શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ દશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।
ક્રુદ્ધમાજ્ઞાય રામં તુ વસિષ્ઠઃ પ્રત્યુવાચ હ ।
જાબાલિરપિ જાનીતે લોકસ્યાસ્ય ગતાગતિમ્ ॥ 1 ॥
નિવર્તયિતુકામસ્તુ ત્વામેતદ્વાક્યમબ્રવીત્ ।
ઇમાં લોકસમુત્પત્તિં લોકનાથ નિબોધ મે ॥ 2 ॥
સર્વં સલિલમેવાસીત્પૃથિવી યત્ર નિર્મિતા ।
તતઃ સમભવદ્બ્રહ્મા સ્વયંભૂર્દૈવતૈઃ સહ ॥ 3 ॥
સ વરાહસ્તતો ભૂત્વા પ્રોજ્જહાર વસુંધરામ્ ।
અસૃજચ્ચ જગત્સર્વં સહ પુત્રૈઃ કૃતાત્મભિઃ ॥ 4 ॥
આકાશપ્રભવો બ્રહ્મા શાશ્વતો નિત્ય અવ્યયઃ ।
તસ્માન્મરીચિઃ સંજજ્ઞે મરીચેઃ કશ્યપઃ સુતઃ ॥ 5 ॥
વિવસ્વાન્કાશ્યપાત્ જજ્ઞે મનુર્વૈવસ્વતઃ સ્વયમ્ ।
સ તુ પ્રજાપતિઃ પૂર્વમિક્ષ્વાકુસ્તુ મનોઃ સુતઃ ॥ 6 ॥
યસ્યેયં પ્રથમં દત્તા સમૃદ્ધા મનુના મહી ।
તમિક્ષ્વાકુમયોધ્યાયાં રાજાનં વિદ્ધિ પૂર્વકમ્ ॥ 7 ॥
ઇક્ષ્વાકોસ્તુ સુત શ્રીમાન્કુક્ષિરેવેતિ વિશ્રુતઃ ।
કુક્ષેરથાત્મજો વીરો વિકુક્ષિરુદપદ્યત ॥ 8 ॥
વિકુક્ષેસ્તુ મહાતેજા બાણઃ પુત્ર પ્રતાપવાન્ ।
બાણસ્ય તુ મહાબાહુરનરણ્યો મહાતપાઃ ॥ 9 ॥
નાનાવૃષ્ટિર્બભૂવાસ્મિન્નદુર્ભિક્ષં સતાં વરે ।
અનરણ્યે મહારાજે તસ્કરો નાપિ કશ્ચન ॥ 10 ॥
અનરણ્યાન્મહાબાહુઃ પૃથુ રાજા બભૂવ હ ।
તસ્માત્પૃથોમેહારાજસ્ત્રિશંકુરુદપદ્યત ॥ 11 ॥
સ સત્યવચનાદ્ વીરઃ સશરીરો દિવં ગતઃ ।
ત્રિશંકોરભવત્સૂનુર્દુંધુમારો મહાયશાઃ ॥ 12 ॥
દુંધુમારાન્મહાતેજા યુવનાશ્વો વ્યજાયત ।
યુવનાશ્વસુત શ્શ્રીમાન્માંધાતા સમપદ્યત ॥ 13 ॥
માંધાતુસ્ત મહાતેજાઃ સુસંધિરુદપદ્યત ।
સુસંધેરપિ પુત્રૌ દ્વૌ ધ્રુવસંધિઃ પ્રસેનજિત્ ॥ 14 ॥
યશસ્વી ધ્રુવસંધેસ્તુ ભરતો રિપુસૂદનઃ ।
યુવનાશ્વસુત શ્શ્રીમાન્માંધાતા સમપદ્યત ॥ 15 ॥
માંધાતુસ્ત મહાતેજા સ્સુસંધિરુદપદ્યત ।
સુસંધેરપિ પુત્રૌ દ્વૌ ધ્રુવસંધિઃ પ્રસેનજિત્ ॥ 16 ॥
યશસ્વી ધ્રુવસંધેસ્તુ ભરતો રિપુસૂદનઃ ।
ભરતાત્તુ મહાબાહોરસિતો નામ જાયત ॥ 17 ॥
યસ્યૈતે પ્રતિરાજાન ઉદપદ્યંત શત્રવઃ ।
હૈહયાસ્તાલજંઘાશ્ચ શૂરાશ્ચ શશિબિંદવઃ ॥ 18 ॥
તાંસ્તુ સર્વાન્પ્રતિવ્યૂહ્ય યુદ્ધે રાજા પ્રવાસિતઃ ।
સ ચ શૈલવરે રમ્યે બભૂવાભિરતો મુનિઃ ॥ 19 ॥
દ્વે ચાસ્ય ભાર્યે ગર્ભિણ્યૌ બભૂવતુરિતિ શ્રુતિઃ ।
એકા ગર્ભવિનાશાય સપત્ન્યૈ ગરલં દદૌ ॥ 20 ॥
ભાર્ગવશ્ચ્યવનો નામ હિમવંતમુપાશ્રિતઃ ।
તમૃષિં સમુપાગમ્ય કાલિંદી ત્વભ્યવાદયત્ ॥ 21 ॥
સ તામભ્યવદદ્વિપ્રો વરેપ્સું પુત્રજન્મનિ ।
પુત્રસ્તે ભવિતા દેવિ મહાત્મા લોકવિશ્રુતઃ ॥ 22 ॥
ધાર્મિકશ્ચ સુશીલશ્ચ વંશકર્તાઽરિસૂદનઃ ।
કૃત્વા પ્રદક્ષિણં હૃષ્ટા મુનિંતમનુમાન્ય ચ ॥ 23 ॥
પદ્મપત્રસમાનાક્ષં પદ્મગર્ભસમપ્રભમ્ ।
તતઃ સા ગૃહમાગમ્ય દેવી પુત્રં વ્યજાયત ॥ 24 ॥
સપત્ન્યા તુ ગરસ્તસ્યૈ દત્તો ગર્ભજિઘાંસયા ।
ગરેણ સહ તેનૈવ જાત સ્સ સગરોઽભવત્ ॥ 25 ॥
સ રાજા સગરો નામ યઃ સમુદ્રમખાનયત્ ।
ઇષ્ટ્વા પર્વણિ વેગેન ત્રાસયન ઇમાઃ પ્રજાઃ ॥ 26 ॥
અસમંજસ્તુ પુત્રોઽભૂત્સગરસ્યેતિ ન શ્શ્રુતમ્ ।
જીવન્નેવ સ પિત્રા તુ નિરસ્તઃ પાપકર્મકૃત્ ॥ 27 ॥
અંશુમાનિતિ પુત્રોઽભૂદસમંજસ્ય વીર્યવાન્ ।
દિલીપોંશુમતઃ પુત્રો દિલીપસ્ય ભગીરથઃ ॥ 28 ॥
ભગીરથાત્કકુત્સ્થસ્તુ કાકુત્સ્થા યેન વિશ્રુતાઃ ।
કકુત્સ્થસ્ય ચ પુત્રોઽભૂદ્રઘુર્યેન ચ રાઘવાઃ ॥ 29 ॥
રઘોસ્તુ પુત્રસ્તેજસ્વી પ્રવૃદ્ધઃ પુરુષાદકઃ ।
કલ્માષપાદ સ્સૌદાસ ઇત્યેવં પ્રથિતો ભુવિ ॥ 30 ॥
કલ્માષપાદપુત્રોઽભૂચ્છંખણસ્ત્વિતિ વિશ્રુતઃ ।
યસ્તુ તદ્વીર્યમાસાદ્ય સહસૈન્યો વ્યનીનશત્ ॥ 31 ॥
શંખણસ્ય ચ પુત્રોઽભૂચ્છૂર શ્રીમાન્સુદર્શનઃ ।
સુદર્શનસ્યાગ્નિવર્ણઃ અગ્નિવર્ણસ્ય શીઘ્રગઃ ॥ 32 ॥
શીઘ્રગસ્ય મરુઃ પુત્રો મરોઃ પુત્રઃ પ્રશુશ્રુવઃ ।
પ્રશુશ્રુવસ્ય પુત્રોભૂદંબરીષો મહાદ્યુતિઃ ॥ 33 ॥
અંબરીષસ્ય પુત્રોભૂન્નહુષઃ સત્યવિક્રમઃ ।
નહુષસ્ય ચ નાભાગઃ પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ ॥ 34 ॥
અજશ્ચ સુવ્રતશ્ચૈવ નાભાગસ્ય સુતાવુભૌ ।
અજસ્યૈવ ચ ધર્માત્મા રાજા દશરથસ્સુતઃ ॥ 35 ॥
તસ્ય જ્યેષ્ઠોઽસિ દાયાદો રામ ઇત્યભિવિશ્રુતઃ ।
તદ્ગૃહાણ સ્વકં રાજ્યમવેક્ષસ્વ જનં નૃપ ॥ 36 ॥
ઇક્ષ્વાકૂણાં હિ સર્વેષાં રાજા ભવતિ પૂર્વજઃ ।
પૂર્વજે નાપરઃ પુત્રો જ્યેષ્ઠો રાજ્યેઽભિષિચ્યતે ॥ 37 ॥
સ રાઘવાણાં કુલધર્મમાત્મનઃ સનાતનં નાદ્ય વિહંતુમર્હસિ ।
પ્રભૂતરત્નામનુશાધિ મેદિનીં પ્રભૂતરાષ્ટ્રાં પિતૃવન્મહાયશઃ ॥ 38 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે દશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥
