ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଶ୍ଶରାନ୍ ଦାଶରଥିସ୍ସଂଧାୟାମିତ୍ରକର୍ଶଣଃ ।
ସସର୍ଜରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରାୟକୃଦ୍ଧସ୍ସର୍ପୈଵଶ୍ଵସନ୍ ॥ 1 ॥
ତସ୍ୟଜ୍ୟାତଲନିର୍ଘୋଷଂ ସ ଶ୍ରୁତ୍ଵାରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ଵିଵର୍ଣଵଦନୋଭୂତ୍ଵାଲକ୍ଷ୍ମଣଂସମୁଦୈକ୍ଷତ ॥ 2 ॥
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନଂଦୃଷ୍ଟଵାରାକ୍ଷସଂରାଵଣାତ୍ମଜେ ।
ସୌମିତ୍ରିଂୟୁଦ୍ଧସଂୟୁକ୍ତଂପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚଵିଭୀଷଣଃ ॥ 3 ॥
ନିମିତ୍ତାନ୍ୟୁପପଶ୍ୟାମିୟାନ୍ୟସ୍ମିନ୍ ରାଵଣାତ୍ମଜେ ।
ତ୍ଵରତେନମହାବାହୋଭଗ୍ନଏଷ ନ ସଂଶୟଃ ॥ 4 ॥
ତତସ୍ସଂଧାୟସୌମିତ୍ରିଶ୍ଶରାନଗ୍ନିଶିଖୋପମାନ୍ ।
ମୁମୋଚନିଶିତାଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ ସର୍ପାନିଵମହାଵିଷାନ୍ ॥ 5 ॥
ଶକ୍ରାଶନିସମସ୍ପର୍ଶୈର୍ଲକ୍ଷ୍ମଣେନାହତଶ୍ଶରୈଃ ।
ମୁହୂର୍ତମଭଵନ୍ମୂକ୍ଷଃସର୍ଵସଂକ୍ଷୁଭିତେଂଦ୍ରିୟଃ ॥ 6 ॥
ଉପଲଭ୍ୟମୁହୂର୍ତେନସଂଜ୍ଞାଂପ୍ରତ୍ୟାଗତେଂଦ୍ରିୟଃ ।
ଦଦର୍ଶାଵସ୍ଥିତଂଵୀରଂଵୀରୋଦଶରଥାତ୍ମଜମ୍ ॥ 7 ॥
ସୋଽଭିଚକ୍ରାମସୌମିତ୍ରିଂରୋଷାତ୍ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚୈନମାସାଦ୍ୟପୁନସ୍ସପରୁଷଂଵଚଃ ॥ 8 ॥
କିଂ ନ ସ୍ମରସିତଦ୍ୟୁଦ୍ଧେପ୍ରଥମେମତ୍ପରାକ୍ରମମ୍ ।
ନିବଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵଂସହଭ୍ରାତ୍ରାୟଦାଭୁଵିଵିଚେଷ୍ଟସେ ॥ 9 ॥
ୟୁଵାଂଖଲୁମହାୟୁଦ୍ଧେଶକ୍ରାନିସମୈଶ୍ଶରୈଃ ।
ଶାୟିତୌପ୍ରଥମଂଭୂମୌଵିସଂଜ୍ଞୌସପୁରସ୍ସରୌ ॥ 10 ॥
ସ୍ମୃତିର୍ଵାନାସ୍ତିତେମନ୍ୟେଵ୍ୟକ୍ତଂଵାୟମସାଦନମ୍ ।
ଗଂତୁମିଚ୍ଛସିୟସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଂଧର୍ଷୟିତୁମିଚ୍ଛସି ॥ 11 ॥
ୟଦିତେପ୍ରଥମେୟୁଦ୍ଧେ ନ ଦୃଷ୍ଟୋମତ୍ପରାକ୍ରମଃ ।
ଅଦ୍ୟତେଦର୍ଶୟିଷ୍ୟାମିତିଷ୍ଠେଦାନୀଂଵ୍ୟଵସ୍ଥିତଃ ॥ 12 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵାସପ୍ତଭିର୍ଭାଣୈରଭିଵିଵ୍ୟାଥଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ।
ଦଶଭିସ୍ତୁହନୂମଂତଂତୀକ୍ଷ୍ଣଧାଶ୍ଶରୋତ୍ତମୈଃ ॥ 13 ॥
ତତଃଶରଶତେନୈଵସୁପ୍ରୟୁକ୍ତେନଵୀର୍ୟଵାନ୍ ।
କ୍ରୋଥାଵ୍ଦିଗୁଣସମ୍ରବ୍ଧୋନିର୍ବିଭେଦଵିଭୀଷଣମ୍ ॥ 14 ॥
ତଦ୍ଦଷ୍ଟଵେଂଦ୍ରଜିତାକର୍ମକୃତଂରାମାନୁଜସ୍ତଦା ।
ଅଚିଂତୟିତ୍ଵାପ୍ରହସନ୍ନୈତତ୍କିଂଚିଦିତିବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 15 ॥
ମୁମୋଚ ଚ ଶରାନ୍ ଘୋରାନ୍ ସମ୍ଗୃହ୍ୟନରପୁଂଗଵଃ ।
ଅଭୀତଵଦନଃକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାଵଣିଂଲକ୍ଷ୍ମଣୋୟୁଧି ॥ 16 ॥
ନୈଵଂରଣଗତାଃଶୂରାଃପ୍ରହରଂତିନିଶାଚର ।
ଲଘଵଶ୍ଚାଲ୍ପଵୀର୍ୟାଶ୍ଚଶରାସୁଖାସ୍ତଵହୀମେ ॥ 17 ॥
ନୈଵଂଶୂରାସ୍ତୁୟୁଧ୍ୟଂତେସମରେଜୟକାଂକ୍ଷିଣଃ ।
ଇତ୍ୟେଵଂତଂବ୍ରୁଵାଣସ୍ତୁଧନ୍ଵୀଶରୈରଭିଵଵର୍ଷ ହ ॥ 18 ॥
ସ୍ୟବାଣୈସ୍ସୁଵିଧ୍ଵସ୍ତଂକଵଚଂକାଂଚନଂମହତ୍ ।
ଵ୍ୟଶୀର୍ୟତରଥୋପସ୍ଥେତାରାଜାଲମିଵ୍ବାରାତ୍ ॥ 19 ॥
ଵିଧୂତଵର୍ମାନାରାଚୈର୍ଭଭୂଵ ସ କୃତଵ୍ରଣଃ ।
ଇଂଦ୍ରଜିତ୍ସମରେଵୀରଃପ୍ରତ୍ୟୂଷେଭାନୁମାନିଵ ॥ 20 ॥
ତତଃଶରସହସ୍ରେଣସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାଵଣାତ୍ମଜଃ ।
ବିଭେଦସମରେଵୀରୋଲକ୍ଷ୍ମଣଂଭୀମଵିକ୍ରମଃ ॥ 21 ॥
ଵ୍ୟଶୀର୍ୟତମହଦ୍ଧିଵ୍ୟଂକଵଚଂଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ଚ ।
କୃତପ୍ରତିକୃତାନ୍ୟୋନ୍ୟଂବଭୂଵତୁରଭିଦ୍ରୁତୌ ॥ 22 ॥
ଅଭୀକ୍ଷ୍ଣଂନିଶ୍ଶ୍ଵସଂତୌତୌୟୁଧ୍ୟେତାଂତୁମୁଲଂୟୁଧି ।
ଶରସଂକୃତ୍ତସର୍ଵାଂଗୌସର୍ଵତୋରୁଧିରୋକ୍ଷିତୌ ॥ 23 ॥
ସୁଦୀର୍ଘକାଲଂତୌଵୀରାଵନ୍ୟୋନ୍ୟନିଶିତୈଃଶରୈଃ ।
ତତକ୍ଷତୁର୍ମହାତ୍ମାନୌରଣକର୍ମଵିହାରଦୌ ॥ 24 ॥
ବଭୂଵତୁଶ୍ଚାତ୍ମଜୟେୟତ୍ତୌଭୀମପରାକ୍ରମୌ ।
ତୌଶରୌଘୈସ୍ତଦାକୀର୍ଣୌନିକୃତ୍ତକଵଚଧ୍ଵଜୌ ॥ 25 ॥
ସୃଜଂତୌରୁଧିରଂଚୋଷ୍ଣଂଜଲଂପ୍ରସ୍ରଵଣାଵିଵ ।
ଶରଵର୍ଷଂତତୋଘୋରଂମୁଂଚତୋର୍ଭୀମନିଃସ୍ଵନମ୍ ॥ 26 ॥
ସାସାରୟୋରିଵାକାଶେନୀଲୟୋଃକାଲମେଘୟୋଃ ।
ତୟୋରଥମହାନ୍କାଲୋଵ୍ୟତ୍ୟୟାଦ୍ୟୁଧ୍ୟମାନୟୋଃ ॥ 27 ॥
ନ ଚ ତୌୟୁଦ୍ଧଵୈମୁଖ୍ୟଂଶ୍ରମଂଵାପ୍ୟୁପଜଗ୍ମତୁଃ ।
ଅସ୍ତ୍ରାଣ୍ୟସ୍ତ୍ରଵିଦାଂଶ୍ରେଷ୍ଠୌଦର୍ଶୟଂତୌପୁନଃପୁନଃ ॥ 28 ॥
ଶରାନୁଚ୍ଛାଵଚାକାରାନଂତରିକ୍ଷେବବଂଧତୁଃ ।
ନ୍ୟପେତଦୋଷମସ୍ୟଂତୌଲଘୁଚିତ୍ରଂ ଚ ସୁଷ୍ଠୁ ଚ ॥ 29 ॥
ଉଭୌତୁତୁମୁଲଂଘୋରଂଚକ୍ରତୁର୍ନରରାକ୍ଷସୌ ।
ତୟୋଃପୃଥକ୍ ପୃଥଭଗୀମଶ୍ଶୁଶ୍ରୁଵେତଲନିସ୍ସ୍ଵନଃ ॥ 30 ॥
ପ୍ରକଂପୟନ୍ଜନଂଘୋରୋନିର୍ଘାତୈଵଦାରୁଣଃ ।
ସତୟୋଃଭ୍ରାଜତେଶବ୍ଦସ୍ତଦାସମରୟତ୍ତୟୋଃ ॥ 31 ॥
ସୁଘୋରୟୋର୍ନିଷ୍ଟନତୋର୍ଗଗନେମେଘୟୋରିଵ ।
ସୁଵର୍ଣପୁଂଖୈର୍ନାରାଚୈର୍ବଲଵଂତୌକୃତଵ୍ରଣୌ ॥ 32 ॥
ପ୍ରସୁସ୍ରୁଵାତେରୁଧିରଂକୀର୍ତିମଂତୌଜୟେଧୃତୌ ।
ତେଗାତ୍ରୟୋର୍ନିପତିତାରୁକ୍ମପୁଂଖାଃଶରାୟୁଧି ॥ 33 ॥
ଅସୃଦଗିଗ୍ଧାଵିନିଷ୍ପେତୁର୍ଵିଵିଶୁର୍ଧରଣୀତଲମ୍ ।
ଅନ୍ୟେସୁନିଶିତୈଶ୍ଶସ୍ତ୍ରୈରାକାଶେସଂଜଘଟ୍ଟିରେ ॥ 34 ॥
ବଭଂଜୁଶ୍ଚିଚ୍ଛିଦୁଶ୍ଚୈଵତୟୋର୍ବାଣାଃସହସ୍ରଶଃ ।
ସବଭୂଵରଣେଘୋରସ୍ତୟୋର୍ବାଣମୟଶ୍ଚୟଃ ॥ 35 ॥
ଅଗ୍ନିଭ୍ୟାମିଵଦୀପ୍ତାଭ୍ୟାଂସତ୍ରେକୁଶମୟଶ୍ଚୟଃ ।
ତୟୋଃକୃତଵ୍ରଣୌଦେହୌଶୁଶୁଭାତେମହାତ୍ମନୋଃ ॥ 36 ॥
ସୁପୁଷ୍ପାଵିଵନିଷ୍ପତ୍ରୌଵନେଶାଲ୍ମଲିକିଂଶୁକୌ ।
ଚକ୍ରତୁସ୍ତୁମୁଲଂଘୋରଂସନ୍ନିପାତଂମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ 37 ॥
ଇଂଦ୍ରଜିଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚୈଵପରସ୍ପରଵଧୈଷିଣୌ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣୋରାଵଣିଂୟୁଦ୍ଧେରାଵଣିଶ୍ଚାପିଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 38 ॥
ଅନ୍ୟୋନ୍ୟଂତାଵଭିଘ୍ନଂତୌ ନ ଶ୍ରମଂପ୍ରତିପଦ୍ୟତାମ୍ ।
ବାଣଜାଲୈଶ୍ଶରୀରସ୍ଥୈରଵଗାଢୈସ୍ତରସ୍ଵିନୌ ॥ 39 ॥
ଶୁଶୁଭାତେମହାଵୀର୍ୟୌପ୍ରରୂଢାଵିଵପର୍ଵତୌ ।
ତୟୋରୁଧିରସିକ୍ତାନିସମ୍ଵୃତାଂତିଶରୈର୍ଭୃଶମ୍ ॥ 40 ॥
ବଭ୍ରାଜୁଃସର୍ଵଗାତ୍ରାଣିଜ୍ଵଲଂତୈଵପାଵକାଃ ।
ତୟୋରଥମହାନ୍ କାଲୋଵ୍ୟତୀୟାଦ୍ୟୁଧ୍ୟମାନୟୋଃ ॥ 41 ॥
ନ ଚ ତୌୟୁଦ୍ଧଵୈମୁଖ୍ୟଂଶ୍ରମଂଵାପ୍ୟୁପଜଗ୍ମତୁଃ ।
ଅଥସମରପରିଶ୍ରମଂନିହଂତୁଂସମରମୁଖେଷ୍ଵଜିତସ୍ୟଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ।
ପ୍ରିୟହିତମୁପପାଦୟନ୍ମହୌତ୍ମାସ୍ସମରମୁପେତ୍ୟଵିଭୀଷଣୋଽଵତସ୍ଥେ ॥ 42 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଏକୋନନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
