View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 6.89 Yuddha Kanda - Sarga 89

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ēkōnanavatitamassargaḥ ।

tataśśarān dāśarathissandhāyāmitrakarśaṇaḥ ।
sasarjarākṣasēndrāyakṛddhassarpaivaśvasan ॥ 1 ॥

tasyajyātalanirghōṣaṃ sa śrutvārākṣasādhipaḥ ।
vivarṇavadanōbhūtvālakṣmaṇaṃsamudaikṣata ॥ 2 ॥

viṣaṇṇavadanandṛṣṭavārākṣasaṃrāvaṇātmajē ।
saumitriṃyuddhasaṃyuktampratyuvāchavibhīṣaṇaḥ ॥ 3 ॥

nimittānyupapaśyāmiyānyasmin rāvaṇātmajē ।
tvaratēnamahābāhōbhagnaēṣa na saṃśayaḥ ॥ 4 ॥

tatassandhāyasaumitriśśarānagniśikhōpamān ।
mumōchaniśitāṃstasmin sarpānivamahāviṣān ॥ 5 ॥

śakrāśanisamasparśairlakṣmaṇēnāhataśśaraiḥ ।
muhūrtamabhavanmūkṣaḥsarvasaṅkṣubhitēndriyaḥ ॥ 6 ॥

upalabhyamuhūrtēnasañjñāmpratyāgatēndriyaḥ ।
dadarśāvasthitaṃvīraṃvīrōdaśarathātmajam ॥ 7 ॥

sō'bhichakrāmasaumitriṃrōṣātsaṃraktalōchanaḥ ।
abravīchchainamāsādyapunassaparuṣaṃvachaḥ ॥ 8 ॥

kiṃ na smarasitadyuddhēprathamēmatparākramam ।
nibaddhastvaṃsahabhrātrāyadābhuvivichēṣṭasē ॥ 9 ॥

yuvāṅkhalumahāyuddhēśakrānisamaiśśaraiḥ ।
śāyitauprathamambhūmauvisañjñausapurassarau ॥ 10 ॥

smṛtirvānāstitēmanyēvyaktaṃvāyamasādanam ।
gantumichChasiyasmāttvamandharṣayitumichChasi ॥ 11 ॥

yaditēprathamēyuddhē na dṛṣṭōmatparākramaḥ ।
adyatēdarśayiṣyāmitiṣṭhēdānīṃvyavasthitaḥ ॥ 12 ॥

ityuktvāsaptabhirbhāṇairabhivivyāthalakṣmaṇam ।
daśabhistuhanūmantantīkṣṇadhāśśarōttamaiḥ ॥ 13 ॥

tataḥśaraśatēnaivasuprayuktēnavīryavān ।
krōthāvdiguṇasamrabdhōnirbibhēdavibhīṣaṇam ॥ 14 ॥

taddaṣṭavēndrajitākarmakṛtaṃrāmānujastadā ।
achintayitvāprahasannaitatkiñchiditibruvan ॥ 15 ॥

mumōcha cha śarān ghōrān samgṛhyanarapuṅgavaḥ ।
abhītavadanaḥkruddhōrāvaṇiṃlakṣmaṇōyudhi ॥ 16 ॥

naivaṃraṇagatāḥśūrāḥpraharantiniśāchara ।
laghavaśchālpavīryāśchaśarāsukhāstavahīmē ॥ 17 ॥

naivaṃśūrāstuyudhyantēsamarējayakāṅkṣiṇaḥ ।
ityēvantambruvāṇastudhanvīśarairabhivavarṣa ha ॥ 18 ॥

syabāṇaissuvidhvastaṅkavachaṅkāñchanammahat ।
vyaśīryatarathōpasthētārājālamivbārāt ॥ 19 ॥

vidhūtavarmānārāchairbhabhūva sa kṛtavraṇaḥ ।
indrajitsamarēvīraḥpratyūṣēbhānumāniva ॥ 20 ॥

tataḥśarasahasrēṇasaṅkruddhōrāvaṇātmajaḥ ।
bibhēdasamarēvīrōlakṣmaṇambhīmavikramaḥ ॥ 21 ॥

vyaśīryatamahaddhivyaṅkavachaṃlakṣmaṇasya cha ।
kṛtapratikṛtānyōnyambabhūvaturabhidrutau ॥ 22 ॥

abhīkṣṇanniśśvasantautauyudhyētāntumulaṃyudhi ।
śarasaṅkṛttasarvāṅgausarvatōrudhirōkṣitau ॥ 23 ॥

sudīrghakālantauvīrāvanyōnyaniśitaiḥśaraiḥ ।
tatakṣaturmahātmānauraṇakarmavihāradau ॥ 24 ॥

babhūvatuśchātmajayēyattaubhīmaparākramau ।
tauśaraughaistadākīrṇaunikṛttakavachadhvajau ॥ 25 ॥

sṛjantaurudhirañchōṣṇañjalamprasravaṇāviva ।
śaravarṣantatōghōrammuñchatōrbhīmaniḥsvanam ॥ 26 ॥

sāsārayōrivākāśēnīlayōḥkālamēghayōḥ ।
tayōrathamahānkālōvyatyayādyudhyamānayōḥ ॥ 27 ॥

na cha tauyuddhavaimukhyaṃśramaṃvāpyupajagmatuḥ ।
astrāṇyastravidāṃśrēṣṭhaudarśayantaupunaḥpunaḥ ॥ 28 ॥

śarānuchChāvachākārānantarikṣēbabandhatuḥ ।
nyapētadōṣamasyantaulaghuchitraṃ cha suṣṭhu cha ॥ 29 ॥

ubhaututumulaṅghōrañchakraturnararākṣasau ।
tayōḥpṛthak pṛthabhagīmaśśuśruvētalanissvanaḥ ॥ 30 ॥

prakampayanjanaṅghōrōnirghātaivadāruṇaḥ ।
satayōḥbhrājatēśabdastadāsamarayattayōḥ ॥ 31 ॥

sughōrayōrniṣṭanatōrgaganēmēghayōriva ।
suvarṇapuṅkhairnārāchairbalavantaukṛtavraṇau ॥ 32 ॥

prasusruvātērudhiraṅkīrtimantaujayēdhṛtau ।
tēgātrayōrnipatitārukmapuṅkhāḥśarāyudhi ॥ 33 ॥

asṛdagigdhāviniṣpēturviviśurdharaṇītalam ।
anyēsuniśitaiśśastrairākāśēsañjaghaṭṭirē ॥ 34 ॥

babhañjuśchichChiduśchaivatayōrbāṇāḥsahasraśaḥ ।
sababhūvaraṇēghōrastayōrbāṇamayaśchayaḥ ॥ 35 ॥

agnibhyāmivadīptābhyāṃsatrēkuśamayaśchayaḥ ।
tayōḥkṛtavraṇaudēhauśuśubhātēmahātmanōḥ ॥ 36 ॥

supuṣpāvivaniṣpatrauvanēśālmalikiṃśukau ।
chakratustumulaṅghōraṃsannipātammuhurmuhuḥ ॥ 37 ॥

indrajillakṣmaṇaśchaivaparasparavadhaiṣiṇau ।
lakṣmaṇōrāvaṇiṃyuddhērāvaṇiśchāpilakṣmaṇam ॥ 38 ॥

anyōnyantāvabhighnantau na śramampratipadyatām ।
bāṇajālaiśśarīrasthairavagāḍhaistarasvinau ॥ 39 ॥

śuśubhātēmahāvīryauprarūḍhāvivaparvatau ।
tayōrudhirasiktānisamvṛtāntiśarairbhṛśam ॥ 40 ॥

babhrājuḥsarvagātrāṇijvalantaivapāvakāḥ ।
tayōrathamahān kālōvyatīyādyudhyamānayōḥ ॥ 41 ॥

na cha tauyuddhavaimukhyaṃśramaṃvāpyupajagmatuḥ ।
athasamarapariśramannihantuṃsamaramukhēṣvajitasyalakṣmaṇasya ।
priyahitamupapādayanmahautmāssamaramupētyavibhīṣaṇō'vatasthē ॥ 42 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ēkōnanavatitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: