śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha saptadaśassargaḥ ।
tataśśarēṇābhihatō rāmēṇa raṇakarkaśaḥ ।
papāta sahasā vālī nikṛtta iva pādapaḥ ॥ 1 ॥
sa bhūmau nyastasarvāṅgastaptakāñchanabhūṣaṇaḥ ।
apataddēvarājasya muktaraśmiriva dhvajaḥ ॥ 2 ॥
tasminnipatitē bhūmau vānarāṇāṃ gaṇēśvarē ।
naṣṭachandramiva vyōma na vyarājata bhūtalam ॥ 3 ॥
bhūmau nipatitasyāpi tasya dēhaṃ mahātmanaḥ ।
na śrīrjahāti na prāṇā na tējō na parākramaḥ ॥ 4 ॥
śakradattā varā mālā kāñchanī vajrabhūṣitā ।
dadhāra harimukhyasya prāṇāṃstējśiyaṃ cha sā ॥ 5 ॥
sa tayā mālayā vīrō hēmayā hariyūthapaḥ ।
sandhyānugataparyantaḥ payōdhara ivābhavat ॥ 6 ॥
tasya mālā cha dēhaścha marmaghātī cha yaśśaraḥ ।
tridhēva rachitā lakṣmīḥ patitasyāpi śōbhatē ॥ 7 ॥
tadastraṃ tasya vīrasya svargamārgaprabhāvanam ।
rāmabāṇāsanakṣiptamāvahatparamāṃ gatim ॥ 8 ॥
taṃ tadā patitaṃ saṅkhyē gatārchiṣamivānalam ।
bahumānya cha taṃ vīra vīkṣamāṇaṃ śanairiva ॥ 9 ॥
yayātimiva puṇyāntē dēvalōkādihachyutam ।
ādityamiva kālēna yugāntē bhuvi pātitam ॥ 10 ॥
mahēndramiva durdharṣammupēndramiva dussaham ।
mahēndraputraṃ patitaṃ vālinaṃ hēmamālinam ॥ 11 ॥
siṃhōraskaṃ mahābāhuṃ dīptāsyaṃ harilōchanam ।
lakṣmaṇānugatō rāmō dadarśōpasasarpa cha ॥ 12 ॥
taṃ dṛṣṭvā rāghavaṃ vālī lakṣmaṇaṃ cha mahābalam ।
abravītpraśritaṃ vākyaṃ paruṣaṃ dharmasaṃhitam ॥ 13 ॥
tvaṃ narādhipatēḥ putraḥ prathitaḥ priyadarśanaḥ kulīnassattvasampanna stējasvī charitavrataḥ ॥ 14 ॥
parāṅmukhavadhaṃ kṛtvā kō'tra prāptastvayā guṇaḥ ।
yadahaṃ yuddhasaṃrabdhaśśarēṇōrasi tāḍitaḥ ॥ 15 ॥
rāmaḥ karuṇavēdī cha prajānāṃ cha hitē rataḥ ।
sānukrōśō jitōtsāhassamayajñō dṛḍhavrataḥ ॥ 16 ॥
iti tē sarvabhūtāni kathayanti yaśō bhuvi ॥ 17 ॥
damaśśamaḥ kṣamā dharmō dhṛtissatyaṃ parākramaḥ ।
pārthivānāṃ guṇā rājandaṇḍaśchāpyaparādhiṣu ॥ 18 ॥
tānguṇānsampradhāryāhamagryaṃ chābhijanaṃ tava ।
tārayā pratiṣiddhō'pi sugrīvēṇa samāgataḥ ॥ 19 ॥
na māmanyēna samrabdhaṃ pramattaṃ yōddhu marhasi ।
iti mē buddhirutpannā babhūvādarśanē tava ॥ 20 ॥
na tvāṃ vinihatātmānaṃ dharmadhvajamadhārmikam ।
jānē pāpasamāchāraṃ tṛṇaiḥ kūpamivāvṛtam ॥ 21 ॥
satāṃ vēṣadharaṃ pāpaṃ prachChannamiva pāvakam ।
nāhaṃ tvāmabhijānāmi dharmachChadmābhisaṃvṛtam ॥ 22 ॥
viṣayē vā purē vā tē yadā pāpaṃ karōmyaham ।
na cha tvāmavajānē cha kasmāttvaṃ haṃsyakilbiṣam ॥ 23 ॥
phalamūlāśanaṃ nityaṃ vānaraṃ vanagōcharam ।
māmihāpratiyudhyantamanyēna cha samāgatam ॥ 24 ॥
tvaṃ narādhipatēḥ putraḥ pratītaḥ priyadarśanaḥ ।
liṅgamapyasti tē rājanandṛśyatē dharmasaṃhitam ॥ 25 ॥
kaḥ kṣatriyakulē jātśṛtavānnaṣṭasaṃśayaḥ ।
dharmaliṅgapratichChanna krūraṃ karma samācharēt ॥ 26 ॥
rāma rājakulē jātō dharmavāniti viśrutaḥ ॥ 27 ॥
abhavyō bhavyarūpēṇa kimarthaṃ paridhāvasi ।
sāma dānaṃ kṣamā dharmassatyaṃ dhṛtiparākramau ।
pārthivānāṃ guṇā rājan daṇḍaśchāpyaparādhiṣu ॥ 28 ॥
vayaṃ vanacharā rāma mṛgā mūlaphalāśanāḥ ।
ēṣā prakṛtirasmākaṃ puruṣastvaṃ narēśvaraḥ ॥ 29 ॥
bhūmirhiraṇyaṃ rūpyaṃ cha vigrahē kāraṇāni cha ।
atra kastē vanē lōbhō madīyēṣu phalēṣu vā ॥ 30 ॥
nayaścha vinayaśchōbhau nigrahānugrahāvapi ॥ 31 ॥
rājavṛttirasaṅkīrṇā na nṛpāḥ kāmavṛttayaḥ ।
tvaṃ tu kāmapradhānaścha kōpanaśchānavasthitaḥ ॥ 32 ॥
rājavṛttēścha saṅkīṇaśśarāsanaparāyaṇaḥ ।
na tē'styapachitirdharmē nārthē buddhiravasthitā ॥ 33 ॥
indriyaiḥ kāmavṛttassankṛṣyasē manujēśvara ।
hatvā bāṇēna kākutstha māmihānaparādhinam ॥ 34 ॥
kiṃ vakṣyasi satāṃ madhyē karma kṛtvā jugupsitam ।
rājahā brahmahā gōghnaśchōraḥ prāṇivadhē rataḥ ॥ 35 ॥
nāstikaḥ parivēttā cha sarvē nirayagāminaḥ ।
sūchakaścha kadaryaścha mitraghnō gurutalpagaḥ ॥ 36 ॥
lōkaṃ pāpātmanāmētē gachChantē nātra saṃśayaḥ ।
adhāryaṃ charma mē sadbhī rōmāṇyasthi cha varjitam ।
abhakṣyāṇi cha māṃsāni tvadvidhairdharmachāribhiḥ ॥ 37 ॥
pañcha pañcha nakhā bhakṣyā brahmakṣatrēṇa rāghava ॥ 38 ॥
śalyaka śśvāvidhō gōdhā śaśaḥ kūrmaścha pañchamaḥ ।
charma chāsthi cha mē rājan naspṛśanti manīṣiṇaḥ ॥ 39 ॥
abhakṣyāṇi cha māṃsāni sō'haṃ pañchanakhō hataḥ ।
tārayā vākyamuktō'haṃ satyaṃ sarvajñayā hitam ॥ 40 ॥
tadatikramya mōhēna kālasya vaśamāgataḥ ।
tvayā nāthēna kākutstha na sanāthā vasundharā ।
pramadā śīlasampannā dhūrtēna patinā yathā ॥ 41 ॥
śaṭhō naikṛtikaḥ kṣudrō mithyāpraśritamānasaḥ ।
kathaṃ daśarathēna tvaṃ jātaḥ pāpō mahātmanā ॥ 42 ॥
Chinnachāritrakakṣyēṇa satāṃ dharmātivartinā ।
tyaktadharmāṅkuśēnāhaṃ nihatō rāmahastinā ॥ 43 ॥
aśubhaṃ chāpyayuktaṃ cha satāṃ chaiva vigarhitam ।
vakṣyasē chēdṛśaṃ kṛtvā sadbhissaha samāgataḥ ॥ 44 ॥
udāsīnēṣu yō'smāsu vikrama'stē prakāśitaḥ ।
apakāriṣu tē rājannahi paśyāmi vikramam ॥ 45 ॥
dṛśyamānastu yuddhyēthā mayā yadi nṛpātmaja ।
adya vaivasvataṃ dēvaṃ paśyēstvaṃ nihatō mayā ॥ 46 ॥
tvayā'dṛśyēna tu raṇē nihatō'haṃ durāsadaḥ ।
prasuptaḥ pannagēnēva naraḥ pānavaśaṃ gataḥ ॥ 47 ॥
māmēva yadi pūrvaṃ tvamētadarthamachōdayaḥ ॥ 48 ॥
maithilīmahamēkāhnā tava chānītavānbhavēt ।
sugrīvapriyakāmēna yadahaṃ nihatastvayā ।
kaṇṭhē baddhvā pradadyāṃ tē nihataṃ rāvaṇaṃ raṇē ॥ 49 ॥
nyastāṃ sāgaratōyē vā pātālē vāpi maithilīm ।
ānayēyaṃ tavādēśāchChvētāmaśvatarīmiva ॥ 50 ॥
yuktaṃ yatprāpnuyādrājyaṃ sugrīvassvargatē mayi ।
ayuktaṃ yadadharmēṇa tvayā'haṃ nihatō raṇē ॥ 51 ॥
kāmamēvaṃ vidhō lōkaḥ kālēna viniyujyatē ।
kṣamaṃ chēdbhavatā prāptamuttaraṃ sādhu chintyatām ॥ 52 ॥
ityēvamuktvā pariśuṣkavaktraḥ śarābhighātādvyathitō mahātmā ।
samīkṣya rāmaṃ ravisannikāśaṃ tūṣṇīṃ babhūvāmararājasūnuḥ ॥ 53 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē saptadaśassargaḥ ॥