View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.115 Ayodhya Kanda - Sarga 115

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha pañchadaśādhikaśatatamassargaḥ ।

tatō nikṣipya mātṛ ssa ayōdhyāyāṃ dṛḍha vrataḥ ।
bharata śśōkasantaptō gurūnidamathābravīt ॥ 1 ॥

nandigrāmaṃ gamiṣyāmi sarvānāmantrayē'dya vaḥ ।
tatra duḥkhamidaṃ sarvaṃ sahiṣyē rāghavaṃ vinā ॥ 2 ॥

gataścha vā divaṃ rājā vanasthaścha gururmama ।
rāmaṃ pratīkṣē rājyāya sa hi rājā mahāyaśāḥ ॥ 3 ॥

ētachChrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharatasya mahātmanaḥ ।
abruvanmantriṇassarvē vasiṣṭhaścha purōhitaḥ ॥ 4 ॥

subhṛśaṃ ślāghanīyaṃ cha yaduktaṃ bharata tvayā ।
vachanaṃ bhrātṛvātsalyādanurūpaṃ tavaiva tat ॥ 5 ॥

nityaṃ tē bandhulubdhasya tiṣṭhatō bhrātṛsauhṛdē ।
āryamārgaṃ prapannasya nānumanyēta kaḥ pumān ॥ 6 ॥

mantriṇāṃ vachanaṃ śrutvā yathābhilaṣitaṃ priyam ।
abravītsārathiṃ vākyaṃ rathō mē yujyatāmiti ॥ 7 ॥

prahṛṣṭavadana ssarvā mātṛ ssamabhivādya saḥ ।
ārurōha rathaṃ śrīmān śatrughnēna samanvitaḥ ॥ 8 ॥

āruhya cha rathaṃ śīghraṃ śatrughnabharatāvubhau ।
yayatuḥ paramaprītau vṛtau mantripurōhitaiḥ ॥ 9 ॥

agratō guravaḥ sarvē vasiṣṭhapramukhā dvijāḥ ।
prayayuḥ prāṅgmukhā ssarvē nandigrāmō yatō'bhavat ॥ 10 ॥

balaṃ cha tadanāhūtaṃ gajāśvarathasaṅkulam ।
prayayau bharatē yātē sarvē cha puravāsinaḥ ॥ 11 ॥

rathasthaḥ sa tu dharmātmā bharatō bhrātṛvatsalaḥ ।
nandigrāmaṃ yayau tūrṇaṃ śirasyādāya pādukē ॥ 12 ॥

tatastu bharataḥ kṣipraṃ nandigrāmaṃ praviśya saḥ ।
avatīrya rathāttūrṇaṃ gurūnidamuvācha ha ॥ 13 ॥

ētadrājyaṃ mama bhrātrā dattaṃ sannayāsavatsvayam ।
yōgakṣēmavahē chēmē pādukē hēmabhūṣitē ॥ 14 ॥

bharata śśirasā kṛtvā sannyāsaṃ pādukē tataḥ ।
abravīddhuḥkhasantapta ssarvaṃ prakṛtimaṇḍalam ॥ 15 ॥

Chatraṃ dhārayata kṣipramāryapādāvimau matau ।
ābhyāṃ rājyē sthitō dharmaḥ pādukābhyāṃ gurōrmama ॥ 16 ॥

bhrātrā hi mayi sannyāsō nikṣipta ssauhṛdādayam ।
tamimaṃ pālayiṣyāmi rāghavāgamanaṃ prati ॥ 17 ॥

kṣipraṃ saṃyōjayitvātu rāghavasya punassvayam ।
charaṇau tau tu rāmasya drakṣyāmi sahapādukau ॥ 18 ॥

tatō nikṣiptabhārō'haṃ rāghavēṇa samāgataḥ ।
nivēdya guravē rājyaṃ bhajiṣyē guruvṛttitām ॥ 19 ॥

rāghavāya cha sanyāsaṃ dattvēmē varapādukē ।
rājyaṃ chēdamayōdhyāṃ cha dhūtapāpō bhavāmi cha ॥ 20 ॥

abhiṣiktē tu kākutsthē prahṛṣṭamuditē janē ।
prītirmama yaśaśchaiva bhavēdrājyāchchaturguṇam ॥ 21 ॥

ēvaṃ tu vilapandīnō bharata ssamahāyaśāḥ ।
nandigrāmē'karōdrājyaṃ duḥkhitō mantribhissaha ॥ 22 ॥

sa valkalajaṭādhārī munivēṣadharaḥ prabhuḥ ।
nandigrāmē'vasadvīra ssasainyō bharatastadā ॥ 23 ॥

rāmāgamanamākāṅkṣanbharatō bhrātṛvatsalaḥ ।
bhrāturvachanakārī cha pratijñāpāragastathā ॥ 24 ॥

pādukē tvabhiṣichyātha nandigrāmē'vasattadā ।
sa vālavyajanaṃ Chatraṃ dhārayāmāsa sa svayam ।
bharata śśāsanaṃ sarvaṃ pādukābhyāṃ nivēdayan ॥ 25 ॥

tatastu bharata śaśrīmānabhiṣichyā''ryapādukē ।
tadadhīnastadā rājyaṃ kārayāmāsa sarvadā ॥ 26 ॥

tadā hi yatkāryamupaiti kiñchidupāyanaṃ chōpahṛtaṃ mahārham ।
sa pādukābhyāṃ prathamaṃ nivēdya chakāra paśchādbharatō yathāvat ॥ 27 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē pañchadaśādhikaśatatamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: