ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ പ്രഥമസ്സര്ഗഃ ।

തതോ രാവണനീതായാഃ സീതായാഃ ശത്രുകര്ശനഃ ।
ഇയേഷ പദമന്വേഷ്ടും ചാരണാചരിതേ പഥി ॥ 1 ॥

ദുഷ്കരം നിഷ്പ്രതിദ്വംദ്വം ചികീര്ഷന് കര്മ വാനരഃ ।
സമുദഗ്രശിരോഗ്രീവോ ഗവാംപതിരിവാബഭൌ ॥ 2 ॥

അഥ വൈഡൂര്യവര്ണേഷു ശാദ്വലേഷു മഹാബലഃ ।
ധീരഃ സലിലകല്പേഷു വിചചാര യഥാസുഖമ് ॥ 3 ॥

ദ്വിജാന് വിത്രാസയന് ധീമാനുരസാ പാദപാന് ഹരന് ।
മൃഗാംശ്ച സുബഹൂന്നിഘ്നന് പ്രവൃദ്ധ ഇവ കേസരീ ॥ 4 ॥

നീലലോഹിതമാംജിഷ്ഠപത്രവര്ണൈഃ സിതാസിതൈഃ ।
സ്വഭാവവിഹിതൈശ്ചിത്രൈര്ധാതുഭിഃ സമലംകൃതമ് ॥ 5 ॥

കാമരൂപിഭിരാവിഷ്ടമഭീക്ഷ്ണം സപരിച്ഛദൈഃ ।
യക്ഷകിന്നരഗംധർവൈര്ദേവകല്പൈശ്ച പന്നഗൈഃ ॥ 6 ॥

സ തസ്യ ഗിരിവര്യസ്യ തലേ നാഗവരായുതേ ।
തിഷ്ഠന് കപിവരസ്തത്ര ഹ്രദേ നാഗ ഇവാബഭൌ ॥ 7 ॥

സ സൂര്യായ മഹേംദ്രായ പവനായ സ്വയംഭുവേ ।
ഭൂതേഭ്യശ്ചാംജലിം കൃത്വാ ചകാര ഗമനേ മതിമ് ॥ 8 ॥

അംജലിം പ്രാങ്മുഖഃ കുർവന് പവനായാത്മയോനയേ ।
തതോ ഹി വവൃധേ ഗംതും ദക്ഷിണോ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ॥ 9 ॥

പ്ലവംഗപ്രവരൈര്ദൃഷ്ടഃ പ്ലവനേ കൃതനിശ്ചയഃ ।
വവൃധേ രാമവൃദ്ധ്യര്ഥം സമുദ്ര ഇവ പർവസു ॥ 10 ॥

നിഷ്പ്രമാണശരീരഃ സന് ലിലംഘയിഷുരര്ണവമ് ।
ബാഹുഭ്യാം പീഡയാമാസ ചരണാഭ്യാം ച പർവതമ് ॥ 11 ॥

സ ചചാലാചലശ്ചാപി മുഹൂര്തം കപിപീഡിതഃ ।
തരൂണാം പുഷ്പിതാഗ്രാണാം സർവം പുഷ്പമശാതയത് ॥ 12 ॥

തേന പാദപമുക്തേന പുഷ്പൌഘേണ സുഗംധിനാ ।
സർവതഃ സംവൃതഃ ശൈലോ ബഭൌ പുഷ്പമയോ യഥാ ॥ 13 ॥

തേന ചോത്തമവീര്യേണ പീഡ്യമാനഃ സ പർവതഃ ।
സലിലം സംപ്രസുസ്രാവ മദം മത്ത ഇവ ദ്വിപഃ ॥ 14 ॥

പീഡ്യമാനസ്തു ബലിനാ മഹേംദ്രസ്തേന പർവതഃ ।
രീതീര്നിർവര്തയാമാസ കാംചനാംജനരാജതീഃ ॥ 15 ॥

മുമോച ച ശിലാഃ ശൈലോ വിശാലാഃ സമനഃശിലാഃ ।
മധ്യമേനാര്ചിഷാ ജുഷ്ടാ ധൂമരാജീരിവാനലഃ ॥ 16 ॥

ഗിരിണാ പീഡ്യമാനേന പീഡ്യമാനാനി സർവതഃ ।
ഗുഹാവിഷ്ടാനി ഭൂതാനി വിനേദുർവികൃതൈഃ സ്വരൈഃ ॥ 17 ॥

സ മഹാസത്ത്വസന്നാദഃ ശൈലപീഡാനിമിത്തജഃ ।
പൃഥിവീം പൂരയാമാസ ദിശശ്ചോപവനാനി ച ॥ 18 ॥

ശിരോഭിഃ പൃഥുഭിഃ സര്പാ വ്യക്തസ്വസ്തികലക്ഷണൈഃ ।
വമംതഃ പാവകം ഘോരം ദദംശുര്ദശനൈഃ ശിലാഃ ॥ 19 ॥

താസ്തദാ സവിഷൈര്ദഷ്ടാഃ കുപിതൈസ്തൈര്മഹാശിലാഃ ।
ജജ്ജ്വലുഃ പാവകോദ്ദീപ്താ ബിഭിദുശ്ച സഹസ്രധാ ॥ 20 ॥

യാനി ചൌഷധജാലാനി തസ്മിന് ജാതാനി പർവതേ ।
വിഷഘ്നാന്യപി നാഗാനാം ന ശേകുഃ ശമിതും വിഷമ് ॥ 21 ॥

ഭിദ്യതേഽയം ഗിരിര്ഭൂതൈരിതി മത്ത്വാ തപസ്വിനഃ ।
ത്രസ്താ വിദ്യാധരാസ്തസ്മാദുത്പേതുഃ സ്ത്രീ ഗണൈഃ സഹ ॥ 22 ॥

പാനഭൂമിഗതം ഹിത്വാ ഹൈമമാസവഭാജനമ് ।
പാത്രാണി ച മഹാര്ഹാണി കരകാംശ്ച ഹിരണ്മയാന് ॥ 23 ॥

ലേഹ്യാനുച്ചാവചാന് ഭക്ഷ്യാന് മാംസാനി വിവിധാനി ച ।
ആര്ഷഭാണി ച ചര്മാണി ഖഡഗാംശ്ച കനകത്സരൂന് ॥ 24 ॥

കൃതകംഠഗുണാഃ ക്ഷീബാ രക്തമാല്യാനുലേപനാഃ ।
രക്താക്ഷാഃ പുഷ്കരാക്ഷാശ്ച ഗഗനം പ്രതിപേദിരേ ॥ 25 ॥

ഹാരനൂപുരകേയൂരപാരിഹാര്യധരാഃ സ്ത്രിയഃ ।
വിസ്മിതാഃ സസ്മിതാസ്തസ്ഥുരാകാശേ രമണൈഃ സഹ ॥ 26 ॥

ദര്ശയംതോ മഹാവിദ്യാം വിദ്യാധരമഹര്ഷയഃ ।
സഹിതാസ്തസ്ഥുരാകാശേ വീക്ഷാംചക്രുശ്ച പർവതമ് ॥ 27 ॥

ശുശ്രുവുശ്ച തദാ ശബ്ദമൃഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ് ।
ചാരണാനാം ച സിദ്ധാനാം സ്ഥിതാനാം വിമലേഽംബരേ ॥ 28 ॥

ഏഷ പർവതസംകാശോ ഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ ।
തിതീര്ഷതി മഹാവേഗസ്സമുദ്രം മകരാലയമ് ॥ 29 ॥

രാമാര്ഥം വാനരാര്ഥം ച ചികീര്ഷന് കര്മ ദുഷ്കരമ് ।
സമുദ്രസ്യ പരം പാരം ദുഷ്പ്രാപം പ്രാപ്തുമിച്ഛതി ॥ 30 ॥

ഇതി വിദ്യാധരാഃ ശ്രുത്വാ വചസ്തേഷാം മഹാത്മനാമ് ।
തമപ്രമേയം ദദൃശുഃ പർവതേ വാനരര്ഷഭമ് ॥ 31 ॥

ദുധുവേ ച സ രോമാണി ചകംപേ ചാചലോപമഃ ।
നനാദ സുമഹാനാദം സുമഹാനിവ തോയദഃ ॥ 32 ॥

ആനുപൂർവ്യേണ വൃത്തം ച ലാംഗൂലം ലോമഭിശ്ചിതമ് ।
ഉത്പതിഷ്യന് വിചിക്ഷേപ പക്ഷിരാജ ഇവോരഗമ് ॥ 33 ॥

തസ്യ ലാംഗൂലമാവിദ്ധമാത്തവേഗസ്യ പൃഷ്ഠതഃ ।
ദദൃശേ ഗരുഡേനേവ ഹ്രിയമാണോ മഹോരഗഃ ॥ 34 ॥

ബാഹൂ സംസ്തംഭയാമാസ മഹാപരിഘസന്നിഭൌ ।
സസാദ ച കപിഃ കട്യാം ചരണൌ സംചുകോച ച ॥ 35 ॥

സംഹൃത്യ ച ഭുജൌ ശ്രീമാംസ്തഥൈവ ച ശിരോധരാമ് ।
തേജഃ സത്ത്വം തഥാ വീര്യമാവിവേശ സ വീര്യവാന് ॥ 36 ॥

മാര്ഗമാലോകയംദൂരാദൂര്ധ്വം പ്രണിഹിതേക്ഷണഃ ।
രുരോധ ഹൃദയേ പ്രാണാനാകാശമവലോകയന് ॥ 37 ॥

പദ്ഭ്യാം ദൃഢമവസ്ഥാനം കൃത്വാ സ കപികുംജരഃ ।
നികുംച്യ കര്ണൌ ഹനുമാനുത്പതിഷ്യന് മഹാബലഃ ।
വാനരാന് വാനരശ്രേഷ്ഠ ഇദം വചനമബ്രവീത് ॥ 38 ॥

യഥാ രാഘവനിര്മുക്തഃ ശരഃ ശ്വസനവിക്രമഃ ।
ഗച്ഛേത്തദ്വദ്ഗമിഷ്യാമി ലംകാം രാവണപാലിതാമ് ॥ 39 ॥

ന ഹി ദ്രക്ഷ്യാമി യദി താം ലംകായാം ജനകാത്മജാമ് ।
അനേനൈവ ഹി വേഗേന ഗമിഷ്യാമി സുരാലയമ് ॥ 40 ॥

യദി വാ ത്രിദിവേ സീതാം ന ദ്രക്ഷ്യാമ്യകൃതശ്രമഃ ।
ബദ്ധ്വാ രാക്ഷസരാജാനമാനയിഷ്യാമി രാവണമ് ॥ 41 ॥

സർവഥാ കൃതകാര്യോഽഹമേഷ്യാമി സഹ സീതയാ ।
ആനയിഷ്യാമി വാ ലംകാം സമുത്പാട്യ സരാവണാമ് ॥ 42 ॥

ഏവമുക്ത്വാ തു ഹനുമാന്വാനരാന്വാനരോത്തമഃ ॥ 43 ॥

ഉത്പപാതാഥ വേഗേന വേഗവാനവിചാരയന് ।
സുപര്ണമിവ ചാത്മാനം മേനേ സ കപികുംജരഃ ॥ 44 ॥

സമുത്പതതി തസ്മിംസ്തു വേഗാത്തേ നഗരോഹിണഃ ।
സംഹൃത്യ വിടപാന് സർവാന് സമുത്പേതുഃ സമംതതഃ ॥ 45 ॥

സ മത്തകോയഷ്ടിമകാന് പാദപാന് പുഷ്പശാലിനഃ ।
ഉദ്വഹന്നൂരുവേഗേന ജഗാമ വിമലേഽംബരേ ॥ 46 ॥

ഊരുവേഗോദ്ധതാ വൃക്ഷാ മുഹൂര്തം കപിമന്വയുഃ ।
പ്രസ്ഥിതം ദീര്ഘമധ്വാനം സ്വബംധുമിവ ബാംധവാഃ ॥ 47 ॥

തമൂരുവേഗോന്മഥിതാഃ സാലാശ്ചാന്യേ നഗോത്തമാഃ ।
അനുജഗ്മുര്ഹനൂമംതം സൈന്യാ ഇവ മഹീപതിമ് ॥ 48 ॥

സുപുഷ്പിതാഗ്രൈര്ബഹുഭിഃ പാദപൈരന്വിതഃ കപിഃ ।
ഹനുമാന് പർവതാകാരോ ബഭൂവാദ്ഭുതദര്ശനഃ ॥ 49 ॥

സാരവംതോഽഥ യേ വൃക്ഷാ ന്യമജ്ജന് ലവണാംഭസി ।
ഭയാദിവ മഹേംദ്രസ്യ പർവതാ വരുണാലയേ ॥ 50 ॥

സ നാനാകുസുമൈഃ കീര്ണഃ കപിഃ സാംകുരകോരകൈഃ ।
ശുശുഭേ മേഘസംകാശഃ ഖദ്യോതൈരിവ പർവതഃ ॥ 51 ॥

വിമുക്താസ്തസ്യ വേഗേന മുക്ത്വാ പുഷ്പാണി തേ ദ്രുമാഃ ।
അവശീര്യംത സലിലേ നിവൃത്താഃ സുഹൃദോ യഥാ ॥ 52 ॥

ലഘുത്വേനോപപന്നം തദ്വിചിത്രം സാഗരേഽപതത് ।
ദ്രുമാണാം വിവിധം പുഷ്പം കപിവായുസമീരിതമ് ॥ 53 ॥

താരാചിതമിവാകാശം പ്രബഭൌ സ മഹാര്ണവഃ ।
പുഷ്പൌഘേണാനുബദ്ധേന നാനാവര്ണേന വാനരഃ ।
ബഭൌ മേഘ ഇവാകാശേ വിദ്യുദ്ഗണ വിഭൂഷിതഃ ॥ 54 ॥

തസ്യ വേഗസമാധൂതൈഃ പുഷ്പൈസ്തോയമദൃശ്യത ॥ 55 ॥

താരാഭിരഭിരാമാഭിരുദിതാഭിരിവാംബരമ് ।
തസ്യാംബരഗതൌ ബാഹൂ ദദൃശാതേ പ്രസാരിതൌ ॥ 56 ॥

പർവതാഗ്രാദ്വിനിഷ്ക്രാംതൌ പംചാസ്യാവിവ പന്നഗൌ ।
പിബന്നിവ ബഭൌ ചാപി സോര്മിമാലം മഹാര്ണവമ് ॥ 57 ॥

പിപാസുരിവ ചാകാശം ദദൃശേ സ മഹാകപിഃ ।
തസ്യ വിദ്യുത്പ്രഭാകാരേ വായുമാര്ഗാനുസാരിണഃ ॥ 58 ॥

നയനേ വിപ്രകാശേതേ പർവതസ്ഥാവിവാനലൌ ।
പിംഗേ പിംഗാക്ഷമുഖ്യസ്യ ബൃഹതീ പരിമംഡലേ ॥ 59 ॥

ചക്ഷുഷീ സംപ്രാകാശേതേ ചംദ്രസൂര്യാവിവോദിതൌ ।
മുഖം നാസികയാ തസ്യ താമ്രയാ താമ്രമാബഭൌ ॥ 60 ॥

സംധ്യയാ സമഭിസ്പൃഷ്ടം യഥാ തത്സൂര്യമംഡലമ് ।
ലാംഗൂലം ച സമാവിദ്ധം പ്ലവമാനസ്യ ശോഭതേ ॥ 61 ॥

അംബരേ വായുപുത്രസ്യ ശക്രധ്വജ ഇവോച്ഛ്രിതമ് ।
ലാംഗൂലചക്രേണ മഹാന് ശുക്ലദംഷ്ട്രോഽനിലാത്മജഃ ॥ 62 ॥

വ്യരോചത മഹാപ്രാജ്ഞഃ പരിവേഷീവ ഭാസ്കരഃ ।
സ്ഫിഗ്ദേശേനാഭിതാമ്രേണ രരാജ സ മഹാകപിഃ ॥ 63 ॥

മഹതാ ദാരിതേനേവ ഗിരിര്ഗൈരികധാതുനാ ।
തസ്യ വാനരസിംഹസ്യ പ്ലവമാനസ്യ സാഗരമ് ॥ 64 ॥

കക്ഷാംതരഗതോ വായുര്ജീമൂത ഇവ ഗര്ജതി ।
ഖേ യഥാ നിപതത്യുല്കാ ഹ്യുത്തരാംതാദ്വിനിഃസൃതാ ॥ 65 ॥

ദൃശ്യതേ സാനുബംധാ ച തഥാ സ കപികുംജരഃ ।
പതത്പതംഗസംകാശോ വ്യായതഃ ശുശുഭേ കപിഃ ॥ 66 ॥

പ്രവൃദ്ധ ഇവ മാതംഗഃ കക്ഷ്യയാ ബധ്യമാനയാ ।
ഉപരിഷ്ടാച്ഛരീരേണ ഛായയാ ചാവഗാഢയാ ॥ 67 ॥

സാഗരേ മാരുതാവിഷ്ടാ നൌരിവാസീത്തദാ കപിഃ ।
യം യം ദേശം സമുദ്രസ്യ ജഗാമ സ മഹാകപിഃ ।
സ സ തസ്യോരുവേഗേന സോന്മാദ ഇവ ലക്ഷ്യതേ ॥ 68 ॥

സാഗരസ്യോര്മിജാലാനാമുരസാ ശൈലവര്ഷ്മണാമ് ।
അഭിഘ്നംസ്തു മഹാവേഗഃ പുപ്ലുവേ സ മഹാകപിഃ ॥ 69 ॥

കപിവാതശ്ച ബലവാന് മേഘവാതശ്ച നിഃസൃതഃ ।
സാഗരം ഭീമനിര്ഘോഷം കംപയാമാസതുര്ഭൃശമ് ॥ 70 ॥

വികര്ഷന്നൂര്മിജാലാനി ബൃഹംതി ലവണാംഭസി ।
പുപ്ലുവേ കപിശാര്ദൂലോ വികിരന്നിവ രോദസീ ॥ 71 ॥

മേരുമംദരസംകാശാനുദ്ധതാന് സ മഹാര്ണവേ ।
അത്യക്രാമന്മഹാവേഗസ്തരംഗാന് ഗണയന്നിവ ॥ 72 ॥

തസ്യ വേഗസമുദ്ധൂതം ജലം സജലദം തദാ ।
അംബരസ്ഥം വിബഭ്രാജ ശാരദാഭ്രമിവാതതമ് ॥ 73 ॥

തിമിനക്രഝഷാഃ കൂര്മാ ദൃശ്യംതേ വിവൃതാസ്തദാ ।
വസ്ത്രാപകര്ഷണേനേവ ശരീരാണി ശരീരിണാമ് ॥ 74 ॥

പ്ലവമാനം സമീക്ഷ്യാഥ ഭുജംഗാഃ സാഗരാലയാഃ ।
വ്യോമ്നി തം കപിശാര്ദൂലം സുപര്ണ ഇതി മേനിരേ ॥ 75 ॥

ദശയോജനവിസ്തീര്ണാ ത്രിംശദ്യോജനമായതാ ।
ഛായാ വാനരസിംഹസ്യ ജലേ ചാരുതരാഭവത് ॥ 76 ॥

ശ്വേതാഭ്രഘനരാജീവ വായുപുത്രാനുഗാമിനീ ।
തസ്യ സാ ശുശുഭേ ഛായാ വിതതാ ലവണാംഭസി ॥ 77 ॥

ശുശുഭേ സ മഹാതേജാ മഹാകായോ മഹാകപിഃ ।
വായുമാര്ഗേ നിരാലംബേ പക്ഷവാനിവ പർവതഃ ॥ 78 ॥

യേനാസൌ യാതി ബലവാന് വേഗേന കപികുംജരഃ ।
തേന മാര്ഗേണ സഹസാ ദ്രോണീകൃത ഇവാര്ണവഃ ॥ 79 ॥

ആപാതേ പക്ഷിസംഘാനാം പക്ഷിരാജ ഇവ വ്രജന് ।
ഹനുമാന് മേഘജാലാനി പ്രകര്ഷന് മാരുതോ യഥാ ॥ 80 ॥

പാംഡുരാരുണവര്ണാനി നീലമാംജിഷ്ഠകാനി ച ।
കപിനാകൃഷ്യമാണാനി മഹാഭ്രാണി ചകാശിരേ ॥ 81 ॥

പ്രവിശന്നഭ്രജാലാനി നിഷ്പതംശ്ച പുനഃ പുനഃ ।
പ്രച്ഛന്നശ്ച പ്രകാശശ്ച ചംദ്രമാ ഇവ ലക്ഷ്യതേ ॥ 82 ॥

പ്ലവമാനം തു തം ദൃഷ്ട്വാ പ്ലവംഗം ത്വരിതം തദാ ।
വവര്ഷുഃ പുഷ്പവര്ഷാണി ദേവഗംധർവദാനവാഃ ॥ 83 ॥

തതാപ ന ഹി തം സൂര്യഃ പ്ലവംതം വാനരോത്തമമ് ।
സിഷേവേ ച തദാ വായൂ രാമകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ ॥ 84 ॥

ഋഷയസ്തുഷ്ടുവുശ്ചൈനം പ്ലവമാനം വിഹായസാ ।
ജഗുശ്ച ദേവഗംധർവാഃ പ്രശംസംതോ മഹൌജസമ് ॥ 85 ॥

നാഗാശ്ച തുഷ്ടുവുര്യക്ഷാ രക്ഷാംസി വിബുധാഃ ഖഗാഃ ।
പ്രേക്ഷ്യ സർവേ കപിവരം സഹസാ വിഗതക്ലമമ് ॥ 86 ॥

തസ്മിന് പ്ലവഗശാര്ദൂലേ പ്ലവമാനേ ഹനൂമതി ।
ഇക്ഷ്വാകുകുലമാനാര്ഥീ ചിംതയാമാസ സാഗരഃ ॥ 87 ॥

സാഹായ്യം വാനരേംദ്രസ്യ യദി നാഹം ഹനൂമതഃ ।
കരിഷ്യാമി ഭവിഷ്യാമി സർവവാച്യോ വിവക്ഷതാമ് ॥ 88 ॥

അഹമിക്ഷ്വാകുനാഥേന സഗരേണ വിവര്ധിതഃ ।
ഇക്ഷ്വാകുസചിവശ്ചായം നാവസീദിതുമര്ഹതി ॥ 89 ॥

തഥാ മയാ വിധാതവ്യം വിശ്രമേത യഥാ കപിഃ ॥ 90 ॥

ശേഷം ച മയി വിശ്രാംതഃ സുഖേനാതിപതിഷ്യതി ।
ഇതി കൃത്വാ മതിം സാധ്വീംസമുദ്ര ശ്ഛന്നമംഭസി ॥ 91 ॥

ഹിരണ്യനാഭം മൈനാകമുവാച ഗിരിസത്തമമ് ।
ത്വമിഹാസുരസംഘാനാം പാതാലതലവാസിനാമ് ॥ 92 ॥

ദേവരാജ്ഞാ ഗിരിശ്രേഷ്ഠ പരിഘഃ സന്നിവേശിതഃ ।
ത്വമേഷാം ജാതവീര്യാണാം പുനരേവോത്പതിഷ്യതാമ് ॥ 93 ॥

പാതാലസ്യാപ്രമേയസ്യ ദ്വാരമാവൃത്യ തിഷ്ഠസി ।
തിര്യഗൂര്ധ്വമധശ്ചൈവ ശക്തിസ്തേ ശൈല വര്ധിതുമ് ॥ 94 ॥

തസ്മാത്സംചോദയാമി ത്വാമുത്തിഷ്ഠ ഗിരിസത്തമ ।
സ ഏഷ കപിശാര്ദൂലസ്ത്വാമുപര്യേതി വീര്യവാന് ॥ 95 ॥

ഹനൂമാന്രാമകാര്യാര്ഥം ഭീമകര്മാ ഖമാപ്ലുതഃ ।
അസ്യ സാഹ്യം മയാ കാര്യമിക്ഷ്വാകുകുലവര്തിനഃ ॥ 96 ॥

മമ ഹീക്ഷ്വാകവഃ പൂജ്യാഃ പരം പൂജ്യതമാസ്തവ ।
കുരു സാചിവ്യമസ്മാകം ന നഃ കാര്യമതിക്രമേത് ॥ 97 ॥

കര്തവ്യമകൃതം കാര്യം സതാം മന്യുമുദീരയേത് ।
സലിലാദൂര്ധ്വമുത്തിഷ്ഠ തിഷ്ഠത്വേഷ കപിസ്ത്വയി ॥ 98 ॥

അസ്മാകമതിഥിശ്ചൈവ പൂജ്യശ്ച പ്ലവതാം വരഃ ।
ചാമീകരമഹാനാഭ ദേവഗംധർവസേവിത ॥ 99 ॥

ഹനുമാംസ്ത്വയി വിശ്രാംതസ്തതഃ ശേഷം ഗമിഷ്യതി ।
കാകുത്സ്ഥസ്യാനൃശംസ്യം ച മൈഥില്യാശ്ച വിവാസനമ് ॥ 100 ॥

ശ്രമം ച പ്ലവഗേംദ്രസ്യ സമീക്ഷ്യോത്ഥാതുമര്ഹസി ।
ഹിരണ്യനാഭോ മൈനാകോ നിശമ്യ ലവണാംഭസഃ ॥ 101 ॥

ഉത്പപാത ജലാത്തൂര്ണം മഹാദ്രുമലതായുതഃ ।
സ സാഗരജലം ഭിത്ത്വാ ബഭൂവാഭ്യുത്ഥിതസ്തദാ ॥ 102 ॥

യഥാ ജലധരം ഭിത്ത്വാ ദീപ്തരശ്മിര്ദിവാകരഃ ।
സ മഹാത്മാ മുഹൂര്തേന സർവതഃ സലിലാവൃതഃ ॥ 103 ॥

ദര്ശയാമാസ ശൃംഗാണി സാഗരേണ നിയോജിതഃ ।
ആദിത്യോദയസംകാശൈരാലിഖദ്ഭിരിവാംബരമ് ।
ശാതകുംഭമയൈഃ ശൃംഗൈഃ സകിന്നരമഹോരഗൈഃ ॥ 104 ॥

തപ്തജാംബൂനദൈഃ ശൃംഗൈഃ പർവതസ്യ സമുത്ഥിതൈഃ ॥ 105 ॥

ആകാശം ശസ്ത്രസംകാശമഭവത്കാംചനപ്രഭമ് ।
ജാതരൂപമയൈഃ ശൃംഗൈര്ഭ്രാജമാനൈഃ സ്വയംപ്രഭൈഃ ॥ 106 ॥

ആദിത്യശതസംകാശഃ സോഽഭവദ്ഗിരിസത്തമഃ ।
തമുത്ഥിതമസംഗേന ഹനുമാനഗ്രതഃ സ്ഥിതമ് ॥ 107 ॥

മധ്യേ ലവണതോയസ്യ വിഘ്നോഽയമിതി നിശ്ചിതഃ ।
സ തമുച്ഛ്ര്രതമത്യര്ഥം മഹാവേഗോ മഹാകപിഃ ॥ 108 ॥

ഉരസാ പാതയാമാസ ജീമൂതമിവ മാരുതഃ ।
സ തഥാ പാതിതസ്തേന കപിനാ പർവതോത്തമഃ ॥ 109 ॥

ബുദ്ധ്വാ തസ്യ കപേർവേഗം ജഹര്ഷ ച നനംദ ച ।
തമാകാശഗതം വീരമാകാശേ സമുപസ്ഥിതഃ ॥ 110 ॥

പ്രീതോ ഹൃഷ്ടമാനാ വാക്യമബ്രവീത്പർവതഃ കപിമ് ।
മാനുഷം ധാരയന് രൂപമാത്മനഃ ശിഖരേ സ്ഥിതഃ ॥ 111 ॥

ദുഷ്കരം കൃതവാന്കര്മ ത്വമിദം വാനരോത്തമ ।
നിപത്യ മമ ശൃംഗേഷു വിശ്രമസ്വ യഥാസുഖമ് ॥ 112 ॥

രാഘവസ്യ കുലേ ജാതൈരുദധിഃ പരിവര്ധിതഃ ।
സ ത്വാം രാമഹിതേ യുക്തം പ്രത്യര്ചയതി സാഗരഃ ॥ 113 ॥

കൃതേ ച പ്രതികര്തവ്യമേഷ ധര്മഃ സനാതനഃ ।
സോഽയം ത്വത്പ്രതികാരാര്ഥീ ത്വത്തഃ സമ്മാനമര്ഹതി ॥ 114 ॥

ത്വന്നിമിത്തമനേനാഹം ബഹുമാനാത്പ്രചോദിതഃ ।
തിഷ്ഠ ത്വം കപിശാര്ദൂല മയി വിശ്രമ്യ ഗമ്യതാമ് ॥ 115 ॥

തവ സാനുഷു വിശ്രാംതഃ ശേഷം പ്രക്രമതാമിതി ।
യോജനാനാം ശതം ചാപി കപിരേഷ സമാപ്ലുതഃ ॥ 116 ॥

തദിദം ഗംധവത്സ്വാദു കംദമൂലഫലം ബഹു ।
തദാസ്വാദ്യ ഹരിശ്രേഷ്ഠ വിശ്രാംതോഽനു ഗമിഷ്യസി ॥ 117 ॥

അസ്മാകമപി സംബംധഃ കപിമുഖ്യ ത്വയാസ്തി വൈ ।
പ്രഖ്യാതസ്ത്രിഷു ലോകേഷു മഹാഗുണപരിഗ്രഹഃ ॥ 118 ॥

വേഗവംതഃ പ്ലവംതോ യേ പ്ലവഗാ മാരുതാത്മജ ।
തേഷാം മുഖ്യതമം മന്യേ ത്വാമഹം കപികുംജര ॥ 119 ॥

അതിഥിഃ കില പൂജാര്ഹഃ പ്രാകൃതോഽപി വിജാനതാ ।
ധര്മം ജിജ്ഞാസമാനേന കിം പുനസ്ത്വാദൃശോ മഹാന് ॥ 120 ॥

ത്വം ഹി ദേവവരിഷ്ഠസ്യ മാരുതസ്യ മഹാത്മനഃ ।
പുത്രസ്തസ്യൈവ വേഗേന സദൃശഃ കപികുംജര ॥ 121 ॥

പൂജിതേ ത്വയി ധര്മജ്ഞ പൂജാം പ്രാപ്നോതി മാരുതഃ ।
തസ്മാത്ത്വം പൂജനീയോ മേ ശൃണു ചാപ്യത്ര കാരണമ് ॥ 122 ॥

പൂർവം കൃതയുഗേ താത പർവതാഃ പക്ഷിണോഽഭവന് ।
തേ ഹി ജഗ്മുര്ദിശഃ സർവാ ഗരുഡാനിലവേഗിനഃ ॥ 123 ॥

തതസ്തേഷു പ്രയാതേഷു ദേവസംഘാഃ മഹര്ഷിഭിഃ ।
ഭൂതാനി ച ഭയം ജഗ്മുസ്തേഷാം പതനശംകയാ ॥ 124 ॥

തതഃ ക്രുദ്ധഃ സഹസ്രാക്ഷഃ പർവതാനാം ശതക്രതുഃ ।
പക്ഷാന് ചിച്ഛേദ വജ്രേണ തത്ര തത്ര സഹസ്രശഃ ॥ 125 ॥

സ മാമുപാഗതഃ ക്രുദ്ധോ വജ്രമുദ്യമ്യ ദേവരാട് ।
തതോഽഹം സഹസാ ക്ഷിപ്തഃ ശ്വസനേന മഹാത്മനാ ॥ 126 ॥

അസ്മിന്ലവണതോയേ ച പ്രക്ഷിപ്തഃ പ്ലവഗോത്തമ ।
ഗുപ്തപക്ഷസമഗ്രശ്ച തവ പിത്രാഭിരക്ഷിതഃ ॥ 127 ॥

തതോഽഹം മാനയാമി ത്വാം മാന്യോ ഹി മമ മാരുതഃ ।
ത്വയാ മേ ഹ്യേഷ സംബംധഃ കപിമുഖ്യ മഹാഗുണഃ ॥ 128 ॥

അസ്മിന്നേവംഗതേ കാര്യേ സാഗരസ്യ മമൈവ ച ।
പ്രീതിം പ്രീതമനാഃ കര്തും ത്വമര്ഹസി മഹാകപേ ॥ 129 ॥

ശ്രമം മോക്ഷയ പൂജാം ച ഗൃഹാണ കപിസത്തമ ।
പ്രീതിം ച ബഹുമന്യസ്വ പ്രീതോഽസ്മി തവ ദര്ശനാത് ॥ 130 ॥

ഏവമുക്തഃ കപിശ്രേഷ്ഠസ്തം നഗോത്തമമബ്രവീത് ।
പ്രീതോഽസ്മി കൃതമാതിഥ്യം മന്യുരേഷോഽപനീയതാമ് ॥ 131 ॥

ത്വരതേ കാര്യകാലോ മേ അഹശ്ചാപ്യതിവര്തതേ ।
പ്രതിജ്ഞാ ച മയാ ദത്താ ന സ്ഥാതവ്യമിഹാംതരേ ॥ 132 ॥

ഇത്യുക്ത്വാ പാണിനാ ശൈലമാലഭ്യ ഹരിപുംഗവഃ ।
ജഗാമാകാശമാവിശ്യ വീര്യവാന് പ്രഹസന്നിവ ॥ 133 ॥

സ പർവതസമുദ്രാഭ്യാം ബഹുമാനാദവേക്ഷിതഃ ।
പൂജിതശ്ചോപപന്നാഭിരാശീര്ഭിരനിലാത്മജഃ ॥ 134 ॥

അഥോര്ധ്വം ദൂരമുത്പ്ലുത്യ ഹിത്വാ ശൈലമഹാര്ണവൌ ।
പിതുഃ പംഥാനമാസ്ഥായ ജഗാമ വിമലേഽംബരേ ॥ 135 ॥

ഭൂയശ്ചോര്ധ്വം ഗതിം പ്രാപ്യ ഗിരിം തമവലോകയന് ।
വായുസൂനുര്നിരാലംബേ ജഗാമ വിമലേഽംബരേ ॥ 136 ॥

തദ് ദ്വിതീയം ഹനുമതോ ദൃഷ്ട്വാ കര്മ സുദുഷ്കരമ് ।
പ്രശശംസുഃ സുരാഃ സർവേ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ ॥ 137 ॥

ദേവതാശ്ചാഭവന് ഹൃഷ്ടാസ്തത്രസ്ഥാസ്തസ്യ കര്മണാ ।
കാംചനസ്യ സുനാഭസ്യ സഹസ്രാക്ഷശ്ച വാസവഃ ॥ 138 ॥

ഉവാച വചനം ധീമാന് പരിതോഷാത്സഗദ്ഗദമ് ।
സുനാഭം പർവതശ്രേഷ്ഠം സ്വയമേവ ശചീപതിഃ ॥ 139 ॥

ഹിരണ്യനാഭ ശൈലേംദ്ര പരിതുഷ്ടോഽസ്മി തേ ഭൃശമ് ।
അഭയം തേ പ്രയച്ഛാമി തിഷ്ഠ സൌമ്യ യഥാസുഖമ് ॥ 140 ॥

സാഹ്യം കൃതം തേ സുമഹദ്വിക്രാംതസ്യ ഹനൂമതഃ ।
ക്രമതോ യോജനശതം നിര്ഭയസ്യ ഭയേ സതി ॥ 141 ॥

രാമസ്യൈഷ ഹിതായൈവ യാതി ദാശരഥേര്ഹരിഃ ।
സത്ക്രിയാം കുർവതാ തസ്യ തോഷിതോഽസ്മി ദൃഢം ത്വയാ ॥ 142 ॥

തതഃ പ്രഹര്ഷമഗമദ്വിപുലം പർവതോത്തമഃ ।
ദേവതാനാം പതിം ദൃഷ്ട്വാ പരിതുഷ്ടം ശതക്രതുമ് ॥ 143 ॥

സ വൈ ദത്തവരഃ ശൈലോ ബഭൂവാവസ്ഥിതസ്തദാ ।
ഹനുമാംശ്ച മുഹൂര്തേന വ്യതിചക്രാമ സാഗരമ് ॥ 144 ॥

തതോ ദേവാഃ സഗംധർവാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ ।
അബ്രുവന് സൂര്യസംകാശാം സുരസാം നാഗമാതരമ് ॥ 145 ॥

അയം വാതാത്മജഃ ശ്രീമാന്പ്ലവതേ സാഗരോപരി ।
ഹനുമാന്നാമ തസ്യ ത്വം മുഹൂര്തം വിഘ്നമാചര ॥ 146 ॥

രാക്ഷസം രൂപമാസ്ഥായ സുഘോരം പർവതോപമമ് ।
ദംഷ്ട്രാകരാലം പിംഗാക്ഷം വക്ത്രം കൃത്വാ നഭഃ സമമ് ॥ 147 ॥

ബലമിച്ഛാമഹേ ജ്ഞാതും ഭൂയശ്ചാസ്യ പരാക്രമമ് ।
ത്വാം വിജേഷ്യത്യുപായേന വിഷാദം വാ ഗമിഷ്യതി ॥ 148 ॥

ഏവമുക്താ തു സാ ദേവീ ദൈവതൈരഭിസത്കൃതാ ।
സമുദ്രമധ്യേ സുരസാ ബിഭ്രതീ രാക്ഷസം വപുഃ ॥ 149 ॥

വികൃതം ച വിരൂപം ച സർവസ്യ ച ഭയാവഹമ് ।
പ്ലവമാനം ഹനൂമംതമാവൃത്യേദമുവാച ഹ ॥ 150 ॥

മമ ഭക്ഷഃ പ്രദിഷ്ടസ്ത്വമീശ്വരൈർവാനരര്ഷഭ ।
അഹം ത്വാം ഭക്ഷയിഷ്യാമി പ്രവിശേദം മമാനനമ് ॥ 151 ॥

ഏവമുക്തഃ സുരസയാ പ്രാംജലിർവാനരര്ഷഭഃ ।
പ്രഹൃഷ്ടവദനഃ ശ്രീമാനിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 152 ॥

രാമോ ദാശരഥിര്നാമ പ്രവിഷ്ടോ ദംഡകാവനമ് ।
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ വൈദേഹ്യാ ചാപി ഭാര്യയാ ॥ 153 ॥

അന്യകാര്യവിഷക്തസ്യ ബദ്ധവൈരസ്യ രാക്ഷസൈഃ ।
തസ്യ സീതാ ഹൃതാ ഭാര്യാ രാവണേന യശസ്വിനീ ॥ 154 ॥

തസ്യാഃ സകാശം ദൂതോഽഹം ഗമിഷ്യേ രാമശാസനാത് ।
കര്തുമര്ഹസി രാമസ്യ സാഹ്യം വിഷയവാസിനി ॥ 155 ॥

അഥവാ മൈഥിലീം ദൃഷ്ട്വാ രാമം ചാക്ലിഷ്ടകാരിണമ് ।
ആഗമിഷ്യാമി തേ വക്ത്രം സത്യം പ്രതിശൃണോമി തേ ॥ 156 ॥

ഏവമുക്താ ഹനുമതാ സുരസാ കാമരൂപിണീ ।
അബ്രവീന്നാതിവര്തേന്മാം കശ്ചിദേഷ വരോ മമ ॥ 157 ॥

തം പ്രയാംതം സമുദ്വീക്ഷ്യ സുരസാ വാക്യമബ്രവീത് ।
ബലം ജിജ്ഞാസമാനാ വൈ നാഗമാതാ ഹനൂമതഃ ॥ 158 ॥

പ്രവിശ്യ വദനം മേഽദ്യ ഗംതവ്യം വാനരോത്തമ ।
വര ഏഷ പുരാ ദത്തോ മമ ധാത്രേതി സത്വരാ ॥ 159 ॥

വ്യാദായ വിപുലം വക്ത്രം സ്ഥിതാ സാ മാരുതേഃ പുരഃ ।
ഏവമുക്തഃ സുരസയാ ക്രുദ്ധോ വാനരപുംഗവഃ ॥ 160 ॥

അബ്രവീത്കുരു വൈ വക്ത്രം യേന മാം വിഷഹിഷ്യസേ ।
ഇത്യുക്ത്വാ സുരസാം ക്രുദ്ധോ ധശയോജനമായതാ ॥ 161 ॥

ദശയോജനവിസ്താരോ ബഭൂവ ഹനുമാംസ്തദാ ।
തം ദൃഷ്ട്വാ മേഘസംകാശം ദശയോജനമായതമ് ॥ 162 ॥

ചകാര സുരസാ ചാസ്യം വിംശദ്യോജനമായതമ് ।
ഹനുമാംസ്തു തതഃ ക്രുദ്ധസ്ത്രിംശദ്യോജനമായതഃ ॥ 163 ॥

ചകാര സുരസാ വക്ത്രം ചത്വാരിംശത്തഥോച്ഛ്രിതമ് ।
ബഭൂവ ഹനുമാവനീരഃ പംചാശദ്യോജനോച്ഛ്രിതഃ ॥ 164 ॥

ചകാര സുരസാ വക്ത്രം ഷഷ്ടിയോജനമായതമ് ।
തഥൈവ ഹനുമാവനീരഃ സപ്തതീയോജനോച്ഛ്രിതഃ ॥ 165 ॥

ചകാര സുരസാ വക്ത്രമശീതീയോജനായതമ് ।
ഹനുമാനചലപ്രഖ്യോ നവതീയോജനോച്ഛ്രിതഃ ॥ 166 ॥

ചകാര സുരസാ വക്ത്രം ശതയോജനമായതം തവ സാനുഷു വിശ്രാംതഃ ശേഷം പ്രക്രമതാമിതി ।
തദ്ദൃഷ്ട്വാ വ്യാദിതം ത്വാസ്യം വായുപുത്രഃ സുബുദ്ധിമാന് ।
ദീര്ഘജിഹ്വം സുരസയാ സുഘോരം നരകോപമമ് ॥ 167 ॥

സുസംക്ഷിപ്യാത്മനഃ കായം ബഭൂവാംഗുഷ്ഠമാത്രകഃ ।
സോഽഭിപത്യാശു തദ്വക്ത്രം നിഷ്പത്യ ച മഹാബലഃ ।
അംതരിക്ഷേ സ്ഥിതഃ ശ്രീമാനിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 168 ॥

പ്രവിഷ്ടോഽസ്മി ഹി തേ വക്ത്രം ദാക്ഷായണി നമോഽസ്തു തേ ।
ഗമിഷ്യേ യത്ര വൈദേഹീ സത്യം ചാസീദ്വരസ്തവ ॥ 169 ॥

തം ദൃഷ്ട്വാ വദനാന്മുക്തം ചംദ്രം രാഹുമുഖാദിവ ।
അബ്രവീത്സുരസാ ദേവീ സ്വേന രൂപേണ വാനരമ് ॥ 170 ॥

അര്ഥസിദ്ധ്യൈ ഹരിശ്രേഷ്ഠ ഗച്ഛ സൌമ്യ യഥാസുഖമ് ।
സമാനയസ്വ വൈദേഹീം രാഘവേണ മഹാത്മനാ ॥ 171 ॥

തത്തൃതീയം ഹനുമതോ ദൃഷ്ട്വാ കര്മ സുദുഷ്കരമ് ।
സാധു സാധ്വിതി ഭൂതാനി പ്രശശംസുസ്തദാ ഹരിമ് ॥ 172 ॥

സ സാഗരമനാധൃഷ്യമഭ്യേത്യ വരുണാലയമ് ।
ജഗാമാകാശമാവിശ്യ വേഗേന ഗരുഡോപമഃ ॥ 173 ॥

സേവിതേ വാരിധാരാഭിഃ പതഗൈശ്ച നിഷേവിതേ ।
ചരിതേ കൈശികാചാര്യൈരൈരാവതനിഷേവിതേ ॥ 174 ॥

സിംഹകുംജരശാര്ദൂലപതഗോരഗവാഹനൈഃ ।
വിമാനൈഃ സംപതദ്ഭിശ്ച വിമലൈഃ സമലംകൃതേ ॥ 175 ॥

വജ്രാശനിസമാഘാതൈഃ പാവകൈരുപശോഭിതേ ।
കൃതപുണ്യൈര്മഹാഭാഗൈഃ സ്വര്ഗജിദ്ഭിരലംകൃതേ ॥ 176 ॥

വഹതാ ഹവ്യമത്യര്ധം സേവിതേ ചിത്രഭാനുനാ ।
ഗ്രഹനക്ഷത്രചംദ്രാര്കതാരാഗണ വിഭൂഷിതേ ॥ 177 ॥

മഹര്ഷിഗണഗംധർവനാഗയക്ഷസമാകുലേ ।
വിവിക്തേ വിമലേ വിശ്വേ വിശ്വാവസുനിഷേവിതേ ॥ 178 ॥

ദേവരാജഗജാക്രാംതേ ചംദ്രസൂര്യപഥേ ശിവേ ।
വിതാനേ ജീവലോകസ്യ വിതതേ ബ്രഹ്മനിര്മിതേ ॥ 179 ॥

ബഹുശഃ സേവിതേ വീരൈർവിദ്യാധരഗണൈർവരൈഃ ।
ജഗാമ വായുമാര്ഗേ തു ഗരുത്മാനിവ മാരുതിഃ ॥ 180 ॥

പ്രദൃശ്യമാനഃ സർവത്രഃ ഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ഭേജേഽംബരം നിരാലംബം ലംബപക്ഷ ഇവാദ്രിരാട് ॥ 181 ॥

പ്ലവമാനം തു തം ദൃഷ്ട്വാ സിംഹികാ നാമ രാക്ഷസീ ।
മനസാ ചിംതയാമാസ പ്രവൃദ്ധാ കാമരൂപിണീ ॥ 182 ॥

അദ്യ ദീര്ഘസ്യ കാലസ്യ ഭവിഷ്യാമ്യഹമാശിതാ ।
ഇദം ഹി മേ മഹത്സത്ത്വം ചിരസ്യ വശമാഗതമ് ॥ 183 ॥

ഇതി സംചിംത്യ മനസാ ഛായാമസ്യ സമാക്ഷിപത് ।
ഛായായാം ഗൃഹ്യമാണായാം ചിംതയാമാസ വാനരഃ ॥ 184 ॥

സമാക്ഷിപ്തോഽസ്മി സഹസാ പംഗൂകൃതപരാക്രമഃ ।
പ്രതിലോമേന വാതേന മഹാനൌരിവ സാഗരേ ॥ 185 ॥

തിര്യഗൂര്ധ്വമധശ്ചൈവ വീക്ഷമാണസ്തതഃ കപിഃ ।
ദദര്ശ സ മഹത്സത്ത്വമുത്ഥിതം ലവണാംഭസി ॥ 186 ॥

തദ്ധൃഷ്ട്വാ ചിംതയാമാസ മാരുതിർവികൃതാനനമ് ।
കപിരാജേന കഥിതം സത്ത്വമദ്ഭുതദര്ശനമ് ॥ 187 ॥

ഛായാഗ്രാഹി മഹാവീര്യം തദിദം നാത്ര സംശയഃ ।
സ താം ബുദ്ധ്വാര്ഥതത്ത്വേന സിംഹികാം മതിമാന്കപിഃ ॥ 188 ॥

വ്യവര്ധത മഹാകായഃ പ്രാവൃഷീവ വലാഹകഃ ।
തസ്യ സാ കായമുദ്വീക്ഷ്യ വര്ധമാനം മഹാകപേഃ ॥ 189 ॥

വക്ത്രം പ്രസാരയാമാസ പാതാലാംതരസന്നിഭമ് ।
ഘനരാജീവ ഗര്ജംതീ വാനരം സമഭിദ്രവത് ॥ 190 ॥

സ ദദര്ശ തതസ്തസ്യാ വിവൃതം സുമഹന്മുഖമ് ।
കായമാത്രം ച മേധാവീ മര്മാണി ച മഹാകപിഃ ॥ 191 ॥

സ തസ്യാ വിവൃതേ വക്ത്രേ വജ്രസംഹനനഃ കപിഃ ।
സംക്ഷിപ്യ മുഹുരാത്മാനം നിഷ്പപാത മഹാബലഃ ॥ 192 ॥

ആസ്യേ തസ്യാ നിമജ്ജംതം ദദൃശുഃ സിദ്ധചാരണാഃ ।
ഗ്രസ്യമാനം യഥാ ചംദ്രം പൂര്ണം പർവണി രാഹുണാ ॥ 193 ॥

തതസ്തസ്യാ നഖൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്മര്മാണ്യുത്കൃത്യ വാനരഃ ।
ഉത്പപാതാഥ വേഗേന മനഃ സംപാതവിക്രമഃ ॥ 194 ॥

താം തു ദൃഷ്ട്വാ ച ധൃത്യാ ച ദാക്ഷിണ്യേന നിപാത്യ ച ।
സ കപിപ്രവരോ വേഗാദ്വവൃധേ പുനരാത്മവാന് ॥ 195 ॥

ഹൃതഹൃത്സാ ഹനുമതാപപാത വിധുരാംഭസി ।
താം ഹതാം വാനരേണാശു പതിതാം വീക്ഷ്യ സിംഹികാമ് ॥ 196 ॥

ഭൂതാന്യാകാശചാരീണി തമൂചുഃ പ്ലവഗോത്തമമ് ।
ഭീമമദ്യ കൃതം കര്മ മഹത്സത്ത്വം ത്വയാ ഹതമ് ॥ 197 ॥

സാധയാര്ഥമഭിപ്രേതമരിഷ്ടം പ്ലവതാം വര ।
യസ്യ ത്വേതാനി ചത്വാരി വാനരേംദ്ര യഥാ തവ ॥ 198 ॥

ധൃതിര്ദൃഷ്ടിര്മതിര്ദാക്ഷ്യം സഃ കര്മസു ന സീദതി ।
സ തൈഃ സംഭാവിതഃ പൂജ്യഃ പ്രതിപന്നപ്രയോജനഃ ॥ 199 ॥

ജഗാമാകാശമാവിശ്യ പന്നഗാശനവത്കപിഃ ।
പ്രാപ്തഭൂയിഷ്ഠപാരസ്തു സർവതഃ പ്രതിലോകയന് ॥ 200 ॥

യോജനാനാം ശതസ്യാംതേ വനരാജിം ദദര്ശ സഃ ।
ദദര്ശ ച പതന്നേവ വിവിധദ്രുമഭൂഷിതമ് ॥ 201 ॥

ദ്വീപം ശാഖാമൃഗശ്രേഷ്ഠോ മലയോപവനാനി ച ।
സാഗരം സാഗരാനൂപം സാഗരാനൂപജാന് ദ്രുമാന് ॥ 202 ॥

സാഗരസ്യ ച പത്നീനാം മുഖ്യാന്യപി വിലോകയന് ।
സ മഹാമേഘസംകാശം സമീക്ഷ്യാത്മാനമാത്മവാന് ॥ 203 ॥

നിരുംധംതമിവാകാശം ചകാര മതിമാന് മതിമ് ।
കായവൃദ്ധിം പ്രവേഗം ച മമ ദൃഷ്ട്വൈവ രാക്ഷസാഃ ॥ 204 ॥

മയി കൌതൂഹലം കുര്യരിതി മേനേ മഹാകപിഃ ।
തതഃ ശരീരം സംക്ഷിപ്യ തന്മഹീധരസന്നിഭമ് ॥ 205 ॥

പുനഃ പ്രകൃതിമാപേദേ വീതമോഹ ഇവാത്മവാന് ।
തദ്രൂപമതിസംക്ഷിപ്യ ഹനുമാന് പ്രകൃതൌ സ്ഥിതഃ ॥ 206 ॥

ത്രീന് ക്രമാനിവ വിക്രമ്യ ബലിവീര്യഹരോ ഹരിഃ ।
സ ചാരുനാനാവിധരൂപധാരീ പരം സമാസാദ്യ സമുദ്രതീരമ് ।
പരൈരശക്യഃ പ്രതിപന്നരൂപഃ സമീക്ഷിതാത്മാ സമവേക്ഷിതാര്ധഃ ॥ 207 ॥

തതഃ സ ലംബസ്യ ഗിരേഃ സമൃദ്ധേ വിചിത്രകൂടേ നിപപാത കൂടേ ।
സകേതകോദ്ദാലകനാലികേരേ മഹാദ്രികൂടപ്രതിമോ മഹാത്മാ ॥ 208 ॥

തതസ്തു സംപ്രാപ്യ സമുദ്രതീരം സമീക്ഷ്യ ലംകാം ഗിരിവര്യമൂര്ധ്നി ।
കപിസ്തു തസ്നിന്നിപപാത പർവതേ വിധൂയ രൂപം വ്യഥയന്മൃഗദ്വിജാന് ॥ 209 ॥

സ സാഗരം ദാനവപന്നഗായുതം ബലേന വിക്രമ്യ മഹോര്മിമാലിനമ് ।
നിപത്യ തീരേ ച മഹോദധേസ്തദാ ദദര്ശ ലംകാമമരാവതീമിവ ॥ 210 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ പ്രഥമസ്സര്ഗഃ ॥