനി ച ।
ദിക്ഷു സർവാസു മാര്ഗംതേ സേയമാസാദിതാ മയാ ॥ 3 ॥
ചാരേണ തു സുയുക്തേന ശത്രോശ്ശക്തിമവേക്ഷതാ ।
ഗൂഢേന ചരതാ താവദവേക്ഷിതമിദം മയാ ॥ 4 ॥
രാക്ഷസാനാം വിശേഷശ്ച പുരീ ചേയമവേക്ഷിതാ ।
രാക്ഷസാധിപതേരസ്യ പ്രഭാവോ രാവണസ്യ ച ॥ 5 ॥
യുക്തം തസ്യാപ്രമേയസ്യ സർവസത്ത്വദയാവതഃ ।
സമാശ്വാസയിതും ഭാര്യാം പതിദര്ശനകാംക്ഷിണീമ് ॥ 6 ॥
അഹമാശ്വാസയാമ്യേനാം പൂര്ണചംദ്രനിഭാനനാമ് ।
അദൃഷ്ടദുഃഖാം ദുഃഖാര്താം ദുഃഖസ്യാംതമഗച്ഛതീമ് ॥ 7 ॥
യദ്യപ്യഹമിമാം ദേവീം ശോകോപഹതചേതനാമ് ।
അനാശ്വാസ്യ ഗമിഷ്യാമി ദോഷവദ്ഗമനം ഭവേത് ॥ 8 ॥
ഗതേ ഹി മയി തത്രേയം രാജപുത്രീ യശസ്വിനീ ।
പരിത്രാണമവിംദംതീ ജാനകീ ജീവിതം ത്യജേത് ॥ 9 ॥
മയാ ച സ മഹാബാഹുഃ പൂര്ണചംദ്രനിഭാനനഃ ।
സമാശ്യാസയിതും ന്യായ്യസ്സീതാദര്ശനലാലസഃ ॥ 10 ॥
നിശാചരീണാം പ്രത്യക്ഷമനര്ഹം ചാഭിഭാഷിതമ് ।
കഥന്നു ഖലു കര്തവ്യമിദം കൃച്ഛ്രഗതോ ഹ്യഹമ് ॥ 11 ॥
അനേന രാത്രിശേഷേണ യദി നാശ്വാസ്യതേ മയാ ।
സർവഥാ നാസ്തി സംദേഹഃ പരിത്യക്ഷ്യതി ജീവിതമ് ॥ 12 ॥
രാമശ്ച യദി പൃച്ഛേന്മാം കിം മാം സീതാബ്രവീദ്വചഃ ।
കിമഹം തം പ്രതി ബ്രൂയാമസംഭാഷ്യ സുമധ്യമാമ് ॥ 13 ॥
സീതാസംദേശരഹിതം മാമിതസ്ത്വരയാഽഗതമ് ।
നിര്ദഹേദപി കാകുത്സ്യ ക്രുദ്ധസ്തീവ്രേണ ചക്ഷുഷാ ॥ 14 ॥
യദി ചോദ്യോജയിഷ്യാമി ഭര്താരം രാമകാരണാത് ।
വ്യര്ഥമാഗമനം തസ്യ സസൈന്യസ്യ ഭവിഷ്യതി ॥ 15 ॥
അംതരം തു അഹം ആസാദ്യ രാക്ഷസീനാം ഇഹ സ്ഥിതഃ ।
ശനൈഃ ആശ്വാസയിഷ്യാമി സമ്താപ ബഹുലാം ഇമാമ് ॥ 16 ॥
അഹം ത്വതിതനുശ്ചൈവ വാനരശ്ച വിശേഷതഃ ।
വാചം ചോദാഹരിഷ്യാമി മാനുഷീമിഹ സംസ്കൃതാമ് ॥ 17 ॥
യദി വാചം പ്രദാസ്യാമി ദ്വിജാതിരിവ സംസ്കൃതാമ് ।
രാവണം മന്യമാനാ മാം സീതാ ഭീതാ ഭവിഷ്യതി ॥ 18 ॥
വാനരസ്യ വിശേഷേണ കഥം സ്യാദഭിഭാഷണമ് ।
അവശ്യമേവ വക്തവ്യം മാനുഷം വാക്യമര്ഥവത് ॥ 19 ॥
മയാ സാംത്വയിതും ശക്യാ നാന്യഥേയമനിംദിതാ ।
സേയമാലോക്യ മേ രൂപം ജാനകീ ഭാഷിതം തഥാ ॥ 20 ॥
രക്ഷോഭിസ്ത്രാസിതാ പൂർവം ഭൂയസ്ത്രാസം ഗമിഷ്യതി ।
തതോ ജാതപരിത്രാസാ ശബ്ദം കുര്യാന്മനസ്വിനീ ॥ 21 ॥
ജാനമാനാ വിശാലാക്ഷീ രാവണം കാമരൂപിണമ് ।
സീതയാ ച കൃതേ ശബ്ദേ സഹസാ രാക്ഷസീഗണാഃ ।
നാനാപ്രഹരണോ ഘോരഃ സമേയാദംതകോപമഃ ॥ 22 ॥
തതോ മാം സംപരിക്ഷിപ്യ സർവതോ വികൃതാനനാഃ ॥ 23 ॥
വധേ ച ഗ്രഹണേ ചൈവ കുര്യുര്യത്നം യഥാബലമ് ।
ഗൃഹ്യ ശാഖാഃ പ്രശാഖാശ്ച സ്കംധാംശ്ചോത്തമശാഖിനാമ് ॥ 24 ॥
ദൃഷ്ട്വാ വിപരിധാവംതം ഭവേയുര്ഭയശംകിതാഃ ।
മമ രൂപം ച സംപ്രേക്ഷ്യ വനേ വിചരതോ മഹത് ॥ 25 ॥
രാക്ഷസ്യോ ഭയവിത്രസ്താ ഭവേയുർവികൃതാനനാഃ ।
തതഃ കുര്യുസ്സമാഹ്വാനം രാക്ഷസ്യോ രക്ഷസാമപി ॥ 26 ॥
രാക്ഷസേംദ്രനിയുക്താനാം രാക്ഷസേംദ്രനിവേശനേ ।
തേ ശൂലശക്തിനിസ്ത്രിംശവിവിധായുധപാണയഃ ॥ 27 ॥
ആപതേയുർവിമര്ദേഽസ്മിന്വേഗേനോദ്വേഗകാരണാത് ।
സമൃദ്ധസ്തൈസ്തു പരിതോ വിധമന് രക്ഷസാം ബലമ് ॥ 28 ॥
ശക്നുയാം ന തു സംപ്രാപ്തും പരം പാരം മഹോദധേഃ ।
മാം വാ ഗൃഹ്ണീയുരാപ്ലുത്യ ബഹവശ്ശീഘ്രകാരിണഃ ॥ 29 ॥
സ്യാദിയം ചാഗൃഹീതാര്ഥാ മമ ച ഗ്രഹണം ഭവേത് ।
ഹിംസാഭിരുചയോ ഹിംസ്യുരിമാം വാ ജനകാത്മജാമ് ॥ 30 ॥
വിപന്നം സ്യാത്തതഃ കാര്യം രാമസുഗ്രീവയോരിദമ് ।
ഉദ്ദേശേ നഷ്ടമാര്ഗേഽസ്മിന് രാക്ഷസൈഃ പരിവാരിതേ ॥ 31 ॥
സാഗരേണ പരിക്ഷിപ്തേ ഗുപ്തേ വസതി ജാനകീ ।
വിശസ്തേ വാ ഗൃഹീതേ വാ രക്ഷോഭിര്മയി സംയുഗേ ॥ 32 ॥
നാന്യം പശ്യാമി രാമസ്യ സഹായം കാര്യസാധനേ ।
വിമൃശംശ്ച ന പശ്യാമി യോ ഹതേ മയി വാനരഃ ॥ 33 ॥
ശതയോജനവിസ്തീര്ണം ലംഘയേത മഹോദധിമ് ।
കാമം ഹംതും സമര്ഥോഽസ്മി സഹസ്രാണ്യപി രക്ഷസാമ് ॥ 34 ॥
ന തു ശക്ഷ്യാമി സംപ്രാപ്തും പരം പാരം മഹോദധേഃ ।
അസത്യാനി ച യുദ്ധാനി സംശയോ മേ ന രോചതേ ॥ 35 ॥
കശ്ച നിസ്സംശയം കാര്യം കുര്യാത്പ്രാജ്ഞഃ സസംശയമ് ।
പ്രാണത്യാഗശ്ച വൈദേഹ്യാ ഭവേദനഭിഭാഷണേ ॥ 36 ॥
ഏഷ ദോഷോ മഹാന്ഹി സ്യാന്മമ സീതാഭിഭാഷണേ ।
ഭൂതാശ്ചാര്ഥാ വിനശ്യംതി ദേശകാലവിരോധിതാഃ ॥ 37 ॥
വിക്ലബം ദൂതമാസാദ്യ തമഃ സൂര്യോദയേ യഥാ ।
അര്ഥാനര്ഥാംതരേ ബുദ്ധിനിശ്ചിതാപി ന ശോഭതേ ॥ 38 ॥
ഘാതയംതി ഹി കാര്യാണി ദൂതാഃ പംഡിതമാനിനഃ ।
ന വിനശ്യേത്കഥം കാര്യം വൈക്ലബ്യം ന കഥം ഭവേത് ॥ 39 ॥
ലംഘനം ച സമുദ്രസ്യ കഥം നു ന വൃഥാ ഭവേത് ।
കഥം നു ഖലു വാക്യം മേ ശൃണുയാന്നോദ്വിജേത വാ ।
ഇതി സംചിംത്യ ഹനുമാംശ്ചകാര മതിമാന്മതിമ് ॥ 40 ॥
രാമമക്ലിഷ്ടകര്മാണം സുബംധുമനുകീര്തയന് ॥ 41 ॥
നൈനാമുദ്വേജയിഷ്യാമി തദ്ബംധുഗതമാനസാമ് ।
ഇക്ഷ്വാകൂണാം വരിഷ്ഠസ്യ രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ ॥ 42 ॥
ശുഭാനി ധര്മയുക്താനി വചനാനി സമര്പയന് ।
ശ്രാവയിഷ്യാമി സർവാണി മധുരാം പ്രബ്രുവന് ഗിരമ് ॥ 43 ॥
ശ്രദ്ധാസ്യതി യഥാഹീയം തഥാ സർവം സമാദധേ ।
ഇതി സ ബഹുവിധം മഹാനുഭാവോ ജഗതിപതേഃ പ്രമദാമവേക്ഷമാണഃ ।
മധുരമവിതഥം ജഗാദ വാക്യം ദ്രുമവിടപാംതരമാസ്ഥിതോ ഹനൂമാന് ॥ 44 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
