śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ēkōnanavatitamassargaḥ ।
tataśśarān dāśarathissandhāyāmitrakarśaṇaḥ ।
sasarjarākṣasēndrāyakṛddhassarpaivaśvasan ॥ 1 ॥
tasyajyātalanirghōṣaṃ sa śrutvārākṣasādhipaḥ ।
vivarṇavadanōbhūtvālakṣmaṇaṃsamudaikṣata ॥ 2 ॥
viṣaṇṇavadanandṛṣṭavārākṣasaṃrāvaṇātmajē ।
saumitriṃyuddhasaṃyuktampratyuvāchavibhīṣaṇaḥ ॥ 3 ॥
nimittānyupapaśyāmiyānyasmin rāvaṇātmajē ।
tvaratēnamahābāhōbhagnaēṣa na saṃśayaḥ ॥ 4 ॥
tatassandhāyasaumitriśśarānagniśikhōpamān ।
mumōchaniśitāṃstasmin sarpānivamahāviṣān ॥ 5 ॥
śakrāśanisamasparśairlakṣmaṇēnāhataśśaraiḥ ।
muhūrtamabhavanmūkṣaḥsarvasaṅkṣubhitēndriyaḥ ॥ 6 ॥
upalabhyamuhūrtēnasañjñāmpratyāgatēndriyaḥ ।
dadarśāvasthitaṃvīraṃvīrōdaśarathātmajam ॥ 7 ॥
sō'bhichakrāmasaumitriṃrōṣātsaṃraktalōchanaḥ ।
abravīchchainamāsādyapunassaparuṣaṃvachaḥ ॥ 8 ॥
kiṃ na smarasitadyuddhēprathamēmatparākramam ।
nibaddhastvaṃsahabhrātrāyadābhuvivichēṣṭasē ॥ 9 ॥
yuvāṅkhalumahāyuddhēśakrānisamaiśśaraiḥ ।
śāyitauprathamambhūmauvisañjñausapurassarau ॥ 10 ॥
smṛtirvānāstitēmanyēvyaktaṃvāyamasādanam ।
gantumichChasiyasmāttvamandharṣayitumichChasi ॥ 11 ॥
yaditēprathamēyuddhē na dṛṣṭōmatparākramaḥ ।
adyatēdarśayiṣyāmitiṣṭhēdānīṃvyavasthitaḥ ॥ 12 ॥
ityuktvāsaptabhirbhāṇairabhivivyāthalakṣmaṇam ।
daśabhistuhanūmantantīkṣṇadhāśśarōttamaiḥ ॥ 13 ॥
tataḥśaraśatēnaivasuprayuktēnavīryavān ।
krōthāvdiguṇasamrabdhōnirbibhēdavibhīṣaṇam ॥ 14 ॥
taddaṣṭavēndrajitākarmakṛtaṃrāmānujastadā ।
achintayitvāprahasannaitatkiñchiditibruvan ॥ 15 ॥
mumōcha cha śarān ghōrān samgṛhyanarapuṅgavaḥ ।
abhītavadanaḥkruddhōrāvaṇiṃlakṣmaṇōyudhi ॥ 16 ॥
naivaṃraṇagatāḥśūrāḥpraharantiniśāchara ।
laghavaśchālpavīryāśchaśarāsukhāstavahīmē ॥ 17 ॥
naivaṃśūrāstuyudhyantēsamarējayakāṅkṣiṇaḥ ।
ityēvantambruvāṇastudhanvīśarairabhivavarṣa ha ॥ 18 ॥
syabāṇaissuvidhvastaṅkavachaṅkāñchanammahat ।
vyaśīryatarathōpasthētārājālamivbārāt ॥ 19 ॥
vidhūtavarmānārāchairbhabhūva sa kṛtavraṇaḥ ।
indrajitsamarēvīraḥpratyūṣēbhānumāniva ॥ 20 ॥
tataḥśarasahasrēṇasaṅkruddhōrāvaṇātmajaḥ ।
bibhēdasamarēvīrōlakṣmaṇambhīmavikramaḥ ॥ 21 ॥
vyaśīryatamahaddhivyaṅkavachaṃlakṣmaṇasya cha ।
kṛtapratikṛtānyōnyambabhūvaturabhidrutau ॥ 22 ॥
abhīkṣṇanniśśvasantautauyudhyētāntumulaṃyudhi ।
śarasaṅkṛttasarvāṅgausarvatōrudhirōkṣitau ॥ 23 ॥
sudīrghakālantauvīrāvanyōnyaniśitaiḥśaraiḥ ।
tatakṣaturmahātmānauraṇakarmavihāradau ॥ 24 ॥
babhūvatuśchātmajayēyattaubhīmaparākramau ।
tauśaraughaistadākīrṇaunikṛttakavachadhvajau ॥ 25 ॥
sṛjantaurudhirañchōṣṇañjalamprasravaṇāviva ।
śaravarṣantatōghōrammuñchatōrbhīmaniḥsvanam ॥ 26 ॥
sāsārayōrivākāśēnīlayōḥkālamēghayōḥ ।
tayōrathamahānkālōvyatyayādyudhyamānayōḥ ॥ 27 ॥
na cha tauyuddhavaimukhyaṃśramaṃvāpyupajagmatuḥ ।
astrāṇyastravidāṃśrēṣṭhaudarśayantaupunaḥpunaḥ ॥ 28 ॥
śarānuchChāvachākārānantarikṣēbabandhatuḥ ।
nyapētadōṣamasyantaulaghuchitraṃ cha suṣṭhu cha ॥ 29 ॥
ubhaututumulaṅghōrañchakraturnararākṣasau ।
tayōḥpṛthak pṛthabhagīmaśśuśruvētalanissvanaḥ ॥ 30 ॥
prakampayanjanaṅghōrōnirghātaivadāruṇaḥ ।
satayōḥbhrājatēśabdastadāsamarayattayōḥ ॥ 31 ॥
sughōrayōrniṣṭanatōrgaganēmēghayōriva ।
suvarṇapuṅkhairnārāchairbalavantaukṛtavraṇau ॥ 32 ॥
prasusruvātērudhiraṅkīrtimantaujayēdhṛtau ।
tēgātrayōrnipatitārukmapuṅkhāḥśarāyudhi ॥ 33 ॥
asṛdagigdhāviniṣpēturviviśurdharaṇītalam ।
anyēsuniśitaiśśastrairākāśēsañjaghaṭṭirē ॥ 34 ॥
babhañjuśchichChiduśchaivatayōrbāṇāḥsahasraśaḥ ।
sababhūvaraṇēghōrastayōrbāṇamayaśchayaḥ ॥ 35 ॥
agnibhyāmivadīptābhyāṃsatrēkuśamayaśchayaḥ ।
tayōḥkṛtavraṇaudēhauśuśubhātēmahātmanōḥ ॥ 36 ॥
supuṣpāvivaniṣpatrauvanēśālmalikiṃśukau ।
chakratustumulaṅghōraṃsannipātammuhurmuhuḥ ॥ 37 ॥
indrajillakṣmaṇaśchaivaparasparavadhaiṣiṇau ।
lakṣmaṇōrāvaṇiṃyuddhērāvaṇiśchāpilakṣmaṇam ॥ 38 ॥
anyōnyantāvabhighnantau na śramampratipadyatām ।
bāṇajālaiśśarīrasthairavagāḍhaistarasvinau ॥ 39 ॥
śuśubhātēmahāvīryauprarūḍhāvivaparvatau ।
tayōrudhirasiktānisamvṛtāntiśarairbhṛśam ॥ 40 ॥
babhrājuḥsarvagātrāṇijvalantaivapāvakāḥ ।
tayōrathamahān kālōvyatīyādyudhyamānayōḥ ॥ 41 ॥
na cha tauyuddhavaimukhyaṃśramaṃvāpyupajagmatuḥ ।
athasamarapariśramannihantuṃsamaramukhēṣvajitasyalakṣmaṇasya ।
priyahitamupapādayanmahautmāssamaramupētyavibhīṣaṇō'vatasthē ॥ 42 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ēkōnanavatitamassargaḥ ॥