ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ରାଘଵ ସ୍ତ୍ଵଥ ୟାତେଷୁ ତପସ୍ଵିଷୁ ଵିଚିଂତୟନ୍ ।
ନ ତତ୍ରାରୋଚୟଦ୍ଵାସଂ କାରଣୈର୍ବହୁଭିସ୍ତଦା ॥ 1 ॥
ଇହ ମେ ଭରତୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ମାତରଶ୍ଚ ସନାଗରାଃ ।
ସା ଚ ମେ ସ୍ମୃତିରନ୍ଵେତି ତାନ୍ନିତ୍ୟମନୁଶୋଚତଃ ॥ 2 ॥
ସ୍କଂଧାଵାରନିଵେଶେନ ତେନ ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ହୟହସ୍ତିକରୀଷୈଶ୍ଚ ଉପମର୍ଦଃ କୃତୋ ଭୃଶମ୍ ॥ 3 ॥
ତସ୍ମାଦନ୍ୟତ୍ର ଗଚ୍ଛାମ ଇତି ସଂଚିଂତ୍ୟ ରାଘଵଃ ।
ପ୍ରାତିଷ୍ଠତ ସ ଵୈଦେହ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ସଂଗତଃ ॥ 4 ॥
ସୋଽତ୍ରେରାଶ୍ରମମାସାଦ୍ୟ ତଂ ଵଵଂଦେ ମହାୟଶାଃ ।
ତଂ ଚାପି ଭଗଵାନତ୍ରିଃ ପୁତ୍ରଵତ୍ପ୍ରତ୍ୟପଦ୍ୟତ ॥ 5 ॥
ସ୍ଵୟମାତିଥ୍ୟମାଦିଶ୍ୟ ସର୍ଵମନ୍ୟତ୍ସୁସତ୍କୃତମ୍ ।
ସୌମିତ୍ରିଂ ଚ ମହାଭାଗାଂ ସୀତାଂ ଚ ସମସାଂତ୍ଵୟତ୍ ॥ 6 ॥
ପତ୍ନୀଂ ଚ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତାଂ ଵୃଦ୍ଧାମାମଂତ୍ର୍ୟ ସତ୍କୃତାମ୍ ।
ସାଂତ୍ଵୟାମାସ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ ॥ 7 ॥
ଆନସୂୟାଂ ମହାଭାଗାଂ ତାପସୀଂ ଧର୍ମଚାରିଣୀଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଵୈଦେହୀମବ୍ରଵୀଦୃଷିସତ୍ତମଃ ।
ରାମାୟ ଚାଽଚଚକ୍ଷେ ତାଂ ତାପସୀଂ ଧର୍ମଚାରିଣୀମ୍ ॥ 8 ॥
ଦଶ ଵର୍ଷାଣ୍ୟନାଵୃଷ୍ଟ୍ୟା ଦଗ୍ଧେ ଲୋକେ ନିରଂତରମ୍ ॥ 9 ॥
ୟୟା ମୂଲଫଲେ ସୃଷ୍ଟେ ଜାହ୍ନଵୀ ଚ ପ୍ରଵର୍ତିତା ।
ଉଗ୍ରେଣ ତପସା ୟୁକ୍ତା ନିୟମୈଶ୍ଚାପ୍ୟଲଂକୃତା ॥ 10 ॥
ଦଶ ଵର୍ଷ ସହାସ୍ରାଣି ତୟା ତପ୍ତଂ ମହତ୍ତପଃ ।
ଅନସୂୟା ଵ୍ରତୈ ସ୍ସ୍ନାତା ପ୍ରତ୍ୟୂହାଶ୍ଚ ନିଵର୍ତିତାଃ ॥ 11 ॥
ଦେଵକାର୍ୟନିମିତ୍ତଂ ଚ ୟୟା ସଂତ୍ଵରମାଣୟା ।
ଦଶରାତ୍ରଂ କୃତା ରାତ୍ରି ସ୍ସେୟଂ ମାତେଵ ତେଽନଘ ॥ 12 ॥
ଦଶ ଵର୍ଷାଣ୍ୟନାଵୃଷ୍ଟ୍ୟା ଦଗ୍ଧେ ଲୋକେ ନିରଂତରମ୍ ॥ 13 ॥
ୟୟା ମୂଲଫଲେ ସୃଷ୍ଟେ ଜାହ୍ନଵୀ ଚ ପ୍ରଵର୍ତିତା ।
ଉଗ୍ରେଣ ତପସା ୟୁକ୍ତା ନିୟମୈଶ୍ଚାପ୍ୟଲଂକୃତା ॥ 14 ॥
ଦଶ ଵର୍ଷସହାସ୍ରାଣି ୟୟା ତପ୍ତଂ ମହତ୍ ତପଃ ।
ଅନସୂୟା ଵ୍ରତୈ ସ୍ସ୍ନାତା ପ୍ରତ୍ୟୂହାଶ୍ଚ ନିଵର୍ତିତାଃ ॥ 15 ॥
ଦେଵକାର୍ୟନିମିତ୍ତଂ ଚ ୟୟା ସଂତ୍ଵରମାଣୟା ।
ଦଶରାତ୍ରଂ କୃତା ରାତ୍ରି ସ୍ସେୟଂ ମାତେଵ ତେଽନଘ ॥ 16 ॥
ଦଶ ଵର୍ଷାଣ୍ୟନାଵୃଷ୍ଟ୍ୟା ଦଗ୍ଧେ ଲୋକେ ନିରଂତରମ୍ ॥ 17 ॥
ୟୟା ମୂଲଫଲେ ସୃଷ୍ଟେ ଜାହ୍ନଵୀ ଚ ପ୍ରଵର୍ତିତା ।
ଉଗ୍ରେଣ ତପସା ୟୁକ୍ତା ନିୟମୈଶ୍ଚାପ୍ୟଲଂକୃତା ॥ 18 ॥
ଦଶ ଵର୍ଷ ସହାସ୍ରାଣି ତୟା ତପ୍ତଂ ମହତ୍ତପଃ ।
ଅନସୂୟା ଵ୍ରତୈ ସ୍ସ୍ନାତା ପ୍ରତ୍ୟୂହାଶ୍ଚ ନିଵର୍ତିତାଃ ॥ 19 ॥
ଦେଵକାର୍ୟନିମିତ୍ତଂ ଚ ୟୟା ସଂତ୍ଵରମାଣୟା ।
ଦଶରାତ୍ରଂ କୃତା ରାତ୍ରି ସ୍ସେୟଂ ମାତେଵ ତେଽନଘ ॥ 20 ॥
ତାମିମାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ନମସ୍କାର୍ୟାଂ ୟଶସ୍ଵିନୀଂ ଅଭିଗଚ୍ଛତୁ ଵୈଦେହୀ ଵୃଦ୍ଧାମକ୍ରୋଧନାଂ ସଦା ।
ଅନସୂୟେତି ୟା ଲୋକେ କର୍ମଭିଃ ଖ୍ୟାତିମାଗତା ॥ 21 ॥
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ତମୃଷିଂ ତଥେତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ସ ରାଘଵଃ ।
ସୀତାମୁଵାଚ ଧର୍ମଜ୍ଞାମିଦଂ ଵଚନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 22 ॥
ରାଜପୁତ୍ରି ଶ୍ରୁତମିଦଂ ମୁନେରସ୍ୟ ସମୀରିତମ୍ ।
ଶ୍ରେୟୋଽର୍ଥମାତ୍ମନଶ୍ଶୀଘ୍ରମଭିଗଚ୍ଛ ତପସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 23 ॥
ସୀତା ତ୍ଵେତଦ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଘଵସ୍ୟ ହିତୈଷିଣଃ ।
ତାମତ୍ରିପଂତୀଂ ଧର୍ମଜ୍ଞାମଭିଚକ୍ରାମ ମୈଥିଲୀ ॥ 24 ॥
ଶିଥିଲାଂ ଵଲିତାଂ ଵୃଦ୍ଧାଂ ଜରାପାଂଡୁରମୂର୍ଧଜାମ୍ ।
ସତତଂ ଵେପମାନାଂଗୀଂ ପ୍ରଵାତେ କଦଲୀଂ ୟଥା ॥ 25 ॥
ତାଂ ତୁ ସୀତା ମହାଭାଗାମନସୂୟାଂ ପତିଵ୍ରତାମ୍ ।
ଅଭ୍ୟଵାଦୟଦଵ୍ୟଗ୍ରା ସ୍ଵଂ ନାମ ସମୁଦାହରତ୍ ॥ 26 ॥
ଶିଥିଲାଂ ଵଲିତାଂ ଵୃଦ୍ଧାଂ ଜରାପାଂଡୁରମୂର୍ଧଜାମ୍ ।
ସତତଂ ଵେପମାନାଂଗୀଂ ପ୍ରଵାତେ କଦଲୀଂ ୟଥା ॥ 27 ॥
ତାଂ ତୁ ସୀତା ମହାଭାଗାମନସୂୟାଂ ପତିଵ୍ରତାମ୍ ।
ଅଭ୍ୟଵାଦୟଦଵ୍ୟଗ୍ରା ସ୍ଵଂନାମ ସମୁଦାହରତ୍ ॥ 28 ॥
ଅଭିଵାଦ୍ୟ ଚ ଵୈଦେହୀ ତାପସୀଂ ତାମନିଂଦିତାମ୍ ।
ବଦ୍ଧାଂଜଲିପୁଟା ହୃଷ୍ଟା ପର୍ୟପୃଚ୍ଛଦନାମୟମ୍ ॥ 29 ॥
ତତସ୍ସୀତାଂ ମହାଭାଗାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଧର୍ମଚାରିଣୀମ୍ ।
ସାଂତ୍ଵୟଂତ୍ୟବ୍ରଵୀଦ୍ଧୃଷ୍ଟା ଦିଷ୍ଟ୍ୟା ଧର୍ମମଵେକ୍ଷସେ ॥ 30 ॥
ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଞାତିଜନଂ ସୀତେ ମାନମୃଦ୍ଧଂ ଚ ଭାମିନି ।
ଅଵରୁଦ୍ଧଂ ଵନେ ରାମଂ ଦିଷ୍ଟ୍ୟା ତ୍ଵମନୁଗଚ୍ଛସି ॥ 31 ॥
ନଗରସ୍ଥୋ ଵନସ୍ଥୋ ଵା ପାପୋ ଵା ୟଦି ଵା ଶୁଭଃ ।
ୟାସାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରିୟୋ ଭର୍ତା ତାସାଂ ଲୋକା ମହୋଦୟାଃ ॥ 32 ॥
ଦୁଶ୍ଶୀଲଃ କାମଵୃତ୍ତୋ ଵା ଧନୈର୍ଵା ପରିଵର୍ଜିତଃ ।
ସ୍ତ୍ରୀଣାମାର୍ୟସ୍ଵଭାଵାନାଂ ପରମଂ ଦୈଵତଂ ପତିଃ ॥ 33 ॥
ନାତୋ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ପଶ୍ୟାମି ବାଂଧଵଂ ଵିମୃଶଂତ୍ୟହମ୍ ।
ସର୍ଵତ୍ର ୟୋଗ୍ୟଂ ଵୈଦେହି ତପଃ କୃତମିଵାଵ୍ୟୟମ୍ ॥ 34 ॥
ନ ତ୍ଵେଵମଵଗଚ୍ଛଂତି ଗୁଣଦୋଷମସତ୍ତ୍ସ୍ରିୟଃ ।
କାମଵକ୍ତଵ୍ୟହୃଦୟା ଭର୍ତୃନାଥାଶ୍ଚରଂତି ୟାଃ ॥ 35 ॥
ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତ୍ୟ ୟଶଶ୍ଚୈଵ ଧର୍ମଭ୍ରଂଶଂ ଚ ମୈଥିଲି ।
ଅକାର୍ୟଵଶମାପନ୍ନାଃ ସ୍ତ୍ରିୟୋ ୟାଃ ଖଲୁ ତଦ୍ଵିଧାଃ ॥ 36 ॥
ତ୍ଵଦ୍ଵିଧାସ୍ତୁ ଗୁଣୈର୍ୟୁକ୍ତା ଦୃଷ୍ଟ ଲୋକ ପରାଵରାଃ ।
ସ୍ତ୍ରିୟ ସ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ଚରିଷ୍ୟଂତି ୟଥା ଧର୍ମକୃତସ୍ତଥା ॥ 37 ॥
ତଦେଵମେନଂ ତ୍ଵମନୁଵ୍ରତା ସତୀ ପତିଵ୍ରତାନାଂ ସମୟାନୁଵର୍ତିନୀ ।
ଭଵ ସ୍ଵଭର୍ତୁ ସ୍ସହଧର୍ମଚାରିଣୀ ୟଶଶ୍ଚ ଧର୍ମଂ ଚ ତତ ସ୍ସମାପ୍ସ୍ୟସି ॥ 38 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ସପ୍ତଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
