śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ ।
sītāmapaśyandharmātmā śōkōpahatachētanaḥ ।
vilalāpa mahābāhū rāmaḥ kamalalōchanaḥ ॥ 1 ॥
paśyanniva cha tāṃ sītāmapaśyanmadanārditaḥ ।
uvācha rāghavō vākyaṃ vilāpāśrayadurvacham ॥ 2 ॥
tvamaśōkasya śākhābhiḥ puṣpapriyatayā priyē ।
āvṛṇōṣi śarīraṃ tē mama śōkavivardhinī ॥ 3 ॥
kadalīskandhasadṛśau kadalyā saṃvṛtāvubhau ।
ūrū paśyāmi tē dēvi nāsi śaktā nigūhitum ॥ 4 ॥
karṇikāravanaṃ bhadrē hasantī dēvi sēvasē ।
alaṃ tē parihāsēna mama bādhāvahēna vai ॥ 5 ॥
parihāsēna kiṃ sītē pariśrāntasya mē priyē ।
ayaṃ sa parihāsō'pi sādhu dēvi na rōchatē ॥ 6 ॥
viśēṣēṇāśramasthānē hāsō'yaṃ na praśasyatē ।
avagachChāmi tē śīlaṃ parihāsapriyaṃ priyē ॥ 7 ॥
āgachCha tvaṃ viśālākṣi śūnyō'yamuṭajastava ।
suvyaktaṃ rākṣasaissītā bhakṣitā vā hṛtāpi vā ॥ 8 ॥
na hi sā vilapantaṃ māmupasampraiti lakṣmaṇa ।
ētāni mṛgayūthāni sāśrunētrāṇi lakṣmaṇa ॥ 9 ॥
śaṃsantīva hi vaidēhīṃ bhakṣitāṃ rajanīcharaiḥ ।
hā mamāryē kva yātāsi hā sādhvi varavarṇini ॥ 10 ॥
hā sakāmā tvayā dēvī kaikēyī sā bhaviṣyati ।
sītayā saha niryātō vinā sītāmupāgataḥ ॥ 11 ॥
kathaṃ nāma pravēkṣyāmi śūnyamantaḥpuraṃ punaḥ ।
nirvīrya iti lōkō māṃ nirdayaśchēti vakṣyati ॥ 12 ॥
kātaratvaṃ prakāśaṃ hi sītāpanayanēna mē ।
nivṛttavanavāsaścha janakaṃ mithilādhipam ॥ 13 ॥
kuśalaṃ paripṛchChantaṃ kathaṃ śakṣyē nirīkṣitum ।
vidēharājō nūnaṃ māṃ dṛṣṭvā virahitaṃ tayā ॥ 14 ॥
sutāsnēhēna santaptō mōhasya vaśamēṣyati ।
athavā na gamiṣyāmi purīṃ bharatapālitām ॥ 15 ॥
svargō'pi sītayā hīnaśśūnya ēva matō mama ।
māmihōtsṛjya hi vanē gachChāyōdhyāṃ purīṃ śubhām ॥ 16 ॥
na tvahaṃ tāṃ vinā sītāṃ jīvēyaṃ hi kathañchana ।
gāḍhamāśliṣya bharatō vāchyō madvachanāttvayā ॥ 17 ॥
anujñātō'si rāmēṇa pālayēti vasundharām ।
ambā cha mama kaikēyī sumitrā cha tvayā vibhō ॥ 18 ॥
kausalyā cha yathānyāyamabhivādyā mamā'jñayā ।
rakṣaṇīyā prayatnēna bhavatā sūktakāriṇā ॥ 19 ॥
sītāyāścha vināśō'yaṃ mama chāmitrakarśana ।
vistarēṇa jananyā mē vinivēdyastvayā bhavēt ॥ 20 ॥
iti vilapati rāghavē sudīnē vanamupagamya tayā vinā sukēśyā ।
bhayavikalamukhastu lakṣmaṇō'pi vyathitamanā bhṛśamāturō babhūva ॥ 21 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē dviṣaṣṭitamassargaḥ ॥