śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha daśamassargaḥ ।
sumantraśchōditō rājñā prōvāchēdaṃ vachastadā ।
yatharśyaśṛṅgastvānīta śśruṇu mē mantribhissaha ॥ 1 ॥
rōmapādamuvāchēdaṃ sahāmātyaḥ purōhitaḥ ।
upāyō nirapāyō'yamasmābhirabhichintitaḥ ॥ 2 ॥
ṛśyaśṛṅgō vanacharastapassvādhyayanē rataḥ ।
anabhijñassa nārīṇāṃ viṣayāṇāṃ sukhasya cha ॥ 3 ॥
indriyārthairabhimatairnarachittapramāthibhiḥ ।
puramānāyayiṣyāmaḥ kṣipraṃ chādhyavasīyatām ॥ 4 ॥
gaṇikāstatra gachChantu rūpavatyassvalaṅkṛtāḥ ।
pralōbhya vividhōpāyairānēṣyantīha satkṛtāḥ ॥ 5 ॥
śrutvā tathēti rājā cha pratyuvācha purōhitam ।
purōhitō mantriṇaścha tathā chakruścha tē tadā ॥ 6 ॥
vāramukhyāścha tachChrutvā vanaṃ praviviśurmahat ।
āśramasyāvidūrē'smin yatnaṃ kurvanti darśanē ॥ 7 ॥
ṛṣiputrasya dhīrasya nityamāśramavāsinaḥ ।
pitussanityasantuṣṭō nātichakrāma chāśramāt ॥ 8 ॥
na tēna janmaprabhṛti dṛṣṭapūrvaṃ tapasvinā ।
strī vā pumānvā yachchānyatsarvaṃ nagararāṣṭrajam ॥ 9 ॥
tataḥ kadāchittaṃ dēśamājagāma yadṛchChayā ।
vibhaṇḍakasutastatra tāśchāpaśyadvarāṅganāḥ ॥ 10 ॥
tāśchitravēṣāḥ pramadā gāyantyō madhurasvarāḥ ।
ṛṣiputramupāgamya sarvā vachanamabruvan ॥ 11 ॥
kastvaṃ kiṃ vartasē brahman jñātumichChāmahē vayam ।
ēkastvaṃ vijanē ghōrē vanē charasi śaṃsa naḥ ॥ 12 ॥
adṛṣṭarūpāstāstēna kāmyarūpā vanē striyaḥ ।
hārdāttasya matirjātā vyākhyātuṃ pitaraṃ svakam ॥ 13 ॥
pitā vibhaṇḍakō'smākaṃ tasyāhaṃ suta aurasaḥ ।
ṛśyaśṛṅga iti khyātaṃ nāma karma cha mē bhuvi ॥ 14 ॥
ihāśramapadō'smākaṃ samīpē śubhadarśanāḥ ।
kariṣyē vō'tra pūjāṃ vai sarvēṣāṃ vidhipūrvakam ॥ 15 ॥
ṛṣiputravachaśśrutvā sarvāsāṃ matirāsa vai ।
tadāśramapadaṃ draṣṭuṃ jagmussarvāścha tēna tāḥ ॥ 16 ॥
āgatānāṃ tataḥ pūjāmṛṣiputraśchakāra ha ।
idamarghyamidaṃ pādyamidaṃ mūlamidaṃ phalaṃ cha naḥ ॥ 17 ॥
pratigṛhya cha tāṃ pūjāṃ sarvā ēva samutsukāḥ ।
ṛṣērbhītāścha śīghraṃ tā gamanāya matiṃ dadhuḥ ॥ 18 ॥
asmākamapi mukhyāni phalānīmāni vai dvija ।
gṛhāṇa prati bhadraṃ tē bhakṣayasva cha mā chiram ॥ 19 ॥
tatastāstaṃ samāliṅgya sarvā harṣasamanvitāḥ ।
mōdakānpradadustasmai bhakṣyāṃścha vividhān bahūn ॥ 20 ॥
tāni chāsvādya tējasvī phalānīti sma manyatē ।
anāsvāditapūrvāṇi vanē nityanivāsinām ॥ 21 ॥
āpṛchChya cha tadā vipraṃ vratacharyāṃ nivēdya cha ।
gachChanti smāpadēśāttā bhītāstasya pitusstriyaḥ ॥ 22 ॥
gatāsu tāsu sarvāsu kāśyapasyātmajō dvijaḥ ।
asvasthahṛdayaśchāsīdduḥkhaṃ sma parivartatē ॥ 23 ॥
tatō'parēdyustaṃ dēśamājagāma sa vīryavān ।
manōjñā yatra tā dṛṣṭā vāramukhyāssvalaṅkṛtāḥ ॥ 24 ॥
dṛṣṭvaiva cha tāstadā vipramāyāntaṃ hṛṣṭamānasāḥ ।
upasṛtya tatassarvāstāstamūchuridaṃ vachaḥ ॥ 25 ॥
ēhyāśramapadaṃ saumya hyasmākamiti chābruvan ।
tatrāpyēṣa vidhiśśrīmān viśēṣēṇa bhaviṣyati ॥ 26 ॥
śrutvā tu vachanaṃ tāsāṃ sarvāsāṃ hṛdayaṅgamam ।
gamanāya matiṃ chakrē taṃ cha ninyustadā striyaḥ ॥ 27 ॥
tatra chānīyamānē tu viprē tasminmahātmani ।
vavarṣa sahasā dēvō jagatprahlādayaṃstadā ॥ 28 ॥
varṣēṇaivāgataṃ vipraṃ viṣayaṃ svaṃ narādhipaḥ ।
pratyudgamya muniṃ prahvaśśirasā cha mahīṃ gataḥ ॥ 29 ॥
arghyaṃ cha pradadau tasmai nyāyatassusamāhitaḥ ।
vavrē prasādaṃ viprēndrānmā vipraṃ manyurāviśēt ॥ 30 ॥
antaḥpuraṃ praviśyāsmai kanyāṃ dattvā yathāvidhi ।
śāntāṃ śāntēna manasā rājā harṣamavāpa saḥ ॥ 31 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē daśamassargaḥ ॥