શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ દ્વિષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
સીતામપશ્યંધર્માત્મા શોકોપહતચેતનઃ ।
વિલલાપ મહાબાહૂ રામઃ કમલલોચનઃ ॥ 1 ॥
પશ્યન્નિવ ચ તાં સીતામપશ્યન્મદનાર્દિતઃ ।
ઉવાચ રાઘવો વાક્યં વિલાપાશ્રયદુર્વચમ્ ॥ 2 ॥
ત્વમશોકસ્ય શાખાભિઃ પુષ્પપ્રિયતયા પ્રિયે ।
આવૃણોષિ શરીરં તે મમ શોકવિવર્ધિની ॥ 3 ॥
કદલીસ્કંધસદૃશૌ કદલ્યા સંવૃતાવુભૌ ।
ઊરૂ પશ્યામિ તે દેવિ નાસિ શક્તા નિગૂહિતુમ્ ॥ 4 ॥
કર્ણિકારવનં ભદ્રે હસંતી દેવિ સેવસે ।
અલં તે પરિહાસેન મમ બાધાવહેન વૈ ॥ 5 ॥
પરિહાસેન કિં સીતે પરિશ્રાંતસ્ય મે પ્રિયે ।
અયં સ પરિહાસોઽપિ સાધુ દેવિ ન રોચતે ॥ 6 ॥
વિશેષેણાશ્રમસ્થાને હાસોઽયં ન પ્રશસ્યતે ।
અવગચ્છામિ તે શીલં પરિહાસપ્રિયં પ્રિયે ॥ 7 ॥
આગચ્છ ત્વં વિશાલાક્ષિ શૂન્યોઽયમુટજસ્તવ ।
સુવ્યક્તં રાક્ષસૈસ્સીતા ભક્ષિતા વા હૃતાપિ વા ॥ 8 ॥
ન હિ સા વિલપંતં મામુપસંપ્રૈતિ લક્ષ્મણ ।
એતાનિ મૃગયૂથાનિ સાશ્રુનેત્રાણિ લક્ષ્મણ ॥ 9 ॥
શંસંતીવ હિ વૈદેહીં ભક્ષિતાં રજનીચરૈઃ ।
હા મમાર્યે ક્વ યાતાસિ હા સાધ્વિ વરવર્ણિનિ ॥ 10 ॥
હા સકામા ત્વયા દેવી કૈકેયી સા ભવિષ્યતિ ।
સીતયા સહ નિર્યાતો વિના સીતામુપાગતઃ ॥ 11 ॥
કથં નામ પ્રવેક્ષ્યામિ શૂન્યમંતઃપુરં પુનઃ ।
નિર્વીર્ય ઇતિ લોકો માં નિર્દયશ્ચેતિ વક્ષ્યતિ ॥ 12 ॥
કાતરત્વં પ્રકાશં હિ સીતાપનયનેન મે ।
નિવૃત્તવનવાસશ્ચ જનકં મિથિલાધિપમ્ ॥ 13 ॥
કુશલં પરિપૃચ્છંતં કથં શક્ષ્યે નિરીક્ષિતુમ્ ।
વિદેહરાજો નૂનં માં દૃષ્ટ્વા વિરહિતં તયા ॥ 14 ॥
સુતાસ્નેહેન સંતપ્તો મોહસ્ય વશમેષ્યતિ ।
અથવા ન ગમિષ્યામિ પુરીં ભરતપાલિતામ્ ॥ 15 ॥
સ્વર્ગોઽપિ સીતયા હીનશ્શૂન્ય એવ મતો મમ ।
મામિહોત્સૃજ્ય હિ વને ગચ્છાયોધ્યાં પુરીં શુભામ્ ॥ 16 ॥
ન ત્વહં તાં વિના સીતાં જીવેયં હિ કથંચન ।
ગાઢમાશ્લિષ્ય ભરતો વાચ્યો મદ્વચનાત્ત્વયા ॥ 17 ॥
અનુજ્ઞાતોઽસિ રામેણ પાલયેતિ વસુંધરામ્ ।
અંબા ચ મમ કૈકેયી સુમિત્રા ચ ત્વયા વિભો ॥ 18 ॥
કૌસલ્યા ચ યથાન્યાયમભિવાદ્યા મમાઽજ્ઞયા ।
રક્ષણીયા પ્રયત્નેન ભવતા સૂક્તકારિણા ॥ 19 ॥
સીતાયાશ્ચ વિનાશોઽયં મમ ચામિત્રકર્શન ।
વિસ્તરેણ જનન્યા મે વિનિવેદ્યસ્ત્વયા ભવેત્ ॥ 20 ॥
ઇતિ વિલપતિ રાઘવે સુદીને વનમુપગમ્ય તયા વિના સુકેશ્યા ।
ભયવિકલમુખસ્તુ લક્ષ્મણોઽપિ વ્યથિતમના ભૃશમાતુરો બભૂવ ॥ 21 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે દ્વિષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
