View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.117 Ayodhya Kanda - Sarga 117

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha saptadaśādhikaśatatamassargaḥ ।

rāghava stvatha yātēṣu tapasviṣu vichintayan ।
na tatrārōchayadvāsaṃ kāraṇairbahubhistadā ॥ 1 ॥

iha mē bharatō dṛṣṭō mātaraścha sanāgarāḥ ।
sā cha mē smṛtiranvēti tānnityamanuśōchataḥ ॥ 2 ॥

skandhāvāranivēśēna tēna tasya mahātmanaḥ ।
hayahastikarīṣaiścha upamardaḥ kṛtō bhṛśam ॥ 3 ॥

tasmādanyatra gachChāma iti sañchintya rāghavaḥ ।
prātiṣṭhata sa vaidēhyā lakṣmaṇēna cha saṅgataḥ ॥ 4 ॥

sō'trērāśramamāsādya taṃ vavandē mahāyaśāḥ ।
taṃ chāpi bhagavānatriḥ putravatpratyapadyata ॥ 5 ॥

svayamātithyamādiśya sarvamanyatsusatkṛtam ।
saumitriṃ cha mahābhāgāṃ sītāṃ cha samasāntvayat ॥ 6 ॥

patnīṃ cha samanuprāptāṃ vṛddhāmāmantrya satkṛtām ।
sāntvayāmāsa dharmajñaḥ sarvabhūtahitē rataḥ ॥ 7 ॥

ānasūyāṃ mahābhāgāṃ tāpasīṃ dharmachāriṇīṃ pratigṛhṇīṣva vaidēhīmabravīdṛṣisattamaḥ ।
rāmāya chā'chachakṣē tāṃ tāpasīṃ dharmachāriṇīm ॥ 8 ॥

daśa varṣāṇyanāvṛṣṭyā dagdhē lōkē nirantaram ॥ 9 ॥

yayā mūlaphalē sṛṣṭē jāhnavī cha pravartitā ।
ugrēṇa tapasā yuktā niyamaiśchāpyalaṅkṛtā ॥ 10 ॥

daśa varṣa sahāsrāṇi tayā taptaṃ mahattapaḥ ।
anasūyā vratai ssnātā pratyūhāścha nivartitāḥ ॥ 11 ॥

dēvakāryanimittaṃ cha yayā santvaramāṇayā ।
daśarātraṃ kṛtā rātri ssēyaṃ mātēva tē'nagha ॥ 12 ॥

daśa varṣāṇyanāvṛṣṭyā dagdhē lōkē nirantaram ॥ 13 ॥

yayā mūlaphalē sṛṣṭē jāhnavī cha pravartitā ।
ugrēṇa tapasā yuktā niyamaiśchāpyalaṅkṛtā ॥ 14 ॥

daśa varṣasahāsrāṇi yayā taptaṃ mahat tapaḥ ।
anasūyā vratai ssnātā pratyūhāścha nivartitāḥ ॥ 15 ॥

dēvakāryanimittaṃ cha yayā santvaramāṇayā ।
daśarātraṃ kṛtā rātri ssēyaṃ mātēva tē'nagha ॥ 16 ॥

daśa varṣāṇyanāvṛṣṭyā dagdhē lōkē nirantaram ॥ 17 ॥

yayā mūlaphalē sṛṣṭē jāhnavī cha pravartitā ।
ugrēṇa tapasā yuktā niyamaiśchāpyalaṅkṛtā ॥ 18 ॥

daśa varṣa sahāsrāṇi tayā taptaṃ mahattapaḥ ।
anasūyā vratai ssnātā pratyūhāścha nivartitāḥ ॥ 19 ॥

dēvakāryanimittaṃ cha yayā santvaramāṇayā ।
daśarātraṃ kṛtā rātri ssēyaṃ mātēva tē'nagha ॥ 20 ॥

tāmimāṃ sarvabhūtānāṃ namaskāryāṃ yaśasvinīṃ abhigachChatu vaidēhī vṛddhāmakrōdhanāṃ sadā ।
anasūyēti yā lōkē karmabhiḥ khyātimāgatā ॥ 21 ॥

ēvaṃ bruvāṇaṃ tamṛṣiṃ tathētyuktvā sa rāghavaḥ ।
sītāmuvācha dharmajñāmidaṃ vachanamuttamam ॥ 22 ॥

rājaputri śrutamidaṃ munērasya samīritam ।
śrēyō'rthamātmanaśśīghramabhigachCha tapasvinīm ॥ 23 ॥

sītā tvētada vachaḥ śrutvā rāghavasya hitaiṣiṇaḥ ।
tāmatripantīṃ dharmajñāmabhichakrāma maithilī ॥ 24 ॥

śithilāṃ valitāṃ vṛddhāṃ jarāpāṇḍuramūrdhajām ।
satataṃ vēpamānāṅgīṃ pravātē kadalīṃ yathā ॥ 25 ॥

tāṃ tu sītā mahābhāgāmanasūyāṃ pativratām ।
abhyavādayadavyagrā svaṃ nāma samudāharat ॥ 26 ॥

śithilāṃ valitāṃ vṛddhāṃ jarāpāṇḍuramūrdhajām ।
satataṃ vēpamānāṅgīṃ pravātē kadalīṃ yathā ॥ 27 ॥

tāṃ tu sītā mahābhāgāmanasūyāṃ pativratām ।
abhyavādayadavyagrā svannāma samudāharat ॥ 28 ॥

abhivādya cha vaidēhī tāpasīṃ tāmaninditām ।
baddhāñjalipuṭā hṛṣṭā paryapṛchChadanāmayam ॥ 29 ॥

tatassītāṃ mahābhāgāṃ dṛṣṭvā tāṃ dharmachāriṇīm ।
sāntvayantyabravīddhṛṣṭā diṣṭyā dharmamavēkṣasē ॥ 30 ॥

tyaktvā jñātijanaṃ sītē mānamṛddhaṃ cha bhāmini ।
avaruddhaṃ vanē rāmaṃ diṣṭyā tvamanugachChasi ॥ 31 ॥

nagarasthō vanasthō vā pāpō vā yadi vā śubhaḥ ।
yāsāṃ strīṇāṃ priyō bhartā tāsāṃ lōkā mahōdayāḥ ॥ 32 ॥

duśśīlaḥ kāmavṛttō vā dhanairvā parivarjitaḥ ।
strīṇāmāryasvabhāvānāṃ paramaṃ daivataṃ patiḥ ॥ 33 ॥

nātō viśiṣṭaṃ paśyāmi bāndhavaṃ vimṛśantyaham ।
sarvatra yōgyaṃ vaidēhi tapaḥ kṛtamivāvyayam ॥ 34 ॥

na tvēvamavagachChanti guṇadōṣamasattsriyaḥ ।
kāmavaktavyahṛdayā bhartṛnāthāścharanti yāḥ ॥ 35 ॥

prāpnuvantya yaśaśchaiva dharmabhraṃśaṃ cha maithili ।
akāryavaśamāpannāḥ striyō yāḥ khalu tadvidhāḥ ॥ 36 ॥

tvadvidhāstu guṇairyuktā dṛṣṭa lōka parāvarāḥ ।
striya ssvargē chariṣyanti yathā dharmakṛtastathā ॥ 37 ॥

tadēvamēnaṃ tvamanuvratā satī pativratānāṃ samayānuvartinī ।
bhava svabhartu ssahadharmachāriṇī yaśaścha dharmaṃ cha tata ssamāpsyasi ॥ 38 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē saptadaśādhikaśatatamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: