ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വിനവതിതമസ്സര്ഗഃ ।
രുധിരക്ലിന്നഗാത്രസ്തുലക്ഷ്മണഃശുഭലക്ഷണഃ ।
ബഭൂവഹൃഷ്ടസ്തംഹത്വാശക്രജേതാരമാഹവേ ॥ 1 ॥
തതഃസജാംബവംതംചഹനൂമംതംചവീര്യവാന് ।
സംനിപത്യമഹാതേജാസ്താംശ്ചസർവാന്വനൌകസഃ ॥ 2 ॥
ആജഗാമതതഃശീഘ്രംയത്രസുഗ്രീവരാഘവൌ ।
വിഭീഷണമവഷ്ടഭ്യഹനൂമംതംചലക്ഷ്മണഃ ॥ 3 ॥
തതോരാമമഭിക്രമ്യസൌമിത്രിരഭിവാദ്യ ച ।
തസ്ഥൌഭ്രാതൃസമീപസ്ഥഃശക്രസ്യേംദ്രാനുജോയഥാ ॥ 4 ॥
നിഷ്ടനന്നിവചാഗത്യരാഘവായമഹാത്മനേ ।
ആചചക്ഷേതദാവീരോഘോരമിംദ്രജിതോവധമ് ॥ 5 ॥
രാവണേസ്തുശിരശ്ഛിന്നംലക്ഷ്മണേനമഹാത്മനാ ।
ന്യവേദയതരാമായതദാഹൃഷ്ടോവിഭീഷണഃ ॥ 6 ॥
ശ്രുത്വൈവതുമഹാവീര്യോലക്ഷണനേംദ്രജിദ്വധമ് ।
പ്രഹര്ഷമതുലംലേഭേവാക്യംചേദമുവാച ഹ ॥ 7 ॥
സാധുലക്ഷ്മണതുഷ്ടോഽസ്മികര്മചാസുകരംകൃതമ് ।
രാവണേര്ഹിവിനാശേനജിതമുത്യപധാരയ ॥ 8 ॥
സ തംശിരസ്യുപാഘ്രായലക്ഷ്മണംകീര്തിവര്ധനമ് ।
ലജ്ജമാനംബലാത്സ്നേഹാദംഗമാരോപ്യവീര്യവാന് ॥ 9 ॥
ഉപവേശ്യതമുത്സംഗേപരിഷ്വജ്യാവപീഡിതമ് ।
ഭ്രാതരംലക്ഷ്മണംസ്നിഗ്ധംപുനഃപുനരുദൈക്ഷത ॥ 10 ॥
ശല്യസംപീഡിതംശസ്തംനിഃശ്വസംതംതുംലക്ഷ്മണമ് ।
രാമസ്തുദുഃഖസംതപ്തംതംതുനിഃശ്വാസപീഡിതമ് ॥ 11 ॥
മൂര്ധ്നിചൈനമുപാഘ്രായഭൂയഃസംസ്പൃശ്യ ച ത്വരന് ।
ഉവാചലക്ഷ്മണംവാക്യമാശ്വാസ്യപുരുഷര്ഷഭഃ ॥ 12 ॥
കൃതംപരമകള്യാണംകര്മദുഷ്കരകര്മണാ ।
അദ്യമന്യേഹതേപുത്രേരാവണംനിഹതംയുധി ॥ 13 ॥
അദ്യാഹംവിജയീശത്രൌഹതേതസ്മിന് ദുരാത്മനി ।
രാവണസ്യനൃശംസസ്യദിഷ്ട്യാവീരത്വയാരണേ ॥ 14 ॥
ഛിന്നോഹിദക്ഷിണോബാഹുഃ സ ഹിതസ്യവ്യപാശ്രയഃ ।
വിഭീഷണഹനൂമദ്ഭ്യാംകൃതംകര്മമഹദ്രണേ ॥ 15 ॥
അഹോരാത്രൈസ്ത്രിഭിർവീരഃകഥംചിതവംദിപാതിതഃ ।
വിരമിത്രഃകൃതോഽസ്മ്യദ്യനിര്യാസ്യതിഹിരാവണഃ ॥ 16 ॥
ബലവ്യൂഹേനമഹതാശ്രുത്വാപുത്ത്രംനിപാതിതമ് ।
തംപുത്രവധസംതപ്തംനിര്യാംതംരാക്ഷസാധിപമ് ॥ 17 ॥
ബലേനാവൃത്യമഹതാനിഹനിഷ്യാമിദുര്ജയമ് ।
ത്വയാലക്ഷ്മണനാഥേനസീതാ ച പൃഥിവീ ച മേ ॥ 18 ॥
ന ദുഷ്പ്രാപാഹതേതസ്മിന് ശക്രജേതരിചാഹവേ ।
സതംഭ്രാതരമാശ്വാസ്യപരിഷ്വജ്യ ച രാഘവഃ ॥ 19 ॥
രാമഃസുഷേണംമുദിതസ്സമാഭാഷ്യേദമബ്രവീത് ।
സശല്യോഽയംമഹാപ്രാജ്ഞസ്സൌമിത്രിര്മിത്രവത്സലഃ ॥ 20 ॥
യഥാഭവതിസുസ്വസ്ഥസ്തഥാത്വംസമുപാചര ।
വിശല്യഃക്രിയതാംക്ഷിപ്രംസൌമിത്രിസ്സവിഭീഷണഃ ॥ 21 ॥
ഋക്ഷ്വാനരസൈന്യാനാംശൂരാണാംദ്രുമയോധിനാമ് ।
യേചാപ്യന്യേഽത്രയുധ്യംതിസശല്യാവ്രണിനസ്തഥാ ॥ 22 ॥
തേഽപിസർവേപ്രയത്നേനക്രിയംതാംസുഖിനസ്തഥാ ।
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണമഹാത്മാഹരിയൂഥപഃ ॥ 23 ॥
ലക്ഷ്മണായദരൌനസ്തസ്സുഷേണഃപരമൌഷധമ് ।
സ തസ്യഗംധമാഘ്രായവിശല്യസ്സമപദ്യത ॥ 24 ॥
തദാനിർവേദനശ്ചൈവസംരൂഢവ്രണഏവ ച ।
വിഭീഷണമുഖാനാം ച സുഹൃദാംരാഘവാജ്നായാ ॥ 25 ॥
സർവവാനരമുഖ്യാനാംചികിത്സാമകരോത്തദാ ।
തതഃപ്രകൃതിമാപന്നോഹൃതശല്യോഗതവ്യഥഃ ॥ 26 ॥
സൌമിത്രിര്മുദിതസ്തത്ര ക്ഷണേന വിഗതജ്വരഃ ।
തദൈവരാമഃപ്ലവഗാധിപസ്തഥാവിഭീഷണശ്ചര്ക്ഷപതിശ്ചജാംബവാന് ।
ആവേക്ഷ്യസൌമിത്രിമരോഗമുഥതിതംമുദാസസൈന്യാസ്സുചിരംജഹര്ഷിരേ ॥ 27 ॥
അപൂജയത്കര്മ സ ലക്ഷ്മണസ്യസുദുഷ്കരംദാശരഥിര്മഹാത്മാ ।
ബഭൂവഹൃഷ്ടോവാനരേംദ്രോനിശമ്യതംശക്രജിതംനിപാതിതമ് ॥ 28 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ദ്വിനവതിതമസ്സര്ഗഃ ॥