View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.33 Aranya Kanda - Sarga 33

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha trayastriṃśassargaḥ ।

tataḥ śūrpaṇakhā dīnā rāvaṇaṃ lōkarāvaṇam ।
amātyamadhyē saṅkruddhā paruṣaṃ vākyamabravīt ॥ 1 ॥

pramattaḥ kāmabhōgēṣu svairavṛttō niraṅkuśaḥ ।
samutpannaṃ bhayaṃ ghōraṃ bōddhavyaṃ nāvabudhyasē ॥ 2 ॥

saktaṃ grāmyēṣu bhōgēṣu kāmavṛttaṃ mahīpatim ।
lubdhaṃ na bahumanyantē śmaśānāgnimiva prajāḥ ॥ 3 ॥

svayaṃ kāryāṇi yaḥ kālē nānutiṣṭhati pārthivaḥ ।
sa tu vai saha rājyēna taiścha kāryairvinaśyati ॥ 4 ॥

ayuktachāraṃ durdarśamasvādhīnaṃ narādhipam ।
varjayanti narā dūrānnadīpaṅkāmiva dvipāḥ ॥ 5 ॥

yē na rakṣanti viṣayamasvādhīnā narādhipāḥ ।
tē na vṛddhyā prakāśantē girayassāgarē yathā ॥ 6 ॥

ātmavadbhirvigṛhya tvaṃ dēvagandharvadānavaiḥ ।
ayuktachāraśchapalaḥ kathaṃ rājā bhaviṣyasi ॥ 7 ॥

tvantu bālasvabhāvaścha buddhihīnaścha rākṣasa ।
jñātavyantu na jānīṣē kathaṃ rājā bhaviṣyasi ॥ 8 ॥

yēṣāṃ chāraścha kōśaścha nayaścha jayatāṃ vara ।
asvādhīnā narēndrāṇāṃ prākṛtaistē janaissamāḥ ॥ 9 ॥

yasmātpaśyanti dūrasthān sarvānarthānnarādhipāḥ ।
chārēṇa tasmāduchyantē rājānō dīrghachakṣuṣaḥ ॥ 10 ॥

ayuktachāraṃ manyē tvāṃ prākṛtaissachivairvṛtam ।
svajanaṃ tu janasthānē hataṃ yō nāvabuddhyasē ॥ 11 ॥

chaturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ krūrakarmaṇām ।
hatānyēkēna rāmēṇa kharaścha sahadūṣaṇaḥ ॥ 12 ॥

ṛṣīṇāmabhayaṃ dattaṃ kṛtakṣēmāścha daṇḍakāḥ ।
dharṣitaṃ cha janasthānaṃ rāmēṇākliṣṭakarmaṇā ॥ 13 ॥

tvantu lubdaḥ pramattaścha parādhīnaścha rāvaṇa ।
viṣayē svē samutpannaṃ bhayaṃ yō nāvabudhyasē ॥ 14 ॥

tīkṣṇamalpapradātāraṃ pramattaṃ garvitaṃ śaṭham ।
vyasanē sarvabhūtāni nābhidhāvanti pārthivam ॥ 15 ॥

atimāninamagrāhyamātmasambhāvitaṃ naram ।
krōdhinaṃ vyasanē hanti svajanō'pi mahīpatim ॥ 16 ॥

nānutiṣṭhati kāryāṇi bhayēṣu na bibhēti cha ।
kṣipraṃ rājyāchyutō dīnastṛṇaistulyō bhaviṣyati ॥ 17 ॥

śuṣkaiḥ kāṣṭhairbhavētkāryaṃ lōṣṭairapi cha pāṃsubhiḥ ।
na tu sthānātparibhraṣṭaiḥ kāryaṃ syādvasudhādhipaiḥ ॥ 18 ॥

apabhuktaṃ yathā vāsassrajō vā mṛditā yathā ।
ēvaṃ rājyātparibhraṣṭassamarthō'pi nirarthakaḥ ॥ 19 ॥

apramattaścha yō rājā sarvajñō vijitēndriyaḥ ।
kṛtajñō dharmaśīlaścha sa rājā tiṣṭhatē chiram ॥ 20 ॥

nayanābhyāṃ prasuptō'pi jāgarti nayachakṣuṣā ।
tyaktakrōdhapramādaścha sa rājā pūjyatē janaiḥ ॥ 21 ॥

tvaṃ tu rāvaṇa durbuddhirguṇairētairvivarjitaḥ ।
yasya tē'viditaśchārai rakṣasāṃ sumahānvadhaḥ ॥ 22 ॥

parāvamantā viṣayēṣu saṅgatō na dēśakālapravibhāgatatvavit ।
ayuktabuddhirguṇadōṣaniśchayē vipannarājyō nachirādvipatsyasē ॥ 23 ॥

iti svadōṣān parikīrtitāṃstayā samīkṣya buddhyā kṣaṇadācharēśvaraḥ ।
dhanēna darpēṇa balēna chānvitō vichintayāmāsa chiraṃ sa rāvaṇaḥ ॥ 24 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē trayastriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: