ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ନିକ୍ଷିପ୍ୟ ମାତୃ ସ୍ସ ଅୟୋଧ୍ୟାୟାଂ ଦୃଢ ଵ୍ରତଃ ।
ଭରତ ଶ୍ଶୋକସଂତପ୍ତୋ ଗୁରୂନିଦମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ନଂଦିଗ୍ରାମଂ ଗମିଷ୍ୟାମି ସର୍ଵାନାମଂତ୍ରୟେଽଦ୍ୟ ଵଃ ।
ତତ୍ର ଦୁଃଖମିଦଂ ସର୍ଵଂ ସହିଷ୍ୟେ ରାଘଵଂ ଵିନା ॥ 2 ॥
ଗତଶ୍ଚ ଵା ଦିଵଂ ରାଜା ଵନସ୍ଥଶ୍ଚ ଗୁରୁର୍ମମ ।
ରାମଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷେ ରାଜ୍ୟାୟ ସ ହି ରାଜା ମହାୟଶାଃ ॥ 3 ॥
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଭଂ ଵାକ୍ୟଂ ଭରତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଅବ୍ରୁଵନ୍ମଂତ୍ରିଣସ୍ସର୍ଵେ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପୁରୋହିତଃ ॥ 4 ॥
ସୁଭୃଶଂ ଶ୍ଲାଘନୀୟଂ ଚ ୟଦୁକ୍ତଂ ଭରତ ତ୍ଵୟା ।
ଵଚନଂ ଭ୍ରାତୃଵାତ୍ସଲ୍ୟାଦନୁରୂପଂ ତଵୈଵ ତତ୍ ॥ 5 ॥
ନିତ୍ୟଂ ତେ ବଂଧୁଲୁବ୍ଧସ୍ୟ ତିଷ୍ଠତୋ ଭ୍ରାତୃସୌହୃଦେ ।
ଆର୍ୟମାର୍ଗଂ ପ୍ରପନ୍ନସ୍ୟ ନାନୁମନ୍ୟେତ କଃ ପୁମାନ୍ ॥ 6 ॥
ମଂତ୍ରିଣାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ୟଥାଭିଲଷିତଂ ପ୍ରିୟମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ସାରଥିଂ ଵାକ୍ୟଂ ରଥୋ ମେ ୟୁଜ୍ୟତାମିତି ॥ 7 ॥
ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନ ସ୍ସର୍ଵା ମାତୃ ସ୍ସମଭିଵାଦ୍ୟ ସଃ ।
ଆରୁରୋହ ରଥଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ସମନ୍ଵିତଃ ॥ 8 ॥
ଆରୁହ୍ୟ ଚ ରଥଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଭରତାଵୁଭୌ ।
ୟୟତୁଃ ପରମପ୍ରୀତୌ ଵୃତୌ ମଂତ୍ରିପୁରୋହିତୈଃ ॥ 9 ॥
ଅଗ୍ରତୋ ଗୁରଵଃ ସର୍ଵେ ଵସିଷ୍ଠପ୍ରମୁଖା ଦ୍ଵିଜାଃ ।
ପ୍ରୟୟୁଃ ପ୍ରାଂଗ୍ମୁଖା ସ୍ସର୍ଵେ ନଂଦିଗ୍ରାମୋ ୟତୋଽଭଵତ୍ ॥ 10 ॥
ବଲଂ ଚ ତଦନାହୂତଂ ଗଜାଶ୍ଵରଥସଂକୁଲମ୍ ।
ପ୍ରୟୟୌ ଭରତେ ୟାତେ ସର୍ଵେ ଚ ପୁରଵାସିନଃ ॥ 11 ॥
ରଥସ୍ଥଃ ସ ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭରତୋ ଭ୍ରାତୃଵତ୍ସଲଃ ।
ନଂଦିଗ୍ରାମଂ ୟୟୌ ତୂର୍ଣଂ ଶିରସ୍ୟାଦାୟ ପାଦୁକେ ॥ 12 ॥
ତତସ୍ତୁ ଭରତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ନଂଦିଗ୍ରାମଂ ପ୍ରଵିଶ୍ୟ ସଃ ।
ଅଵତୀର୍ୟ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଗୁରୂନିଦମୁଵାଚ ହ ॥ 13 ॥
ଏତଦ୍ରାଜ୍ୟଂ ମମ ଭ୍ରାତ୍ରା ଦତ୍ତଂ ସନ୍ନୟାସଵତ୍ସ୍ଵୟମ୍ ।
ୟୋଗକ୍ଷେମଵହେ ଚେମେ ପାଦୁକେ ହେମଭୂଷିତେ ॥ 14 ॥
ଭରତ ଶ୍ଶିରସା କୃତ୍ଵା ସନ୍ନ୍ୟାସଂ ପାଦୁକେ ତତଃ ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଧୁଃଖସଂତପ୍ତ ସ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରକୃତିମଂଡଲମ୍ ॥ 15 ॥
ଛତ୍ରଂ ଧାରୟତ କ୍ଷିପ୍ରମାର୍ୟପାଦାଵିମୌ ମତୌ ।
ଆଭ୍ୟାଂ ରାଜ୍ୟେ ସ୍ଥିତୋ ଧର୍ମଃ ପାଦୁକାଭ୍ୟାଂ ଗୁରୋର୍ମମ ॥ 16 ॥
ଭ୍ରାତ୍ରା ହି ମୟି ସଂନ୍ୟାସୋ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସ୍ସୌହୃଦାଦୟମ୍ ।
ତମିମଂ ପାଲୟିଷ୍ୟାମି ରାଘଵାଗମନଂ ପ୍ରତି ॥ 17 ॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ ସଂୟୋଜୟିତ୍ଵାତୁ ରାଘଵସ୍ୟ ପୁନସ୍ସ୍ଵୟମ୍ ।
ଚରଣୌ ତୌ ତୁ ରାମସ୍ୟ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟାମି ସହପାଦୁକୌ ॥ 18 ॥
ତତୋ ନିକ୍ଷିପ୍ତଭାରୋଽହଂ ରାଘଵେଣ ସମାଗତଃ ।
ନିଵେଦ୍ୟ ଗୁରଵେ ରାଜ୍ୟଂ ଭଜିଷ୍ୟେ ଗୁରୁଵୃତ୍ତିତାମ୍ ॥ 19 ॥
ରାଘଵାୟ ଚ ସନ୍ୟାସଂ ଦତ୍ତ୍ଵେମେ ଵରପାଦୁକେ ।
ରାଜ୍ୟଂ ଚେଦମୟୋଧ୍ୟାଂ ଚ ଧୂତପାପୋ ଭଵାମି ଚ ॥ 20 ॥
ଅଭିଷିକ୍ତେ ତୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟମୁଦିତେ ଜନେ ।
ପ୍ରୀତିର୍ମମ ୟଶଶ୍ଚୈଵ ଭଵେଦ୍ରାଜ୍ୟାଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ ॥ 21 ॥
ଏଵଂ ତୁ ଵିଲପଂଦୀନୋ ଭରତ ସ୍ସମହାୟଶାଃ ।
ନଂଦିଗ୍ରାମେଽକରୋଦ୍ରାଜ୍ୟଂ ଦୁଃଖିତୋ ମଂତ୍ରିଭିସ୍ସହ ॥ 22 ॥
ସ ଵଲ୍କଲଜଟାଧାରୀ ମୁନିଵେଷଧରଃ ପ୍ରଭୁଃ ।
ନଂଦିଗ୍ରାମେଽଵସଦ୍ଵୀର ସ୍ସସୈନ୍ୟୋ ଭରତସ୍ତଦା ॥ 23 ॥
ରାମାଗମନମାକାଂକ୍ଷନ୍ଭରତୋ ଭ୍ରାତୃଵତ୍ସଲଃ ।
ଭ୍ରାତୁର୍ଵଚନକାରୀ ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାପାରଗସ୍ତଥା ॥ 24 ॥
ପାଦୁକେ ତ୍ଵଭିଷିଚ୍ୟାଥ ନଂଦିଗ୍ରାମେଽଵସତ୍ତଦା ।
ସ ଵାଲଵ୍ୟଜନଂ ଛତ୍ରଂ ଧାରୟାମାସ ସ ସ୍ଵୟମ୍ ।
ଭରତ ଶ୍ଶାସନଂ ସର୍ଵଂ ପାଦୁକାଭ୍ୟାଂ ନିଵେଦୟନ୍ ॥ 25 ॥
ତତସ୍ତୁ ଭରତ ଶଶ୍ରୀମାନଭିଷିଚ୍ୟାଽଽର୍ୟପାଦୁକେ ।
ତଦଧୀନସ୍ତଦା ରାଜ୍ୟଂ କାରୟାମାସ ସର୍ଵଦା ॥ 26 ॥
ତଦା ହି ୟତ୍କାର୍ୟମୁପୈତି କିଂଚିଦୁପାୟନଂ ଚୋପହୃତଂ ମହାର୍ହମ୍ ।
ସ ପାଦୁକାଭ୍ୟାଂ ପ୍ରଥମଂ ନିଵେଦ୍ୟ ଚକାର ପଶ୍ଚାଦ୍ଭରତୋ ୟଥାଵତ୍ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ପଂଚଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
