ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഏകത്രിംശദധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
ശിരസ്യംജലിമാധായകൈകേയ്യാനംദവര്ധനഃ ।
ബഭാഷേഭരതോജ്യേഷ്ഠംരാമംസത്യപരാക്രമമ് ॥ 1 ॥
പൂജിതാമാമികാമാതാദത്തംരാജ്യമിദംമമ ।
തദ്ദദാമിപുനസ്തുഭ്യംയഥാത്വമദദാമമ ॥ 2 ॥
ധുരമേകാകിനാന്യസ്താംവൃഷഭേണബലീയസാ ।
കിശോരവദ്ഗുരുംഭാരം ന വോഢുമഹമുത്സഹേ ॥ 3 ॥
വാരിവേഗേനമഹതാഭിന്നസ്സേതുരിവക്ഷരന് ।
ദുര്ബംധനമിദംമന്യേരാജ്യച്ഛ്രിദമസമ്വൃതമ് ॥ 4 ॥
ഗതിംഖരൈവാശ്വസ്യഹംസസ്യേവ ച വായസഃ ।
നാന്വേതുമുത്സഹേരാമ തവമാര്ഗമരിംദമ ॥ 5 ॥
യഥാചാരോപിതോവൃക്ഷോജാതശ്ചാര്നംതിവേശനേ ।
മഹാംശ്ചസുദുരാരോഹോമഹാസ്കംദഃപ്രശാഖവാന് ॥ 6 ॥
ശീര്യേതപുഷ്പിതോഭൂത്വാ ന ഫലാനിപ്രദര്ശയന് ।
തസ്യനാനുഭവേദര്ഥംയസ്യഹേതോസ്സരോപിതഃ ॥ 7 ॥
ഏഷോപമാമഹാബാഹോത്വമര്ഥംവേത്തുമര്ഹസി ।
യദ്യസ്മാന്മനുജേംദ്രത്വംഭര്താഭൃത്യാന്നശാധിഹി ॥ 8 ॥
ജഗദദ്യാഭിഷിക്തംത്വാമനുപശ്യതുരാഘവ ।
പ്രതപംതമിവാദിത്യംമധ്യാഹ്നേദീപ്തതേജസമ് ॥ 9 ॥
തൂര്യസംഘാംതിര്ഘോഷൈഃകാംചീനൂപുരനിഃസ്വനൈഃ ।
മധുരൈര്ഗീതശബ്ദൈശ്ചപ്രതിബുധ്യസ്വശേഷ്വ ച ॥ 10 ॥
യാവദാവര്തതേചക്രംയാവതീ ച വസുംധരാ ।
താവത്ത്വമിഹലോകസ്യസ്വാമിത്വമനുവര്തയ ॥ 11 ॥
ഭരതസ്യവച്ശ്രുത്വാരാമഃപരപുരംജയഃ ।
തഥേതിപ്രതിജഗ്രാഹനിഷസാദാസനേശുഭേ ॥ 12 ॥
തതശ്ശത്രുഘ്നവചനാന്നിപുണാഃശ്മശ്രുവര്ധനാഃ ।
സുഖഹസ്താഃസുശീഘ്രാശ്ചരാഘവംപര്യവാരയന് ॥ 13 ॥
പൂർവംതുഭരതേസ്നാതേലക്ഷ്മണേ ച മഹാബലേ ।
സുഗ്രീവേവാനരേംദ്രേ ച രാക്ഷസേംദ്രേവിഭീഷണേ ॥ 14 ॥
വിശോധിതജടസ്സ്നാതശ്ചിത്രമാല്യാനുലേപനഃ ।
മഹാര്ഹവസനോപേതസ്തസ്ഥൌതത്രശ്രിയാജ്വലന് ॥ 15 ॥
പ്രതികര്മ ച രാമസ്യകാരയാമാസവീര്യവാന ।
ലക്ഷ്മണസ്യ ച ലക്ഷ്മീവാനിക്ഷ്വാകുകുലവര്ധനഃ ॥ 16 ॥
പ്രതികര്മചസീതായാസ്സർവാദശരഥസ്ത്രിയഃ ।
ആത്മനൈവതദാചക്രുര്മനസ്വിന്യോമനോഹരമ് ॥ 17 ॥
തതോവാനരപത്നീനാംസർവാസാമേവശോഭനമ് ।
ചകാരയത്നാത്കൌസല്യാപ്രഹൃഷ്ടാപുത്രവത്സലാ ॥ 18 ॥
തതഃ ശ്ശത്രുഘ്നവചനാത്സുമംത്രോനാമസാരഥിഃ ।
യോജയിത്വാഭിചക്രാമരഥംസർവാംഗശോഭനമ് ॥ 19 ॥
അര്കമംഡലസംകാശംദിവ്യംദൃഷ്ടവാരഥംസ്ഥിതമ് ।
ആരുരോഹമഹാബാഹൂരാമഃപരപുരംംജയഃ ॥ 20 ॥
സുഗ്രീവോഹനുമാംശ്ചൈവമഹേംദ്രസദൃശദ്യുതീ ।
സ്നാതൌദിവ്യനിഭൈർവസ്ത്രൈര്ജഗ്മതുശ്ശുഭകുംഡലൌ ॥ 21 ॥
സർവാഭരണജുഷ്ടാശ്ചയുയുസ്തശ്ശുഭകുംഡലാഃ ।
സുഗ്രീവപത്നയഃസീതാ ച ദ്രഷ്ടുംനഗരമുത്സുകാഃ ॥ 22 ॥
അയോധ്യായാംതുസചിവാരാജ്ഞോദശരഥസ്യ ച ।
പുരോഹിതംപുരസ്കൃത്യമംത്രയാമാസുരര്ഥവത് ॥ 23 ॥
അശോകോവിജയശ്ചൈവസിദ്ധാര്ഥശ്ചസമാഹിതാഃ ।
മംത്രയന്രാമവൃധ്യര്ഥംബുധ്യര്ഥംനഗരസ്യ ച ॥ 24 ॥
സർവമേവാഭിഷേകാര്ഥംജയാര്ഹസ്യമഹാത്മനഃ ।
കര്തുമര്ഹഥരാമസ്യയദ്യന്മംഗലപൂർവകമ് ॥ 25 ॥
ഇതിതേമംത്രിണസ്സർവേസംദിശ്യ ച പുരോഹിതമ് ।
നഗരാന്നിര്യയുസ്തൂര്ണംരാമദര്ശനബുദ്ധയഃ ॥ 26 ॥
ഹരിയുക്തംസഹസ്രാക്ഷോരഥമിംദ്രൈവാനഘഃ ।
പ്രയയൌരഥമാസ്ഥായരാമോനഗരമുത്തമമ് ॥ 27 ॥
ജഗ്രാഹഭരതോരമശീന്ശത്രുഘ്നശ്ചത്രമാദദേ ।
ലക്ഷ്മണോവ്യജനംതസ്യമൂര്ധ്നിസംപര്യവീജയത് ॥ 28 ॥
ശ്വേതം ച വാലവ്യജനംജഗൃഹേപരിതസ്സ്ഥിതഃ ।
അപരംചംദ്രസംകാശംരാക്ഷസേംദ്രോവിഭീഷണഃ ॥ 29 ॥
ഋഷിസംഘൈസ്തദാകാശേദേവൈശ്ചസമരുദ്ഗണൈഃ ।
സ്തൂയമാസ്യരാമസ്യശുശ്രുവമധുരധ്വനിഃ ॥ 30 ॥
തതഃശത്രുംജയംനാമകുംജരംപർവതോപമമ് ।
ആരുരോഹമഹാതേജാസ്സുഗ്രീവഃപ്ലവഗര്ഷഭഃ ॥ 31 ॥
നവനാഗസഹസ്രാണിയയുരാസ്ഥായവാനരാഃ ।
മാനുഷംവിഗ്രഹംകൃത്വാസർവാഭരണഭൂഷിതാഃ ॥ 32 ॥
ശംഖശബ്ദപ്രണാദൈശ്ചദുംദുഭീനാം ച നിസ്സ്വനൈഃ ।
പ്രയയൌപുരുഷവ്യാഘ്രസ്താംപുരീംഹര്മ്യമാലിനീമ് ॥ 33 ॥
ദദൃശുസ്തേസമായാംതംരാഘവംസപുരസ്സരമ് ।
വിരാജമാനംവപുഷാരഥേനാതിരഥംതദാ ॥ 34 ॥
തേവര്ഥയിത്വാകാകുത്സ്ഥംരാമേണപ്രതിനംദിതാഃ ।
അനുജഗ്മുര്മഹാത്മാനംഭ്രാതൃഭിഃപരിവാരിതമ് ॥ 35 ॥
അമാത്യൈര്ബ്രാഹ്മണൈശ്ചൈവതഥാപ്രകൃതിഭിർവവൃതഃ ।
ശ്രിയാവിരുരുചേരാമോനക്ഷത്രരിവചംദ്രമാഃ ॥ 36 ॥
സ പുരോഗാമിഭിസ്തൂര്യൈസ്താലസ്വസ്തികപാണിഭിഃ ।
പ്രവ്യാഹരദ്ഭിര്മുദിതൈര്മംഗലാനിവൃതോയയൌ ॥ 37 ॥
അക്ഷതംജാതരൂപം ച ഗാവഃകന്യാസ്സഹദ്വിജാഃ ।
നരാമോദകഹസ്താശ്ചരാമസ്യപുരതോയയുഃ ॥ 38 ॥
സഖ്യം ച രാമസ്സുഗ്രീവേപ്രഭാവംചാനിലാത്മജേ ।
വാനരാണാം ച തത്കര്മഹ്യാചചക്ഷേഽഽഥമംത്രിണാമ് ॥ 39 ॥
ശ്രുത്വാ ച വിസ്മയംജഗ്മുരയോധ്യാപുരവാസിനഃ ।
വാനരാണാം ച തതകര്മരാക്ഷസാനാം ച തദ്ബലമ് ॥ 40 ॥
വിഭീഷണസ്യസമ്യോഗമാചചക്ഷേഽഥമംത്രിണാമ് ।
ദ്യുതിമാനേതദാഖ്യായരാമോവാനരസമ്യുതഃ ॥ 41 ॥
ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകീര്ണമയോധ്യാംപ്രവിവേശസഃ ।
തതോഹ്യഭ്യുച്ഛ്രയന്പൌരാഃപതാകാശ്ചഗൃഹേഗൃഹേ ॥ 42 ॥
ഐക്ഷ്വാകുധ്യുഷിതംരമ്യമാസസാദപിതുര്ഗൃഹമ് ।
അഥാബ്രവീദ്രാജപുത്രോഭരതംധര്മിണാംവരമ് ॥ 43 ॥
അര്ധോപഹിതയാവാചാമധുരംരഘുനംദനഃ ।
പിതുര്ഭവനമാസാദ്യപ്രവിശ്യ ച മഹാത്മനഃ ॥ 44 ॥
കൌസല്യാം ച സുമിത്രാം ച കൈകേയീമഭിവാദ്യ ച ।
യച്ഛമദ്ഭവനംശ്രേഷ്ഠംസാശോകവനികംമഹത് ॥ 45 ॥
മുക്താവൈദൂര്യസംകീര്ണംസുഗ്രീവായനിവേദയ ।
തസ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാഭരതസ്സത്യവിക്രമഃ ॥ 46 ॥
ഹസ്തേഗൃഹീത്വാസുഗ്രീവംപ്രവിവേശതമാലയമ് ।
തതഃ സ്സ്സൈലപ്രദീപാംശ്ചപര്യംകാസ്തരണാനി ച ॥ 47 ॥
ഗൃഹീത്വാവിവിശുഃക്ഷിപ്രംശത്രുഘ്നേപ്രചോദിതാഃ ।
ഉവാച ച മഹാതേജാസ്സുഗ്രീവംരാഘവാനുജഃ ॥ 48 ॥
അഭിഷേകായരാമസ്യദൂതാനാജ്ഞാപയപ്രഭോ ।
സൌവര്ണാന്വാനരേംദ്രാണാംചതുര്ണാംചതുരോഘടാന് ॥ 49 ॥
ദദൌക്ഷിപ്രംസസുഗ്രീവസ്സർവരത്നവിഭൂഷിതാന് ।
യഥാപ്രത്യൂഷസമയേചതുര്ണാംസാഗരാംബസാമ് ॥ 50 ॥
പൂര്ണഘടൈഃപ്രതീക്ഷധ്വംതഥാകുരുതവാനരാഃ ।
ഏവമുക്താമഹാത്മാനോവാനരാവാരണോപമാഃ ॥ 51 ॥
ഉത്പേതുര്ഗഗനംശീഘ്രംഗരുഡാഇവശീഘ്രഗാഃ ।
ജാംബവാംശ്ചഹനൂമാംശ്ചവേഗദര്ശീ ച വാനരഃ ॥ 52 ॥
ഋഷഭശ്ചൈവകലശാന്ജലപൂര്ണാനഥാനയന് ।
നദീശതാനാംപംചാനാംജലംകുംഭൈരുപാഹരന് ॥ 53 ॥
പൂർവാത്സമുദ്രാത്കലശംജലപൂര്ണമഥാനയത് ।
സുഷേണസ്സത്ത്വസംപന്നസ്സർവരത്നവിഭൂഷിതമ് ॥ 54 ॥
ഋഷഭോദക്ഷിണാത്തൂര്ണംസമുദ്രാജ്ജലമാനയത് ।
രക്തചംദനശാഖാഭിസ്സമ്വൃതംകാംചനംഘടമ് ॥ 55 ॥
ഗവയഃപശ്ചിമാത്തോയമാജഹാരമഹാര്ണവാത് ।
രത്നകുംഭേനമഹതാശീതംമാരുതവിക്രമഃ ॥ 56 ॥
ഉത്തരാച്ചജലംശീഘ്രംഗരുഡാനിലവിക്രമഃ ।
ആജഹാര സ ധര്മാത്മാനലഃസർവഗുണാന്വിതഃ ॥ 57 ॥
തതസ്തൈർവാനരശ്രേഷ്ഠൈരാനീതംപ്രേക്ഷ്യതജ്ജലമ് ।
അഭിഷേകായരാമസ്യശത്രുഘ്നസ്സചിവൈസ്സഹ ॥ 58 ॥
പുരോഹിതായശ്രേഷ്ഠായസുഹൃദ്ഭ്യശ്ചന്യവേദയത് ।
തതസ്സപ്രയതോവൃദ്ധോവസിഷ്ഠോബ്രാഹ്മണൈഃസഹ ॥ 59 ॥
രാമംരത്നമയേപീഠേസസീതംസന്നയവേശയത് ।
വസിഷ്ഠോവാമദേവശ്ചജാബാലിരഥകാശ്യപഃ ॥ 60 ॥
കാത്യായനോസുയജ്ഞശ്ചഗൌതമോവിജയസ്തഥാ ।
അഭ്യഷിംചന്നരവ്യാഘ്രംപ്രസന്നേനസുഗംധിനാ ॥ 61 ॥
സലിലേനസഹസ്രാക്ഷംവസവോവാസവംയഥാ ।
ഋഗ്ഭിര്ഭ്രാഹ്മണൈഃപൂർവംകന്യാഭിര്മംത്രിഭിസ്തഥാ ॥ 62 ॥
യോഥൌശ്ചൈവാഭ്യഷിംചംസ്തേസംപ്രഹൃഷ്ടാസ്സനൈഗമൈഃ ।
സർവൌഷധീനസൈശ്ചാപിദൈവതൈര്നഭസിസ്ഥിതൈഃ ॥ 63 ॥
ചതുര്ഭിര്ലോകപാലൈശ്ചസർവൈര്ദേവൈശ്ചസംഗതൈഃ ।
ബ്രഹ്മണാനിര്മിതംപൂർവംകിരീടംരത്നശോഭിതമ് ॥ 64 ॥
അഭിഷിക്തഃപുരായേവമനുസ്തംദീപ്തതേജസമ് ।
തസ്യാന്വവായേരാജാനഃക്രമാദ്യേനാഭിഷേചിതാഃ ॥ 65 ॥
സഭായാംഹേമക്ലുപ്തായാംശോഭിതായാംമഹാധനൈഃ ।
രത്നൈര്നാനാവിധൈശ്ചവചിത്രിതായാംസുശോഭനൈഃ ॥ 66 ॥
നാനാരത്നമയേപീഠേകല്പയിത്വായഥാവിധി ।
കിരീടേനതതഃപശ്ചാദ്വസിഷ്ഠേനമഹാത്മനാ ॥ 67 ॥
ഋത്വിഗിമഭഗിര്ഭൂഷണൈശ്ചൈവസമയോക്ഷ്യതരാഘവഃ ।
ഛത്രംതസ്യ ച ജഗ്രാഹശത്രഘ്നഃപാംഡുരംശുഭമ് ॥ 68 ॥
ശ്വേതം ച വാലവ്യജനംസുഗ്രീവോവാനരേശ്വരഃ ।
അപരംചംദ്രസംകാശംരാക്ഷസേംദ്രോവിഭീഷണഃ ॥ 69 ॥
മാലാംജ്വലംതീംവപുഷാകാംചനീംശതപുഷ്കരാമ് ।
രാഘവായദദൌവായുർവാസവേനപ്രചോദിതഃ ॥ 70 ॥
സർവരത്നസമായുക്തംമണിഭിശ്ചവിഭൂഷിതമ് ।
മുക്താഹാരംനരേംദ്രായദദൌശക്രപ്രചോദിതഃ ॥ 71 ॥
പ്രജഗുര്ധേവഗംധർവാനനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ ।
അഭിഷേകേതദര്ഹസ്യതദാരാമസ്യധീമതഃ ॥ 72 ॥
ഭൂമിഃസസ്യവതീചൈവഫലവംതശ്ചപാദപാഃ ।
ഗംധവംതി ച പുഷ്പാണിബഭൂവൂരാഘവോത്സവേ ॥ 73 ॥
സഹസ്രശതമശ്വാനാംധേനൂനാം ച ഗവാംതഥാ ।
ദദൌശതവൃഷാന്പൂർവംദ്വിജേഭ്യോമനുജര്ഷഭഃ ॥ 74 ॥
ത്രിംശത്കോടീര്ഹിരണ്യസ്യബ്രാഹ്മണേഭ്യോദദൌപുനഃ ।
നാനാഭരണവസ്ത്രാണിമഹാര്ഹാണി ച രാഘവഃ ॥ 75 ॥
അര്കരശ്മിപ്രതീകാശാംകാംചനീംമണിവിഗ്രഹാമ് ।
സുഗ്രീവായസ്രജംദിവ്യാംപ്രായച്ഛന്മനുജാധിപഃ ॥ 76 ॥
വൈദൂര്യമയചിത്രേ ച മണിരത്നവിഭൂഷിതേ ।
വാലിപുത്രായധൃതിമാനംഗദായാംഗദേദദൌ ॥ 77 ॥
മണിപ്രവരജുഷ്ടംതുമുക്താഹാരമനുത്തമമ് ।
സീതായൈപ്രദദൌരാമശ്ചംദ്രരശ്മിസമപ്രഭമ് ॥ 78 ॥
അരജേവാസസീദിവ്യേശുഭാന്യാഭരണാനി ച ।
അവേക്ഷമാണാവൈദേഹീപ്രദദൌവായുസൂനവേ ॥ 79 ॥
അവമുച്യാത്മനഃകംഠാദ്ദാരംജനകനംദിനീ ।
അവൈക്ഷതഹരീന്സർവാന്ഭര്താരം ച മുഹുര്മുഹുഃ ॥ 80 ॥
താമിംഗിതജ്ഞസ്സംപ്രേക്ഷ്യ ബഭാഷേ ജനകാത്മജാമ് ।
പ്രദേഹിസുഭഗേഹാരംയസ്യതുഷ്ടാസിഭാമിനി ॥ 81 ॥
തേജോധൃതിര്യശോദാക്ഷ്യംസാമര്ഥ്യംവിനയോനയഃ ।
പൌരുഷംവിക്രമോബുദ്ധിര്യസ്മിന്നേതാനിസർവദാ ॥ 82 ॥
ദദൌസാവായുപുത്രായതംഹാരമസിതേക്ഷണാ ।
ഹനൂമാംസ്തേനഹാരേണശുശുഭേവാനരര്ഷഭഃ ॥ 83 ॥
ചന്രാംശുചയഗൌരേണശ്വേതാഭ്രേണയഥാചലഃ ।
തോദ്വിവിദമൈംധാഭ്യാംനീലായ ച പരംതപഃ സർവേവാനരവൃദ്ധാശ്ചയേചാന്യേവാനരോത്തമാഃ ॥ 84 ॥
വാസോഭിര്ഭൂഷണൈശ്ചൈവയഥാര്ഹംപ്രതിപൂജിതാഃ ।
സർവാന്കാമഗുണാവനീക്ഷ്യപ്രദദൌവസുധാധിപഃ ॥ 85 ॥
വിഭീഷണോഽഥസുഗ്രീവോഹനുമാന്ജാംബവാംസ്തഥാ ॥ 86 ॥
സർവേവാനരമുഖ്യാശ്ചരാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ।
യഥാര്ഹംപൂജിതാഃസർവേകാമൈരത്നൈശ്ചപുഷ്കലൈഃ ॥ 87 ॥
പ്രഹൃഷ്ടമാനസഃസർവേജഗ്മുരേവയഥാഗതമ് ।
ദൃഷ്ട്വാസർവേമഹാത്മാനസ്തതസ്തേവാനരര്ഷഭാഃ ॥ 88 ॥
വിസൃഷ്ടാഃപാര്ഥിവേംദ്രേണകിഷ്കിംധാംസമുപാഗമന് ।
സുഗ്രീവോവാനരശ്രേഷ്ഠോ ദൃഷ്ടവാരാമഭിഷേചനമ് ॥ 89 ॥
പൂജിതശ്ചൈവരാമേയകിഷ്കിംധാംപ്രാവിശത്പുരീമ് ।
വിഭീഷണോഽപിധര്മാത്മാസഹതൈര്നൈരൃതര്ഷഭൈഃ ॥ 90 ॥
ലബ്ധ്വാകുലധനംരാജാലംകാംപ്രായാന് മഹായശാഃ ।
സരാജ്യമഖിലംശാസന്നിഹതാരിര്മഹായശാഃ ॥ 91 ॥
രാഘവഃപരമോദാരശ്ശശാസപരയാമുദാ ।
ഉവാചലക്ഷ്മണംരാമോധര്മജ്ഞംധര്മവത്സലഃ ॥ 92 ॥
ആതിഷ്ഠധര്മജ്ഞ മയാസഹേമാംഗാംപൂർവരാജാധ്യുഷിതാംബലേന ।
തുല്യംമയാത്വംപിതൃഭിര്ധൃതായാതാംയൌവരാജ്യേധുരമുദ്വഹസ്വ ॥ 93 ॥
സർവാത്മനാപര്യനുനീയമാനോയദാ ന സൌമിത്രിരുപൈതിയോഗമ് ।
നിയുജ്യമാനോഽപി ച യൌവരാജ്യേതതോഽഭ്യഷിംചദ്ഭരതംമഹാത്മാ ॥ 94 ॥
പൌംഡരീകാശ്വമേധാഭ്യാംവാജപേയേനചാസകൃത് ।
അന്യൈശ്ചവിവിധൈര്യജ്ഞൈരയജത്പാര്ഥിവാത്മജഃ ॥ 95 ॥
രാജ്യംദശസഹസ്രാണിപ്രാപ്യവര്ഷാണിരാഘവഃ ।
ശതാശ്വമേധാനാജഹ്രേസദശ്വാന് ഭൂരിദക്ഷിണാന് ॥ 96 ॥
ആജാനുലംബിബാഹുസ്സമഹാവക്ഷാഃപ്രതാപവാന് ।
ലക്ഷ്മണാനുചരോരാമഃശശാസപൃഥിവീമിമാമ് ॥ 97 ॥
രാഘവശ്ചാപിധര്മാത്മാപ്രാപ്യരാജ്യമനുത്തമമ് ।
ഈജേബഹുവിധൈര്യജ്ഞൈസസുതഭ്രാതൃബാംധവഃ ॥ 98 ॥
സ പര്യദേവന്വിധവാ ന ച വ്യാലകൃതംഭയമ് ।
ന വ്യാധിജംഭയംചാസീദ്രാമേരാജ്യംപ്രശാസതി ॥ 99 ॥
നിര്ദസ്യുരഭവല്ലോകോനാനര്ഥംകശ്ചിദസ്പൃശത് ।
ന ച സ്മവൃദ്ധാബാലാനാംപ്രേതകാര്യാണികുർവതേ ॥ 100 ॥
സർവംമുദിതമേവാസീത്സർവോധര്മപരോഽഭവത് ।
രാമമേവാനുപശ്യംതോനാഭ്യഹിംസന് പരസ്പരമ് ॥ 101 ॥
ആസന്വര്ഷസഹസ്രാണിതഥാപുത്രസഹസ്രിണഃ ।
നിരാമയാവിശോകാശ്ചരാമേരാജ്യംപ്രശാസതി ॥ 102 ॥
രാമോരാമോരാമഃ ഇതിപ്രജാനാമഭവന്കഥാഃ ।
രാമഭൂതംജഗദഭൂദ്രാമേരാജ്യംപ്രശാസതി ॥ 103 ॥
നിത്യപുഷ്പാനിത്യഫലാംതരവസ്തത്രനിർവ്രണാഃ ।
കാമവര്ഷീ ച പര്ജന്യസ്സുഖസ്പര്ശശ്ചമാരുതഃ ॥ 104 ॥
ബ്രാഹ്മണാഃക്ഷത്രിയാവൈശ്യാശ്ശൂദ്രാലോഭവിവര്ജിതാഃ ।
സ്വകര്മസുപ്രവര്തംതേതുഷ്ടാസ്സ്വൈരേവകര്മഭിഃ ॥ 105 ॥
ആസന്പ്രജാധര്മപരാരാമേശാസതിനാനൃതാഃ ।
സർവേലക്ഷണസംപന്നാസ്സർവേധര്മപരായണാഃ ॥ 106 ॥
ദശവര്ഷസഹസ്രാണിദശവര്ഷശതാനി ച ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതഃശ്രീമാനരാമോരാജ്യമകാരയത് ।
ധന്യംയശസ്യമായുഷ്യംരാജ്ഞാം ച വിയാവഹമ് ॥ 107 ॥
ആദികാവ്യമിദംചാര്ഷംപുരാവാല്മീകിനാകൃതമ് ।
പഠേധ്യഃശൃണുയാല്ലോകേനരഃപാപാത്പ്രമുച്യതേ ॥ 108 ॥
പുത്രകാമശ്ചപുത്രാന്വൈധനകാമോധനാനി ച ।
ലഭതേമനുജോലോകേശ്രുത്വാരാമാഭിഷേചനമ് ॥ 109 ॥
മഹീംവിജയതേരാജാരിപൂംശ്ചാപ്യധിതിഷ്ഠതി ।
രാഘവേണയഥാമാതാസുമിത്രാലക്ഷ്മണേന ച ॥ 110 ॥
ഭരതേന ച കൈകേയീജീവപുത്രാസ്തഥാസ്ത്രിയഃ ।
ഭവിഷ്യംതിസദാനംദാഃപുത്രപൌത്രസമന്വിതാഃ ॥ 111 ॥
ശ്രുത്വാരാമായണമിദംദീര്ഘമായുശ്ചവിംദതി ।
രാമസ്യവിജയംചൈവസർവമക്ലിഷ്ടകര്മണഃ ॥ 112 ॥
ശൃണോതി യ ഇദംകാവ്യംപുരാവാല്മീകിനാകൃതമ് ।
ശ്രദ്ധധാനോജിതക്രോധോദുര്ഗാണ്യതിതരത്യസൌ ॥ 113 ॥
സമാഗമ്യപ്രവാസാംതേരമംതേസഹബാംധവൈഃ ।
ശൃണ്വംതി യ ഇദംകാവ്യംപുരാവാല്മീകിനാകൃതമ് ॥ 114 ॥
തേപ്രാര്ഥിതാന്വരാന്സർവാന്പ്രാപ്നുവംതീഹരാഘവാത് ।
ശ്രവണേനസുരാസ്സർവേപ്രീയംതേസംപ്രശൃണ്വതാമ് ॥ 115 ॥
വിനായകാശ്ചശാമ്യംതിഗൃഹേതിഷ്ഠംതിയസ്യവൈ ।
വിജയേതമഹീംരാജാപ്രവാസീസ്വസ്തിമാന്ഭവേത് ॥ 116 ॥
സ്ത്രിയോരജസ്വലാശ്രുത്വാപുത്രാന്സൂയുരനുത്തമാന് ।
പൂജയംശ്ചപഠംശ്ചൈവമിതിഹാസംപുരാതനമ് ॥ 117 ॥
സർവപാപൈഃപ്രമുച്യേതദീര്ഘമായുരവാപ്നുയാത് ।
പ്രണമ്യശിരസാനിത്യംശ്രോതവ്യംക്ഷത്രിയൈര്ദ്വിജാത് ॥ 118 ॥
ഐശ്വര്യംപുത്രലാഭാശ്ചഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ ।
രാമായണമിദംകൃത്സ്നംശൃണ്വതഃപഠതസ്സദാ ॥ 119 ॥
പ്രീയതേസതതംരാമസ്സഹിവിഷ്ണുസ്സനാതനഃ ।
ആദിദേവോമഹാബാഹുര്ഹരിന്നാരായണഃപ്രഭുഃ ॥ 120 ॥
സാക്ഷാദ്രാമോരഘുശ്രേഷ്ഠശ്ശേഷോലക്ഷ്മണൌച്യതേ ।
ഏവമേതത്പുരാവൃത്തമാഖ്യാനംഭദ്രമസ്തുവഃ ॥ 121 ॥
പ്രവ്യാഹരതവിസ്രബ്ധംബലംവിഷ്ണോഃപ്രവര്ഥതാമ് ।
ദേവാശ്ചസർവേതുഷ്യംതിഗ്രഹണാച്ഛ്രവണാത്തഥാ ॥ 122 ॥
രാമായണസ്യശ്രവണേതുഷ്യംതിപിതസ്സദാ ।
ഭക്ത്യാരാമസ്യയേചേമാംസംസിതാമൃഷിണാകൃതാമ് ॥ 123 ॥
യേലിഖംതീ ഹ ച നരാസ്തേഷാംവാസസ്ത്രിവിഷ്ടപേ ।
കുടുംബവൃദ്ധിംധനധാന്യവൃദ്ധിംസ്ത്രിയശ്ചമുഖ്യാസ്സുഖമുത്തമം ച ।
ശ്രുത്വാശുഭംകാവ്യമിദംമഹാര്ഥംപ്രാപ്നോതിസർവാംഭുവിചാര്ഥസിദ്ധമ് ॥ 124 ॥
ആയുഷ്യമാരോഗ്യകരംയശസ്യംസൌഭ്രാതൃകംബുദ്ധികരംശുഭം ച ।
ശ്രോതവ്യമേതന്നിയമേനസദ്ഭിരാഖ്യാനമോജസ്കരമൃദ്ധികാമൈഃ ॥ 125 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഏകത്രിംശദധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
