ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଶ୍ଶରେଣାଭିହତୋ ରାମେଣ ରଣକର୍କଶଃ ।
ପପାତ ସହସା ଵାଲୀ ନିକୃତ୍ତ ଇଵ ପାଦପଃ ॥ 1 ॥
ସ ଭୂମୌ ନ୍ୟସ୍ତସର୍ଵାଂଗସ୍ତପ୍ତକାଂଚନଭୂଷଣଃ ।
ଅପତଦ୍ଦେଵରାଜସ୍ୟ ମୁକ୍ତରଶ୍ମିରିଵ ଧ୍ଵଜଃ ॥ 2 ॥
ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ଭୂମୌ ଵାନରାଣାଂ ଗଣେଶ୍ଵରେ ।
ନଷ୍ଟଚଂଦ୍ରମିଵ ଵ୍ୟୋମ ନ ଵ୍ୟରାଜତ ଭୂତଲମ୍ ॥ 3 ॥
ଭୂମୌ ନିପତିତସ୍ୟାପି ତସ୍ୟ ଦେହଂ ମହାତ୍ମନଃ ।
ନ ଶ୍ରୀର୍ଜହାତି ନ ପ୍ରାଣା ନ ତେଜୋ ନ ପରାକ୍ରମଃ ॥ 4 ॥
ଶକ୍ରଦତ୍ତା ଵରା ମାଲା କାଂଚନୀ ଵଜ୍ରଭୂଷିତା ।
ଦଧାର ହରିମୁଖ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତେଜ୍ଶିୟଂ ଚ ସା ॥ 5 ॥
ସ ତୟା ମାଲୟା ଵୀରୋ ହେମୟା ହରିୟୂଥପଃ ।
ସଂଧ୍ୟାନୁଗତପର୍ୟଂତଃ ପୟୋଧର ଇଵାଭଵତ୍ ॥ 6 ॥
ତସ୍ୟ ମାଲା ଚ ଦେହଶ୍ଚ ମର୍ମଘାତୀ ଚ ୟଶ୍ଶରଃ ।
ତ୍ରିଧେଵ ରଚିତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପତିତସ୍ୟାପି ଶୋଭତେ ॥ 7 ॥
ତଦସ୍ତ୍ରଂ ତସ୍ୟ ଵୀରସ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗପ୍ରଭାଵନମ୍ ।
ରାମବାଣାସନକ୍ଷିପ୍ତମାଵହତ୍ପରମାଂ ଗତିମ୍ ॥ 8 ॥
ତଂ ତଦା ପତିତଂ ସଂଖ୍ୟେ ଗତାର୍ଚିଷମିଵାନଲମ୍ ।
ବହୁମାନ୍ୟ ଚ ତଂ ଵୀର ଵୀକ୍ଷମାଣଂ ଶନୈରିଵ ॥ 9 ॥
ୟୟାତିମିଵ ପୁଣ୍ୟାଂତେ ଦେଵଲୋକାଦିହଚ୍ୟୁତମ୍ ।
ଆଦିତ୍ୟମିଵ କାଲେନ ୟୁଗାଂତେ ଭୁଵି ପାତିତମ୍ ॥ 10 ॥
ମହେଂଦ୍ରମିଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷଂମୁପେଂଦ୍ରମିଵ ଦୁସ୍ସହମ୍ ।
ମହେଂଦ୍ରପୁତ୍ରଂ ପତିତଂ ଵାଲିନଂ ହେମମାଲିନମ୍ ॥ 11 ॥
ସିଂହୋରସ୍କଂ ମହାବାହୁଂ ଦୀପ୍ତାସ୍ୟଂ ହରିଲୋଚନମ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣାନୁଗତୋ ରାମୋ ଦଦର୍ଶୋପସସର୍ପ ଚ ॥ 12 ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଘଵଂ ଵାଲୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଚ ମହାବଲମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ୟଂ ପରୁଷଂ ଧର୍ମସଂହିତମ୍ ॥ 13 ॥
ତ୍ଵଂ ନରାଧିପତେଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଥିତଃ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନଃ କୁଲୀନସ୍ସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନ ସ୍ତେଜସ୍ଵୀ ଚରିତଵ୍ରତଃ ॥ 14 ॥
ପରାଙ୍ମୁଖଵଧଂ କୃତ୍ଵା କୋଽତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତ୍ଵୟା ଗୁଣଃ ।
ୟଦହଂ ୟୁଦ୍ଧସଂରବ୍ଧଶ୍ଶରେଣୋରସି ତାଡିତଃ ॥ 15 ॥
ରାମଃ କରୁଣଵେଦୀ ଚ ପ୍ରଜାନାଂ ଚ ହିତେ ରତଃ ।
ସାନୁକ୍ରୋଶୋ ଜିତୋତ୍ସାହସ୍ସମୟଜ୍ଞୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ॥ 16 ॥
ଇତି ତେ ସର୍ଵଭୂତାନି କଥୟଂତି ୟଶୋ ଭୁଵି ॥ 17 ॥
ଦମଶ୍ଶମଃ କ୍ଷମା ଧର୍ମୋ ଧୃତିସ୍ସତ୍ୟଂ ପରାକ୍ରମଃ ।
ପାର୍ଥିଵାନାଂ ଗୁଣା ରାଜଂଦଂଡଶ୍ଚାପ୍ୟପରାଧିଷୁ ॥ 18 ॥
ତାନ୍ଗୁଣାନ୍ସଂପ୍ରଧାର୍ୟାହମଗ୍ର୍ୟଂ ଚାଭିଜନଂ ତଵ ।
ତାରୟା ପ୍ରତିଷିଦ୍ଧୋଽପି ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ସମାଗତଃ ॥ 19 ॥
ନ ମାମନ୍ୟେନ ସମ୍ରବ୍ଧଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ୟୋଦ୍ଧୁ ମର୍ହସି ।
ଇତି ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା ବଭୂଵାଦର୍ଶନେ ତଵ ॥ 20 ॥
ନ ତ୍ଵାଂ ଵିନିହତାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମଧ୍ଵଜମଧାର୍ମିକମ୍ ।
ଜାନେ ପାପସମାଚାରଂ ତୃଣୈଃ କୂପମିଵାଵୃତମ୍ ॥ 21 ॥
ସତାଂ ଵେଷଧରଂ ପାପଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନମିଵ ପାଵକମ୍ ।
ନାହଂ ତ୍ଵାମଭିଜାନାମି ଧର୍ମଚ୍ଛଦ୍ମାଭିସଂଵୃତମ୍ ॥ 22 ॥
ଵିଷୟେ ଵା ପୁରେ ଵା ତେ ୟଦା ପାପଂ କରୋମ୍ୟହମ୍ ।
ନ ଚ ତ୍ଵାମଵଜାନେ ଚ କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ହଂସ୍ୟକିଲ୍ବିଷମ୍ ॥ 23 ॥
ଫଲମୂଲାଶନଂ ନିତ୍ୟଂ ଵାନରଂ ଵନଗୋଚରମ୍ ।
ମାମିହାପ୍ରତିୟୁଧ୍ୟଂତମନ୍ୟେନ ଚ ସମାଗତମ୍ ॥ 24 ॥
ତ୍ଵଂ ନରାଧିପତେଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତୀତଃ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନଃ ।
ଲିଂଗମପ୍ୟସ୍ତି ତେ ରାଜନଂଦୃଶ୍ୟତେ ଧର୍ମସଂହିତମ୍ ॥ 25 ॥
କଃ କ୍ଷତ୍ରିୟକୁଲେ ଜାତ୍ଶୃତଵାନ୍ନଷ୍ଟସଂଶୟଃ ।
ଧର୍ମଲିଂଗପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନ କ୍ରୂରଂ କର୍ମ ସମାଚରେତ୍ ॥ 26 ॥
ରାମ ରାଜକୁଲେ ଜାତୋ ଧର୍ମଵାନିତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ 27 ॥
ଅଭଵ୍ୟୋ ଭଵ୍ୟରୂପେଣ କିମର୍ଥଂ ପରିଧାଵସି ।
ସାମ ଦାନଂ କ୍ଷମା ଧର୍ମସ୍ସତ୍ୟଂ ଧୃତିପରାକ୍ରମୌ ।
ପାର୍ଥିଵାନାଂ ଗୁଣା ରାଜନ୍ ଦଂଡଶ୍ଚାପ୍ୟପରାଧିଷୁ ॥ 28 ॥
ଵୟଂ ଵନଚରା ରାମ ମୃଗା ମୂଲଫଲାଶନାଃ ।
ଏଷା ପ୍ରକୃତିରସ୍ମାକଂ ପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵଂ ନରେଶ୍ଵରଃ ॥ 29 ॥
ଭୂମିର୍ହିରଣ୍ୟଂ ରୂପ୍ୟଂ ଚ ଵିଗ୍ରହେ କାରଣାନି ଚ ।
ଅତ୍ର କସ୍ତେ ଵନେ ଲୋଭୋ ମଦୀୟେଷୁ ଫଲେଷୁ ଵା ॥ 30 ॥
ନୟଶ୍ଚ ଵିନୟଶ୍ଚୋଭୌ ନିଗ୍ରହାନୁଗ୍ରହାଵପି ॥ 31 ॥
ରାଜଵୃତ୍ତିରସଂକୀର୍ଣା ନ ନୃପାଃ କାମଵୃତ୍ତୟଃ ।
ତ୍ଵଂ ତୁ କାମପ୍ରଧାନଶ୍ଚ କୋପନଶ୍ଚାନଵସ୍ଥିତଃ ॥ 32 ॥
ରାଜଵୃତ୍ତେଶ୍ଚ ସଂକୀଣଶ୍ଶରାସନପରାୟଣଃ ।
ନ ତେଽସ୍ତ୍ୟପଚିତିର୍ଧର୍ମେ ନାର୍ଥେ ବୁଦ୍ଧିରଵସ୍ଥିତା ॥ 33 ॥
ଇଂଦ୍ରିୟୈଃ କାମଵୃତ୍ତସ୍ସନ୍କୃଷ୍ୟସେ ମନୁଜେଶ୍ଵର ।
ହତ୍ଵା ବାଣେନ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ମାମିହାନପରାଧିନମ୍ ॥ 34 ॥
କିଂ ଵକ୍ଷ୍ୟସି ସତାଂ ମଧ୍ୟେ କର୍ମ କୃତ୍ଵା ଜୁଗୁପ୍ସିତମ୍ ।
ରାଜହା ବ୍ରହ୍ମହା ଗୋଘ୍ନଶ୍ଚୋରଃ ପ୍ରାଣିଵଧେ ରତଃ ॥ 35 ॥
ନାସ୍ତିକଃ ପରିଵେତ୍ତା ଚ ସର୍ଵେ ନିରୟଗାମିନଃ ।
ସୂଚକଶ୍ଚ କଦର୍ୟଶ୍ଚ ମିତ୍ରଘ୍ନୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ ॥ 36 ॥
ଲୋକଂ ପାପାତ୍ମନାମେତେ ଗଚ୍ଛଂତେ ନାତ୍ର ସଂଶୟଃ ।
ଅଧାର୍ୟଂ ଚର୍ମ ମେ ସଦ୍ଭୀ ରୋମାଣ୍ୟସ୍ଥି ଚ ଵର୍ଜିତମ୍ ।
ଅଭକ୍ଷ୍ୟାଣି ଚ ମାଂସାନି ତ୍ଵଦ୍ଵିଧୈର୍ଧର୍ମଚାରିଭିଃ ॥ 37 ॥
ପଂଚ ପଂଚ ନଖା ଭକ୍ଷ୍ୟା ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରେଣ ରାଘଵ ॥ 38 ॥
ଶଲ୍ୟକ ଶ୍ଶ୍ଵାଵିଧୋ ଗୋଧା ଶଶଃ କୂର୍ମଶ୍ଚ ପଂଚମଃ ।
ଚର୍ମ ଚାସ୍ଥି ଚ ମେ ରାଜନ୍ ନସ୍ପୃଶଂତି ମନୀଷିଣଃ ॥ 39 ॥
ଅଭକ୍ଷ୍ୟାଣି ଚ ମାଂସାନି ସୋଽହଂ ପଂଚନଖୋ ହତଃ ।
ତାରୟା ଵାକ୍ୟମୁକ୍ତୋଽହଂ ସତ୍ୟଂ ସର୍ଵଜ୍ଞୟା ହିତମ୍ ॥ 40 ॥
ତଦତିକ୍ରମ୍ୟ ମୋହେନ କାଲସ୍ୟ ଵଶମାଗତଃ ।
ତ୍ଵୟା ନାଥେନ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ନ ସନାଥା ଵସୁଂଧରା ।
ପ୍ରମଦା ଶୀଲସଂପନ୍ନା ଧୂର୍ତେନ ପତିନା ୟଥା ॥ 41 ॥
ଶଠୋ ନୈକୃତିକଃ କ୍ଷୁଦ୍ରୋ ମିଥ୍ୟାପ୍ରଶ୍ରିତମାନସଃ ।
କଥଂ ଦଶରଥେନ ତ୍ଵଂ ଜାତଃ ପାପୋ ମହାତ୍ମନା ॥ 42 ॥
ଛିନ୍ନଚାରିତ୍ରକକ୍ଷ୍ୟେଣ ସତାଂ ଧର୍ମାତିଵର୍ତିନା ।
ତ୍ୟକ୍ତଧର୍ମାଂକୁଶେନାହଂ ନିହତୋ ରାମହସ୍ତିନା ॥ 43 ॥
ଅଶୁଭଂ ଚାପ୍ୟୟୁକ୍ତଂ ଚ ସତାଂ ଚୈଵ ଵିଗର୍ହିତମ୍ ।
ଵକ୍ଷ୍ୟସେ ଚେଦୃଶଂ କୃତ୍ଵା ସଦ୍ଭିସ୍ସହ ସମାଗତଃ ॥ 44 ॥
ଉଦାସୀନେଷୁ ୟୋଽସ୍ମାସୁ ଵିକ୍ରମଽସ୍ତେ ପ୍ରକାଶିତଃ ।
ଅପକାରିଷୁ ତେ ରାଜନ୍ନହି ପଶ୍ୟାମି ଵିକ୍ରମମ୍ ॥ 45 ॥
ଦୃଶ୍ୟମାନସ୍ତୁ ୟୁଦ୍ଧ୍ୟେଥା ମୟା ୟଦି ନୃପାତ୍ମଜ ।
ଅଦ୍ୟ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଦେଵଂ ପଶ୍ୟେସ୍ତ୍ଵଂ ନିହତୋ ମୟା ॥ 46 ॥
ତ୍ଵୟାଽଦୃଶ୍ୟେନ ତୁ ରଣେ ନିହତୋଽହଂ ଦୁରାସଦଃ ।
ପ୍ରସୁପ୍ତଃ ପନ୍ନଗେନେଵ ନରଃ ପାନଵଶଂ ଗତଃ ॥ 47 ॥
ମାମେଵ ୟଦି ପୂର୍ଵଂ ତ୍ଵମେତଦର୍ଥମଚୋଦୟଃ ॥ 48 ॥
ମୈଥିଲୀମହମେକାହ୍ନା ତଵ ଚାନୀତଵାନ୍ଭଵେତ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵପ୍ରିୟକାମେନ ୟଦହଂ ନିହତସ୍ତ୍ଵୟା ।
କଂଠେ ବଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରଦଦ୍ୟାଂ ତେ ନିହତଂ ରାଵଣଂ ରଣେ ॥ 49 ॥
ନ୍ୟସ୍ତାଂ ସାଗରତୋୟେ ଵା ପାତାଲେ ଵାପି ମୈଥିଲୀମ୍ ।
ଆନୟେୟଂ ତଵାଦେଶାଚ୍ଛ୍ଵେତାମଶ୍ଵତରୀମିଵ ॥ 50 ॥
ୟୁକ୍ତଂ ୟତ୍ପ୍ରାପ୍ନୁୟାଦ୍ରାଜ୍ୟଂ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସ୍ଵର୍ଗତେ ମୟି ।
ଅୟୁକ୍ତଂ ୟଦଧର୍ମେଣ ତ୍ଵୟାଽହଂ ନିହତୋ ରଣେ ॥ 51 ॥
କାମମେଵଂ ଵିଧୋ ଲୋକଃ କାଲେନ ଵିନିୟୁଜ୍ୟତେ ।
କ୍ଷମଂ ଚେଦ୍ଭଵତା ପ୍ରାପ୍ତମୁତ୍ତରଂ ସାଧୁ ଚିଂତ୍ୟତାମ୍ ॥ 52 ॥
ଇତ୍ୟେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପରିଶୁଷ୍କଵକ୍ତ୍ରଃ ଶରାଭିଘାତାଦ୍ଵ୍ୟଥିତୋ ମହାତ୍ମା ।
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ରାମଂ ରଵିସନ୍ନିକାଶଂ ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵାମରରାଜସୂନୁଃ ॥ 53 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ସପ୍ତଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
