View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 1.10 Bala Kanda - Sarga 10

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha daśamassargaḥ ।

sumantraśchōditō rājñā prōvāchēdaṃ vachastadā ।
yatharśyaśṛṅgastvānīta śśruṇu mē mantribhissaha ॥ 1 ॥

rōmapādamuvāchēdaṃ sahāmātyaḥ purōhitaḥ ।
upāyō nirapāyō'yamasmābhirabhichintitaḥ ॥ 2 ॥

ṛśyaśṛṅgō vanacharastapassvādhyayanē rataḥ ।
anabhijñassa nārīṇāṃ viṣayāṇāṃ sukhasya cha ॥ 3 ॥

indriyārthairabhimatairnarachittapramāthibhiḥ ।
puramānāyayiṣyāmaḥ kṣipraṃ chādhyavasīyatām ॥ 4 ॥

gaṇikāstatra gachChantu rūpavatyassvalaṅkṛtāḥ ।
pralōbhya vividhōpāyairānēṣyantīha satkṛtāḥ ॥ 5 ॥

śrutvā tathēti rājā cha pratyuvācha purōhitam ।
purōhitō mantriṇaścha tathā chakruścha tē tadā ॥ 6 ॥

vāramukhyāścha tachChrutvā vanaṃ praviviśurmahat ।
āśramasyāvidūrē'smin yatnaṃ kurvanti darśanē ॥ 7 ॥

ṛṣiputrasya dhīrasya nityamāśramavāsinaḥ ।
pitussanityasantuṣṭō nātichakrāma chāśramāt ॥ 8 ॥

na tēna janmaprabhṛti dṛṣṭapūrvaṃ tapasvinā ।
strī vā pumānvā yachchānyatsarvaṃ nagararāṣṭrajam ॥ 9 ॥

tataḥ kadāchittaṃ dēśamājagāma yadṛchChayā ।
vibhaṇḍakasutastatra tāśchāpaśyadvarāṅganāḥ ॥ 10 ॥

tāśchitravēṣāḥ pramadā gāyantyō madhurasvarāḥ ।
ṛṣiputramupāgamya sarvā vachanamabruvan ॥ 11 ॥

kastvaṃ kiṃ vartasē brahman jñātumichChāmahē vayam ।
ēkastvaṃ vijanē ghōrē vanē charasi śaṃsa naḥ ॥ 12 ॥

adṛṣṭarūpāstāstēna kāmyarūpā vanē striyaḥ ।
hārdāttasya matirjātā vyākhyātuṃ pitaraṃ svakam ॥ 13 ॥

pitā vibhaṇḍakō'smākaṃ tasyāhaṃ suta aurasaḥ ।
ṛśyaśṛṅga iti khyātaṃ nāma karma cha mē bhuvi ॥ 14 ॥

ihāśramapadō'smākaṃ samīpē śubhadarśanāḥ ।
kariṣyē vō'tra pūjāṃ vai sarvēṣāṃ vidhipūrvakam ॥ 15 ॥

ṛṣiputravachaśśrutvā sarvāsāṃ matirāsa vai ।
tadāśramapadaṃ draṣṭuṃ jagmussarvāścha tēna tāḥ ॥ 16 ॥

āgatānāṃ tataḥ pūjāmṛṣiputraśchakāra ha ।
idamarghyamidaṃ pādyamidaṃ mūlamidaṃ phalaṃ cha naḥ ॥ 17 ॥

pratigṛhya cha tāṃ pūjāṃ sarvā ēva samutsukāḥ ।
ṛṣērbhītāścha śīghraṃ tā gamanāya matiṃ dadhuḥ ॥ 18 ॥

asmākamapi mukhyāni phalānīmāni vai dvija ।
gṛhāṇa prati bhadraṃ tē bhakṣayasva cha mā chiram ॥ 19 ॥

tatastāstaṃ samāliṅgya sarvā harṣasamanvitāḥ ।
mōdakānpradadustasmai bhakṣyāṃścha vividhān bahūn ॥ 20 ॥

tāni chāsvādya tējasvī phalānīti sma manyatē ।
anāsvāditapūrvāṇi vanē nityanivāsinām ॥ 21 ॥

āpṛchChya cha tadā vipraṃ vratacharyāṃ nivēdya cha ।
gachChanti smāpadēśāttā bhītāstasya pitusstriyaḥ ॥ 22 ॥

gatāsu tāsu sarvāsu kāśyapasyātmajō dvijaḥ ।
asvasthahṛdayaśchāsīdduḥkhaṃ sma parivartatē ॥ 23 ॥

tatō'parēdyustaṃ dēśamājagāma sa vīryavān ।
manōjñā yatra tā dṛṣṭā vāramukhyāssvalaṅkṛtāḥ ॥ 24 ॥

dṛṣṭvaiva cha tāstadā vipramāyāntaṃ hṛṣṭamānasāḥ ।
upasṛtya tatassarvāstāstamūchuridaṃ vachaḥ ॥ 25 ॥

ēhyāśramapadaṃ saumya hyasmākamiti chābruvan ।
tatrāpyēṣa vidhiśśrīmān viśēṣēṇa bhaviṣyati ॥ 26 ॥

śrutvā tu vachanaṃ tāsāṃ sarvāsāṃ hṛdayaṅgamam ।
gamanāya matiṃ chakrē taṃ cha ninyustadā striyaḥ ॥ 27 ॥

tatra chānīyamānē tu viprē tasminmahātmani ।
vavarṣa sahasā dēvō jagatprahlādayaṃstadā ॥ 28 ॥

varṣēṇaivāgataṃ vipraṃ viṣayaṃ svaṃ narādhipaḥ ।
pratyudgamya muniṃ prahvaśśirasā cha mahīṃ gataḥ ॥ 29 ॥

arghyaṃ cha pradadau tasmai nyāyatassusamāhitaḥ ।
vavrē prasādaṃ viprēndrānmā vipraṃ manyurāviśēt ॥ 30 ॥

antaḥpuraṃ praviśyāsmai kanyāṃ dattvā yathāvidhi ।
śāntāṃ śāntēna manasā rājā harṣamavāpa saḥ ॥ 31 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē daśamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: