શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ પ્રથમસ્સર્ગઃ ।
તતો રાવણનીતાયાઃ સીતાયાઃ શત્રુકર્શનઃ ।
ઇયેષ પદમન્વેષ્ટું ચારણાચરિતે પથિ ॥ 1 ॥
દુષ્કરં નિષ્પ્રતિદ્વંદ્વં ચિકીર્ષન્ કર્મ વાનરઃ ।
સમુદગ્રશિરોગ્રીવો ગવાંપતિરિવાબભૌ ॥ 2 ॥
અથ વૈડૂર્યવર્ણેષુ શાદ્વલેષુ મહાબલઃ ।
ધીરઃ સલિલકલ્પેષુ વિચચાર યથાસુખમ્ ॥ 3 ॥
દ્વિજાન્ વિત્રાસયન્ ધીમાનુરસા પાદપાન્ હરન્ ।
મૃગાંશ્ચ સુબહૂન્નિઘ્નન્ પ્રવૃદ્ધ ઇવ કેસરી ॥ 4 ॥
નીલલોહિતમાંજિષ્ઠપત્રવર્ણૈઃ સિતાસિતૈઃ ।
સ્વભાવવિહિતૈશ્ચિત્રૈર્ધાતુભિઃ સમલંકૃતમ્ ॥ 5 ॥
કામરૂપિભિરાવિષ્ટમભીક્ષ્ણં સપરિચ્છદૈઃ ।
યક્ષકિન્નરગંધર્વૈર્દેવકલ્પૈશ્ચ પન્નગૈઃ ॥ 6 ॥
સ તસ્ય ગિરિવર્યસ્ય તલે નાગવરાયુતે ।
તિષ્ઠન્ કપિવરસ્તત્ર હ્રદે નાગ ઇવાબભૌ ॥ 7 ॥
સ સૂર્યાય મહેંદ્રાય પવનાય સ્વયંભુવે ।
ભૂતેભ્યશ્ચાંજલિં કૃત્વા ચકાર ગમને મતિમ્ ॥ 8 ॥
અંજલિં પ્રાઙ્મુખઃ કુર્વન્ પવનાયાત્મયોનયે ।
તતો હિ વવૃધે ગંતું દક્ષિણો દક્ષિણાં દિશમ્ ॥ 9 ॥
પ્લવંગપ્રવરૈર્દૃષ્ટઃ પ્લવને કૃતનિશ્ચયઃ ।
વવૃધે રામવૃદ્ધ્યર્થં સમુદ્ર ઇવ પર્વસુ ॥ 10 ॥
નિષ્પ્રમાણશરીરઃ સન્ લિલંઘયિષુરર્ણવમ્ ।
બાહુભ્યાં પીડયામાસ ચરણાભ્યાં ચ પર્વતમ્ ॥ 11 ॥
સ ચચાલાચલશ્ચાપિ મુહૂર્તં કપિપીડિતઃ ।
તરૂણાં પુષ્પિતાગ્રાણાં સર્વં પુષ્પમશાતયત્ ॥ 12 ॥
તેન પાદપમુક્તેન પુષ્પૌઘેણ સુગંધિના ।
સર્વતઃ સંવૃતઃ શૈલો બભૌ પુષ્પમયો યથા ॥ 13 ॥
તેન ચોત્તમવીર્યેણ પીડ્યમાનઃ સ પર્વતઃ ।
સલિલં સંપ્રસુસ્રાવ મદં મત્ત ઇવ દ્વિપઃ ॥ 14 ॥
પીડ્યમાનસ્તુ બલિના મહેંદ્રસ્તેન પર્વતઃ ।
રીતીર્નિર્વર્તયામાસ કાંચનાંજનરાજતીઃ ॥ 15 ॥
મુમોચ ચ શિલાઃ શૈલો વિશાલાઃ સમનઃશિલાઃ ।
મધ્યમેનાર્ચિષા જુષ્ટા ધૂમરાજીરિવાનલઃ ॥ 16 ॥
ગિરિણા પીડ્યમાનેન પીડ્યમાનાનિ સર્વતઃ ।
ગુહાવિષ્ટાનિ ભૂતાનિ વિનેદુર્વિકૃતૈઃ સ્વરૈઃ ॥ 17 ॥
સ મહાસત્ત્વસન્નાદઃ શૈલપીડાનિમિત્તજઃ ।
પૃથિવીં પૂરયામાસ દિશશ્ચોપવનાનિ ચ ॥ 18 ॥
શિરોભિઃ પૃથુભિઃ સર્પા વ્યક્તસ્વસ્તિકલક્ષણૈઃ ।
વમંતઃ પાવકં ઘોરં દદંશુર્દશનૈઃ શિલાઃ ॥ 19 ॥
તાસ્તદા સવિષૈર્દષ્ટાઃ કુપિતૈસ્તૈર્મહાશિલાઃ ।
જજ્જ્વલુઃ પાવકોદ્દીપ્તા બિભિદુશ્ચ સહસ્રધા ॥ 20 ॥
યાનિ ચૌષધજાલાનિ તસ્મિન્ જાતાનિ પર્વતે ।
વિષઘ્નાન્યપિ નાગાનાં ન શેકુઃ શમિતું વિષમ્ ॥ 21 ॥
ભિદ્યતેઽયં ગિરિર્ભૂતૈરિતિ મત્ત્વા તપસ્વિનઃ ।
ત્રસ્તા વિદ્યાધરાસ્તસ્માદુત્પેતુઃ સ્ત્રી ગણૈઃ સહ ॥ 22 ॥
પાનભૂમિગતં હિત્વા હૈમમાસવભાજનમ્ ।
પાત્રાણિ ચ મહાર્હાણિ કરકાંશ્ચ હિરણ્મયાન્ ॥ 23 ॥
લેહ્યાનુચ્ચાવચાન્ ભક્ષ્યાન્ માંસાનિ વિવિધાનિ ચ ।
આર્ષભાણિ ચ ચર્માણિ ખડગાંશ્ચ કનકત્સરૂન્ ॥ 24 ॥
કૃતકંઠગુણાઃ ક્ષીબા રક્તમાલ્યાનુલેપનાઃ ।
રક્તાક્ષાઃ પુષ્કરાક્ષાશ્ચ ગગનં પ્રતિપેદિરે ॥ 25 ॥
હારનૂપુરકેયૂરપારિહાર્યધરાઃ સ્ત્રિયઃ ।
વિસ્મિતાઃ સસ્મિતાસ્તસ્થુરાકાશે રમણૈઃ સહ ॥ 26 ॥
દર્શયંતો મહાવિદ્યાં વિદ્યાધરમહર્ષયઃ ।
સહિતાસ્તસ્થુરાકાશે વીક્ષાંચક્રુશ્ચ પર્વતમ્ ॥ 27 ॥
શુશ્રુવુશ્ચ તદા શબ્દમૃષીણાં ભાવિતાત્મનામ્ ।
ચારણાનાં ચ સિદ્ધાનાં સ્થિતાનાં વિમલેઽંબરે ॥ 28 ॥
એષ પર્વતસંકાશો હનુમાન્ મારુતાત્મજઃ ।
તિતીર્ષતિ મહાવેગસ્સમુદ્રં મકરાલયમ્ ॥ 29 ॥
રામાર્થં વાનરાર્થં ચ ચિકીર્ષન્ કર્મ દુષ્કરમ્ ।
સમુદ્રસ્ય પરં પારં દુષ્પ્રાપં પ્રાપ્તુમિચ્છતિ ॥ 30 ॥
ઇતિ વિદ્યાધરાઃ શ્રુત્વા વચસ્તેષાં મહાત્મનામ્ ।
તમપ્રમેયં દદૃશુઃ પર્વતે વાનરર્ષભમ્ ॥ 31 ॥
દુધુવે ચ સ રોમાણિ ચકંપે ચાચલોપમઃ ।
નનાદ સુમહાનાદં સુમહાનિવ તોયદઃ ॥ 32 ॥
આનુપૂર્વ્યેણ વૃત્તં ચ લાંગૂલં લોમભિશ્ચિતમ્ ।
ઉત્પતિષ્યન્ વિચિક્ષેપ પક્ષિરાજ ઇવોરગમ્ ॥ 33 ॥
તસ્ય લાંગૂલમાવિદ્ધમાત્તવેગસ્ય પૃષ્ઠતઃ ।
દદૃશે ગરુડેનેવ હ્રિયમાણો મહોરગઃ ॥ 34 ॥
બાહૂ સંસ્તંભયામાસ મહાપરિઘસન્નિભૌ ।
સસાદ ચ કપિઃ કટ્યાં ચરણૌ સંચુકોચ ચ ॥ 35 ॥
સંહૃત્ય ચ ભુજૌ શ્રીમાંસ્તથૈવ ચ શિરોધરામ્ ।
તેજઃ સત્ત્વં તથા વીર્યમાવિવેશ સ વીર્યવાન્ ॥ 36 ॥
માર્ગમાલોકયંદૂરાદૂર્ધ્વં પ્રણિહિતેક્ષણઃ ।
રુરોધ હૃદયે પ્રાણાનાકાશમવલોકયન્ ॥ 37 ॥
પદ્ભ્યાં દૃઢમવસ્થાનં કૃત્વા સ કપિકુંજરઃ ।
નિકુંચ્ય કર્ણૌ હનુમાનુત્પતિષ્યન્ મહાબલઃ ।
વાનરાન્ વાનરશ્રેષ્ઠ ઇદં વચનમબ્રવીત્ ॥ 38 ॥
યથા રાઘવનિર્મુક્તઃ શરઃ શ્વસનવિક્રમઃ ।
ગચ્છેત્તદ્વદ્ગમિષ્યામિ લંકાં રાવણપાલિતામ્ ॥ 39 ॥
ન હિ દ્રક્ષ્યામિ યદિ તાં લંકાયાં જનકાત્મજામ્ ।
અનેનૈવ હિ વેગેન ગમિષ્યામિ સુરાલયમ્ ॥ 40 ॥
યદિ વા ત્રિદિવે સીતાં ન દ્રક્ષ્યામ્યકૃતશ્રમઃ ।
બદ્ધ્વા રાક્ષસરાજાનમાનયિષ્યામિ રાવણમ્ ॥ 41 ॥
સર્વથા કૃતકાર્યોઽહમેષ્યામિ સહ સીતયા ।
આનયિષ્યામિ વા લંકાં સમુત્પાટ્ય સરાવણામ્ ॥ 42 ॥
એવમુક્ત્વા તુ હનુમાન્વાનરાન્વાનરોત્તમઃ ॥ 43 ॥
ઉત્પપાતાથ વેગેન વેગવાનવિચારયન્ ।
સુપર્ણમિવ ચાત્માનં મેને સ કપિકુંજરઃ ॥ 44 ॥
સમુત્પતતિ તસ્મિંસ્તુ વેગાત્તે નગરોહિણઃ ।
સંહૃત્ય વિટપાન્ સર્વાન્ સમુત્પેતુઃ સમંતતઃ ॥ 45 ॥
સ મત્તકોયષ્ટિમકાન્ પાદપાન્ પુષ્પશાલિનઃ ।
ઉદ્વહન્નૂરુવેગેન જગામ વિમલેઽંબરે ॥ 46 ॥
ઊરુવેગોદ્ધતા વૃક્ષા મુહૂર્તં કપિમન્વયુઃ ।
પ્રસ્થિતં દીર્ઘમધ્વાનં સ્વબંધુમિવ બાંધવાઃ ॥ 47 ॥
તમૂરુવેગોન્મથિતાઃ સાલાશ્ચાન્યે નગોત્તમાઃ ।
અનુજગ્મુર્હનૂમંતં સૈન્યા ઇવ મહીપતિમ્ ॥ 48 ॥
સુપુષ્પિતાગ્રૈર્બહુભિઃ પાદપૈરન્વિતઃ કપિઃ ।
હનુમાન્ પર્વતાકારો બભૂવાદ્ભુતદર્શનઃ ॥ 49 ॥
સારવંતોઽથ યે વૃક્ષા ન્યમજ્જન્ લવણાંભસિ ।
ભયાદિવ મહેંદ્રસ્ય પર્વતા વરુણાલયે ॥ 50 ॥
સ નાનાકુસુમૈઃ કીર્ણઃ કપિઃ સાંકુરકોરકૈઃ ।
શુશુભે મેઘસંકાશઃ ખદ્યોતૈરિવ પર્વતઃ ॥ 51 ॥
વિમુક્તાસ્તસ્ય વેગેન મુક્ત્વા પુષ્પાણિ તે દ્રુમાઃ ।
અવશીર્યંત સલિલે નિવૃત્તાઃ સુહૃદો યથા ॥ 52 ॥
લઘુત્વેનોપપન્નં તદ્વિચિત્રં સાગરેઽપતત્ ।
દ્રુમાણાં વિવિધં પુષ્પં કપિવાયુસમીરિતમ્ ॥ 53 ॥
તારાચિતમિવાકાશં પ્રબભૌ સ મહાર્ણવઃ ।
પુષ્પૌઘેણાનુબદ્ધેન નાનાવર્ણેન વાનરઃ ।
બભૌ મેઘ ઇવાકાશે વિદ્યુદ્ગણ વિભૂષિતઃ ॥ 54 ॥
તસ્ય વેગસમાધૂતૈઃ પુષ્પૈસ્તોયમદૃશ્યત ॥ 55 ॥
તારાભિરભિરામાભિરુદિતાભિરિવાંબરમ્ ।
તસ્યાંબરગતૌ બાહૂ દદૃશાતે પ્રસારિતૌ ॥ 56 ॥
પર્વતાગ્રાદ્વિનિષ્ક્રાંતૌ પંચાસ્યાવિવ પન્નગૌ ।
પિબન્નિવ બભૌ ચાપિ સોર્મિમાલં મહાર્ણવમ્ ॥ 57 ॥
પિપાસુરિવ ચાકાશં દદૃશે સ મહાકપિઃ ।
તસ્ય વિદ્યુત્પ્રભાકારે વાયુમાર્ગાનુસારિણઃ ॥ 58 ॥
નયને વિપ્રકાશેતે પર્વતસ્થાવિવાનલૌ ।
પિંગે પિંગાક્ષમુખ્યસ્ય બૃહતી પરિમંડલે ॥ 59 ॥
ચક્ષુષી સંપ્રાકાશેતે ચંદ્રસૂર્યાવિવોદિતૌ ।
મુખં નાસિકયા તસ્ય તામ્રયા તામ્રમાબભૌ ॥ 60 ॥
સંધ્યયા સમભિસ્પૃષ્ટં યથા તત્સૂર્યમંડલમ્ ।
લાંગૂલં ચ સમાવિદ્ધં પ્લવમાનસ્ય શોભતે ॥ 61 ॥
અંબરે વાયુપુત્રસ્ય શક્રધ્વજ ઇવોચ્છ્રિતમ્ ।
લાંગૂલચક્રેણ મહાન્ શુક્લદંષ્ટ્રોઽનિલાત્મજઃ ॥ 62 ॥
વ્યરોચત મહાપ્રાજ્ઞઃ પરિવેષીવ ભાસ્કરઃ ।
સ્ફિગ્દેશેનાભિતામ્રેણ રરાજ સ મહાકપિઃ ॥ 63 ॥
મહતા દારિતેનેવ ગિરિર્ગૈરિકધાતુના ।
તસ્ય વાનરસિંહસ્ય પ્લવમાનસ્ય સાગરમ્ ॥ 64 ॥
કક્ષાંતરગતો વાયુર્જીમૂત ઇવ ગર્જતિ ।
ખે યથા નિપતત્યુલ્કા હ્યુત્તરાંતાદ્વિનિઃસૃતા ॥ 65 ॥
દૃશ્યતે સાનુબંધા ચ તથા સ કપિકુંજરઃ ।
પતત્પતંગસંકાશો વ્યાયતઃ શુશુભે કપિઃ ॥ 66 ॥
પ્રવૃદ્ધ ઇવ માતંગઃ કક્ષ્યયા બધ્યમાનયા ।
ઉપરિષ્ટાચ્છરીરેણ છાયયા ચાવગાઢયા ॥ 67 ॥
સાગરે મારુતાવિષ્ટા નૌરિવાસીત્તદા કપિઃ ।
યં યં દેશં સમુદ્રસ્ય જગામ સ મહાકપિઃ ।
સ સ તસ્યોરુવેગેન સોન્માદ ઇવ લક્ષ્યતે ॥ 68 ॥
સાગરસ્યોર્મિજાલાનામુરસા શૈલવર્ષ્મણામ્ ।
અભિઘ્નંસ્તુ મહાવેગઃ પુપ્લુવે સ મહાકપિઃ ॥ 69 ॥
કપિવાતશ્ચ બલવાન્ મેઘવાતશ્ચ નિઃસૃતઃ ।
સાગરં ભીમનિર્ઘોષં કંપયામાસતુર્ભૃશમ્ ॥ 70 ॥
વિકર્ષન્નૂર્મિજાલાનિ બૃહંતિ લવણાંભસિ ।
પુપ્લુવે કપિશાર્દૂલો વિકિરન્નિવ રોદસી ॥ 71 ॥
મેરુમંદરસંકાશાનુદ્ધતાન્ સ મહાર્ણવે ।
અત્યક્રામન્મહાવેગસ્તરંગાન્ ગણયન્નિવ ॥ 72 ॥
તસ્ય વેગસમુદ્ધૂતં જલં સજલદં તદા ।
અંબરસ્થં વિબભ્રાજ શારદાભ્રમિવાતતમ્ ॥ 73 ॥
તિમિનક્રઝષાઃ કૂર્મા દૃશ્યંતે વિવૃતાસ્તદા ।
વસ્ત્રાપકર્ષણેનેવ શરીરાણિ શરીરિણામ્ ॥ 74 ॥
પ્લવમાનં સમીક્ષ્યાથ ભુજંગાઃ સાગરાલયાઃ ।
વ્યોમ્નિ તં કપિશાર્દૂલં સુપર્ણ ઇતિ મેનિરે ॥ 75 ॥
દશયોજનવિસ્તીર્ણા ત્રિંશદ્યોજનમાયતા ।
છાયા વાનરસિંહસ્ય જલે ચારુતરાભવત્ ॥ 76 ॥
શ્વેતાભ્રઘનરાજીવ વાયુપુત્રાનુગામિની ।
તસ્ય સા શુશુભે છાયા વિતતા લવણાંભસિ ॥ 77 ॥
શુશુભે સ મહાતેજા મહાકાયો મહાકપિઃ ।
વાયુમાર્ગે નિરાલંબે પક્ષવાનિવ પર્વતઃ ॥ 78 ॥
યેનાસૌ યાતિ બલવાન્ વેગેન કપિકુંજરઃ ।
તેન માર્ગેણ સહસા દ્રોણીકૃત ઇવાર્ણવઃ ॥ 79 ॥
આપાતે પક્ષિસંઘાનાં પક્ષિરાજ ઇવ વ્રજન્ ।
હનુમાન્ મેઘજાલાનિ પ્રકર્ષન્ મારુતો યથા ॥ 80 ॥
પાંડુરારુણવર્ણાનિ નીલમાંજિષ્ઠકાનિ ચ ।
કપિનાકૃષ્યમાણાનિ મહાભ્રાણિ ચકાશિરે ॥ 81 ॥
પ્રવિશન્નભ્રજાલાનિ નિષ્પતંશ્ચ પુનઃ પુનઃ ।
પ્રચ્છન્નશ્ચ પ્રકાશશ્ચ ચંદ્રમા ઇવ લક્ષ્યતે ॥ 82 ॥
પ્લવમાનં તુ તં દૃષ્ટ્વા પ્લવંગં ત્વરિતં તદા ।
વવર્ષુઃ પુષ્પવર્ષાણિ દેવગંધર્વદાનવાઃ ॥ 83 ॥
તતાપ ન હિ તં સૂર્યઃ પ્લવંતં વાનરોત્તમમ્ ।
સિષેવે ચ તદા વાયૂ રામકાર્યાર્થસિદ્ધયે ॥ 84 ॥
ઋષયસ્તુષ્ટુવુશ્ચૈનં પ્લવમાનં વિહાયસા ।
જગુશ્ચ દેવગંધર્વાઃ પ્રશંસંતો મહૌજસમ્ ॥ 85 ॥
નાગાશ્ચ તુષ્ટુવુર્યક્ષા રક્ષાંસિ વિબુધાઃ ખગાઃ ।
પ્રેક્ષ્ય સર્વે કપિવરં સહસા વિગતક્લમમ્ ॥ 86 ॥
તસ્મિન્ પ્લવગશાર્દૂલે પ્લવમાને હનૂમતિ ।
ઇક્ષ્વાકુકુલમાનાર્થી ચિંતયામાસ સાગરઃ ॥ 87 ॥
સાહાય્યં વાનરેંદ્રસ્ય યદિ નાહં હનૂમતઃ ।
કરિષ્યામિ ભવિષ્યામિ સર્વવાચ્યો વિવક્ષતામ્ ॥ 88 ॥
અહમિક્ષ્વાકુનાથેન સગરેણ વિવર્ધિતઃ ।
ઇક્ષ્વાકુસચિવશ્ચાયં નાવસીદિતુમર્હતિ ॥ 89 ॥
તથા મયા વિધાતવ્યં વિશ્રમેત યથા કપિઃ ॥ 90 ॥
શેષં ચ મયિ વિશ્રાંતઃ સુખેનાતિપતિષ્યતિ ।
ઇતિ કૃત્વા મતિં સાધ્વીંસમુદ્ર શ્છન્નમંભસિ ॥ 91 ॥
હિરણ્યનાભં મૈનાકમુવાચ ગિરિસત્તમમ્ ।
ત્વમિહાસુરસંઘાનાં પાતાલતલવાસિનામ્ ॥ 92 ॥
દેવરાજ્ઞા ગિરિશ્રેષ્ઠ પરિઘઃ સન્નિવેશિતઃ ।
ત્વમેષાં જાતવીર્યાણાં પુનરેવોત્પતિષ્યતામ્ ॥ 93 ॥
પાતાલસ્યાપ્રમેયસ્ય દ્વારમાવૃત્ય તિષ્ઠસિ ।
તિર્યગૂર્ધ્વમધશ્ચૈવ શક્તિસ્તે શૈલ વર્ધિતુમ્ ॥ 94 ॥
તસ્માત્સંચોદયામિ ત્વામુત્તિષ્ઠ ગિરિસત્તમ ।
સ એષ કપિશાર્દૂલસ્ત્વામુપર્યેતિ વીર્યવાન્ ॥ 95 ॥
હનૂમાન્રામકાર્યાર્થં ભીમકર્મા ખમાપ્લુતઃ ।
અસ્ય સાહ્યં મયા કાર્યમિક્ષ્વાકુકુલવર્તિનઃ ॥ 96 ॥
મમ હીક્ષ્વાકવઃ પૂજ્યાઃ પરં પૂજ્યતમાસ્તવ ।
કુરુ સાચિવ્યમસ્માકં ન નઃ કાર્યમતિક્રમેત્ ॥ 97 ॥
કર્તવ્યમકૃતં કાર્યં સતાં મન્યુમુદીરયેત્ ।
સલિલાદૂર્ધ્વમુત્તિષ્ઠ તિષ્ઠત્વેષ કપિસ્ત્વયિ ॥ 98 ॥
અસ્માકમતિથિશ્ચૈવ પૂજ્યશ્ચ પ્લવતાં વરઃ ।
ચામીકરમહાનાભ દેવગંધર્વસેવિત ॥ 99 ॥
હનુમાંસ્ત્વયિ વિશ્રાંતસ્તતઃ શેષં ગમિષ્યતિ ।
કાકુત્સ્થસ્યાનૃશંસ્યં ચ મૈથિલ્યાશ્ચ વિવાસનમ્ ॥ 100 ॥
શ્રમં ચ પ્લવગેંદ્રસ્ય સમીક્ષ્યોત્થાતુમર્હસિ ।
હિરણ્યનાભો મૈનાકો નિશમ્ય લવણાંભસઃ ॥ 101 ॥
ઉત્પપાત જલાત્તૂર્ણં મહાદ્રુમલતાયુતઃ ।
સ સાગરજલં ભિત્ત્વા બભૂવાભ્યુત્થિતસ્તદા ॥ 102 ॥
યથા જલધરં ભિત્ત્વા દીપ્તરશ્મિર્દિવાકરઃ ।
સ મહાત્મા મુહૂર્તેન સર્વતઃ સલિલાવૃતઃ ॥ 103 ॥
દર્શયામાસ શૃંગાણિ સાગરેણ નિયોજિતઃ ।
આદિત્યોદયસંકાશૈરાલિખદ્ભિરિવાંબરમ્ ।
શાતકુંભમયૈઃ શૃંગૈઃ સકિન્નરમહોરગૈઃ ॥ 104 ॥
તપ્તજાંબૂનદૈઃ શૃંગૈઃ પર્વતસ્ય સમુત્થિતૈઃ ॥ 105 ॥
આકાશં શસ્ત્રસંકાશમભવત્કાંચનપ્રભમ્ ।
જાતરૂપમયૈઃ શૃંગૈર્ભ્રાજમાનૈઃ સ્વયંપ્રભૈઃ ॥ 106 ॥
આદિત્યશતસંકાશઃ સોઽભવદ્ગિરિસત્તમઃ ।
તમુત્થિતમસંગેન હનુમાનગ્રતઃ સ્થિતમ્ ॥ 107 ॥
મધ્યે લવણતોયસ્ય વિઘ્નોઽયમિતિ નિશ્ચિતઃ ।
સ તમુચ્છ્ર્રતમત્યર્થં મહાવેગો મહાકપિઃ ॥ 108 ॥
ઉરસા પાતયામાસ જીમૂતમિવ મારુતઃ ।
સ તથા પાતિતસ્તેન કપિના પર્વતોત્તમઃ ॥ 109 ॥
બુદ્ધ્વા તસ્ય કપેર્વેગં જહર્ષ ચ નનંદ ચ ।
તમાકાશગતં વીરમાકાશે સમુપસ્થિતઃ ॥ 110 ॥
પ્રીતો હૃષ્ટમાના વાક્યમબ્રવીત્પર્વતઃ કપિમ્ ।
માનુષં ધારયન્ રૂપમાત્મનઃ શિખરે સ્થિતઃ ॥ 111 ॥
દુષ્કરં કૃતવાન્કર્મ ત્વમિદં વાનરોત્તમ ।
નિપત્ય મમ શૃંગેષુ વિશ્રમસ્વ યથાસુખમ્ ॥ 112 ॥
રાઘવસ્ય કુલે જાતૈરુદધિઃ પરિવર્ધિતઃ ।
સ ત્વાં રામહિતે યુક્તં પ્રત્યર્ચયતિ સાગરઃ ॥ 113 ॥
કૃતે ચ પ્રતિકર્તવ્યમેષ ધર્મઃ સનાતનઃ ।
સોઽયં ત્વત્પ્રતિકારાર્થી ત્વત્તઃ સમ્માનમર્હતિ ॥ 114 ॥
ત્વન્નિમિત્તમનેનાહં બહુમાનાત્પ્રચોદિતઃ ।
તિષ્ઠ ત્વં કપિશાર્દૂલ મયિ વિશ્રમ્ય ગમ્યતામ્ ॥ 115 ॥
તવ સાનુષુ વિશ્રાંતઃ શેષં પ્રક્રમતામિતિ ।
યોજનાનાં શતં ચાપિ કપિરેષ સમાપ્લુતઃ ॥ 116 ॥
તદિદં ગંધવત્સ્વાદુ કંદમૂલફલં બહુ ।
તદાસ્વાદ્ય હરિશ્રેષ્ઠ વિશ્રાંતોઽનુ ગમિષ્યસિ ॥ 117 ॥
અસ્માકમપિ સંબંધઃ કપિમુખ્ય ત્વયાસ્તિ વૈ ।
પ્રખ્યાતસ્ત્રિષુ લોકેષુ મહાગુણપરિગ્રહઃ ॥ 118 ॥
વેગવંતઃ પ્લવંતો યે પ્લવગા મારુતાત્મજ ।
તેષાં મુખ્યતમં મન્યે ત્વામહં કપિકુંજર ॥ 119 ॥
અતિથિઃ કિલ પૂજાર્હઃ પ્રાકૃતોઽપિ વિજાનતા ।
ધર્મં જિજ્ઞાસમાનેન કિં પુનસ્ત્વાદૃશો મહાન્ ॥ 120 ॥
ત્વં હિ દેવવરિષ્ઠસ્ય મારુતસ્ય મહાત્મનઃ ।
પુત્રસ્તસ્યૈવ વેગેન સદૃશઃ કપિકુંજર ॥ 121 ॥
પૂજિતે ત્વયિ ધર્મજ્ઞ પૂજાં પ્રાપ્નોતિ મારુતઃ ।
તસ્માત્ત્વં પૂજનીયો મે શૃણુ ચાપ્યત્ર કારણમ્ ॥ 122 ॥
પૂર્વં કૃતયુગે તાત પર્વતાઃ પક્ષિણોઽભવન્ ।
તે હિ જગ્મુર્દિશઃ સર્વા ગરુડાનિલવેગિનઃ ॥ 123 ॥
તતસ્તેષુ પ્રયાતેષુ દેવસંઘાઃ મહર્ષિભિઃ ।
ભૂતાનિ ચ ભયં જગ્મુસ્તેષાં પતનશંકયા ॥ 124 ॥
તતઃ ક્રુદ્ધઃ સહસ્રાક્ષઃ પર્વતાનાં શતક્રતુઃ ।
પક્ષાન્ ચિચ્છેદ વજ્રેણ તત્ર તત્ર સહસ્રશઃ ॥ 125 ॥
સ મામુપાગતઃ ક્રુદ્ધો વજ્રમુદ્યમ્ય દેવરાટ્ ।
તતોઽહં સહસા ક્ષિપ્તઃ શ્વસનેન મહાત્મના ॥ 126 ॥
અસ્મિન્લવણતોયે ચ પ્રક્ષિપ્તઃ પ્લવગોત્તમ ।
ગુપ્તપક્ષસમગ્રશ્ચ તવ પિત્રાભિરક્ષિતઃ ॥ 127 ॥
તતોઽહં માનયામિ ત્વાં માન્યો હિ મમ મારુતઃ ।
ત્વયા મે હ્યેષ સંબંધઃ કપિમુખ્ય મહાગુણઃ ॥ 128 ॥
અસ્મિન્નેવંગતે કાર્યે સાગરસ્ય મમૈવ ચ ।
પ્રીતિં પ્રીતમનાઃ કર્તું ત્વમર્હસિ મહાકપે ॥ 129 ॥
શ્રમં મોક્ષય પૂજાં ચ ગૃહાણ કપિસત્તમ ।
પ્રીતિં ચ બહુમન્યસ્વ પ્રીતોઽસ્મિ તવ દર્શનાત્ ॥ 130 ॥
એવમુક્તઃ કપિશ્રેષ્ઠસ્તં નગોત્તમમબ્રવીત્ ।
પ્રીતોઽસ્મિ કૃતમાતિથ્યં મન્યુરેષોઽપનીયતામ્ ॥ 131 ॥
ત્વરતે કાર્યકાલો મે અહશ્ચાપ્યતિવર્તતે ।
પ્રતિજ્ઞા ચ મયા દત્તા ન સ્થાતવ્યમિહાંતરે ॥ 132 ॥
ઇત્યુક્ત્વા પાણિના શૈલમાલભ્ય હરિપુંગવઃ ।
જગામાકાશમાવિશ્ય વીર્યવાન્ પ્રહસન્નિવ ॥ 133 ॥
સ પર્વતસમુદ્રાભ્યાં બહુમાનાદવેક્ષિતઃ ।
પૂજિતશ્ચોપપન્નાભિરાશીર્ભિરનિલાત્મજઃ ॥ 134 ॥
અથોર્ધ્વં દૂરમુત્પ્લુત્ય હિત્વા શૈલમહાર્ણવૌ ।
પિતુઃ પંથાનમાસ્થાય જગામ વિમલેઽંબરે ॥ 135 ॥
ભૂયશ્ચોર્ધ્વં ગતિં પ્રાપ્ય ગિરિં તમવલોકયન્ ।
વાયુસૂનુર્નિરાલંબે જગામ વિમલેઽંબરે ॥ 136 ॥
તદ્ દ્વિતીયં હનુમતો દૃષ્ટ્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્ ।
પ્રશશંસુઃ સુરાઃ સર્વે સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ ॥ 137 ॥
દેવતાશ્ચાભવન્ હૃષ્ટાસ્તત્રસ્થાસ્તસ્ય કર્મણા ।
કાંચનસ્ય સુનાભસ્ય સહસ્રાક્ષશ્ચ વાસવઃ ॥ 138 ॥
ઉવાચ વચનં ધીમાન્ પરિતોષાત્સગદ્ગદમ્ ।
સુનાભં પર્વતશ્રેષ્ઠં સ્વયમેવ શચીપતિઃ ॥ 139 ॥
હિરણ્યનાભ શૈલેંદ્ર પરિતુષ્ટોઽસ્મિ તે ભૃશમ્ ।
અભયં તે પ્રયચ્છામિ તિષ્ઠ સૌમ્ય યથાસુખમ્ ॥ 140 ॥
સાહ્યં કૃતં તે સુમહદ્વિક્રાંતસ્ય હનૂમતઃ ।
ક્રમતો યોજનશતં નિર્ભયસ્ય ભયે સતિ ॥ 141 ॥
રામસ્યૈષ હિતાયૈવ યાતિ દાશરથેર્હરિઃ ।
સત્ક્રિયાં કુર્વતા તસ્ય તોષિતોઽસ્મિ દૃઢં ત્વયા ॥ 142 ॥
તતઃ પ્રહર્ષમગમદ્વિપુલં પર્વતોત્તમઃ ।
દેવતાનાં પતિં દૃષ્ટ્વા પરિતુષ્ટં શતક્રતુમ્ ॥ 143 ॥
સ વૈ દત્તવરઃ શૈલો બભૂવાવસ્થિતસ્તદા ।
હનુમાંશ્ચ મુહૂર્તેન વ્યતિચક્રામ સાગરમ્ ॥ 144 ॥
તતો દેવાઃ સગંધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ ।
અબ્રુવન્ સૂર્યસંકાશાં સુરસાં નાગમાતરમ્ ॥ 145 ॥
અયં વાતાત્મજઃ શ્રીમાન્પ્લવતે સાગરોપરિ ।
હનુમાન્નામ તસ્ય ત્વં મુહૂર્તં વિઘ્નમાચર ॥ 146 ॥
રાક્ષસં રૂપમાસ્થાય સુઘોરં પર્વતોપમમ્ ।
દંષ્ટ્રાકરાલં પિંગાક્ષં વક્ત્રં કૃત્વા નભઃ સમમ્ ॥ 147 ॥
બલમિચ્છામહે જ્ઞાતું ભૂયશ્ચાસ્ય પરાક્રમમ્ ।
ત્વાં વિજેષ્યત્યુપાયેન વિષાદં વા ગમિષ્યતિ ॥ 148 ॥
એવમુક્તા તુ સા દેવી દૈવતૈરભિસત્કૃતા ।
સમુદ્રમધ્યે સુરસા બિભ્રતી રાક્ષસં વપુઃ ॥ 149 ॥
વિકૃતં ચ વિરૂપં ચ સર્વસ્ય ચ ભયાવહમ્ ।
પ્લવમાનં હનૂમંતમાવૃત્યેદમુવાચ હ ॥ 150 ॥
મમ ભક્ષઃ પ્રદિષ્ટસ્ત્વમીશ્વરૈર્વાનરર્ષભ ।
અહં ત્વાં ભક્ષયિષ્યામિ પ્રવિશેદં મમાનનમ્ ॥ 151 ॥
એવમુક્તઃ સુરસયા પ્રાંજલિર્વાનરર્ષભઃ ।
પ્રહૃષ્ટવદનઃ શ્રીમાનિદં વચનમબ્રવીત્ ॥ 152 ॥
રામો દાશરથિર્નામ પ્રવિષ્ટો દંડકાવનમ્ ।
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા વૈદેહ્યા ચાપિ ભાર્યયા ॥ 153 ॥
અન્યકાર્યવિષક્તસ્ય બદ્ધવૈરસ્ય રાક્ષસૈઃ ।
તસ્ય સીતા હૃતા ભાર્યા રાવણેન યશસ્વિની ॥ 154 ॥
તસ્યાઃ સકાશં દૂતોઽહં ગમિષ્યે રામશાસનાત્ ।
કર્તુમર્હસિ રામસ્ય સાહ્યં વિષયવાસિનિ ॥ 155 ॥
અથવા મૈથિલીં દૃષ્ટ્વા રામં ચાક્લિષ્ટકારિણમ્ ।
આગમિષ્યામિ તે વક્ત્રં સત્યં પ્રતિશૃણોમિ તે ॥ 156 ॥
એવમુક્તા હનુમતા સુરસા કામરૂપિણી ।
અબ્રવીન્નાતિવર્તેન્માં કશ્ચિદેષ વરો મમ ॥ 157 ॥
તં પ્રયાંતં સમુદ્વીક્ષ્ય સુરસા વાક્યમબ્રવીત્ ।
બલં જિજ્ઞાસમાના વૈ નાગમાતા હનૂમતઃ ॥ 158 ॥
પ્રવિશ્ય વદનં મેઽદ્ય ગંતવ્યં વાનરોત્તમ ।
વર એષ પુરા દત્તો મમ ધાત્રેતિ સત્વરા ॥ 159 ॥
વ્યાદાય વિપુલં વક્ત્રં સ્થિતા સા મારુતેઃ પુરઃ ।
એવમુક્તઃ સુરસયા ક્રુદ્ધો વાનરપુંગવઃ ॥ 160 ॥
અબ્રવીત્કુરુ વૈ વક્ત્રં યેન માં વિષહિષ્યસે ।
ઇત્યુક્ત્વા સુરસાં ક્રુદ્ધો ધશયોજનમાયતા ॥ 161 ॥
દશયોજનવિસ્તારો બભૂવ હનુમાંસ્તદા ।
તં દૃષ્ટ્વા મેઘસંકાશં દશયોજનમાયતમ્ ॥ 162 ॥
ચકાર સુરસા ચાસ્યં વિંશદ્યોજનમાયતમ્ ।
હનુમાંસ્તુ તતઃ ક્રુદ્ધસ્ત્રિંશદ્યોજનમાયતઃ ॥ 163 ॥
ચકાર સુરસા વક્ત્રં ચત્વારિંશત્તથોચ્છ્રિતમ્ ।
બભૂવ હનુમાવનીરઃ પંચાશદ્યોજનોચ્છ્રિતઃ ॥ 164 ॥
ચકાર સુરસા વક્ત્રં ષષ્ટિયોજનમાયતમ્ ।
તથૈવ હનુમાવનીરઃ સપ્તતીયોજનોચ્છ્રિતઃ ॥ 165 ॥
ચકાર સુરસા વક્ત્રમશીતીયોજનાયતમ્ ।
હનુમાનચલપ્રખ્યો નવતીયોજનોચ્છ્રિતઃ ॥ 166 ॥
ચકાર સુરસા વક્ત્રં શતયોજનમાયતં તવ સાનુષુ વિશ્રાંતઃ શેષં પ્રક્રમતામિતિ ।
તદ્દૃષ્ટ્વા વ્યાદિતં ત્વાસ્યં વાયુપુત્રઃ સુબુદ્ધિમાન્ ।
દીર્ઘજિહ્વં સુરસયા સુઘોરં નરકોપમમ્ ॥ 167 ॥
સુસંક્ષિપ્યાત્મનઃ કાયં બભૂવાંગુષ્ઠમાત્રકઃ ।
સોઽભિપત્યાશુ તદ્વક્ત્રં નિષ્પત્ય ચ મહાબલઃ ।
અંતરિક્ષે સ્થિતઃ શ્રીમાનિદં વચનમબ્રવીત્ ॥ 168 ॥
પ્રવિષ્ટોઽસ્મિ હિ તે વક્ત્રં દાક્ષાયણિ નમોઽસ્તુ તે ।
ગમિષ્યે યત્ર વૈદેહી સત્યં ચાસીદ્વરસ્તવ ॥ 169 ॥
તં દૃષ્ટ્વા વદનાન્મુક્તં ચંદ્રં રાહુમુખાદિવ ।
અબ્રવીત્સુરસા દેવી સ્વેન રૂપેણ વાનરમ્ ॥ 170 ॥
અર્થસિદ્ધ્યૈ હરિશ્રેષ્ઠ ગચ્છ સૌમ્ય યથાસુખમ્ ।
સમાનયસ્વ વૈદેહીં રાઘવેણ મહાત્મના ॥ 171 ॥
તત્તૃતીયં હનુમતો દૃષ્ટ્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્ ।
સાધુ સાધ્વિતિ ભૂતાનિ પ્રશશંસુસ્તદા હરિમ્ ॥ 172 ॥
સ સાગરમનાધૃષ્યમભ્યેત્ય વરુણાલયમ્ ।
જગામાકાશમાવિશ્ય વેગેન ગરુડોપમઃ ॥ 173 ॥
સેવિતે વારિધારાભિઃ પતગૈશ્ચ નિષેવિતે ।
ચરિતે કૈશિકાચાર્યૈરૈરાવતનિષેવિતે ॥ 174 ॥
સિંહકુંજરશાર્દૂલપતગોરગવાહનૈઃ ।
વિમાનૈઃ સંપતદ્ભિશ્ચ વિમલૈઃ સમલંકૃતે ॥ 175 ॥
વજ્રાશનિસમાઘાતૈઃ પાવકૈરુપશોભિતે ।
કૃતપુણ્યૈર્મહાભાગૈઃ સ્વર્ગજિદ્ભિરલંકૃતે ॥ 176 ॥
વહતા હવ્યમત્યર્ધં સેવિતે ચિત્રભાનુના ।
ગ્રહનક્ષત્રચંદ્રાર્કતારાગણ વિભૂષિતે ॥ 177 ॥
મહર્ષિગણગંધર્વનાગયક્ષસમાકુલે ।
વિવિક્તે વિમલે વિશ્વે વિશ્વાવસુનિષેવિતે ॥ 178 ॥
દેવરાજગજાક્રાંતે ચંદ્રસૂર્યપથે શિવે ।
વિતાને જીવલોકસ્ય વિતતે બ્રહ્મનિર્મિતે ॥ 179 ॥
બહુશઃ સેવિતે વીરૈર્વિદ્યાધરગણૈર્વરૈઃ ।
જગામ વાયુમાર્ગે તુ ગરુત્માનિવ મારુતિઃ ॥ 180 ॥
પ્રદૃશ્યમાનઃ સર્વત્રઃ હનુમાન્મારુતાત્મજઃ ।
ભેજેઽંબરં નિરાલંબં લંબપક્ષ ઇવાદ્રિરાટ્ ॥ 181 ॥
પ્લવમાનં તુ તં દૃષ્ટ્વા સિંહિકા નામ રાક્ષસી ।
મનસા ચિંતયામાસ પ્રવૃદ્ધા કામરૂપિણી ॥ 182 ॥
અદ્ય દીર્ઘસ્ય કાલસ્ય ભવિષ્યામ્યહમાશિતા ।
ઇદં હિ મે મહત્સત્ત્વં ચિરસ્ય વશમાગતમ્ ॥ 183 ॥
ઇતિ સંચિંત્ય મનસા છાયામસ્ય સમાક્ષિપત્ ।
છાયાયાં ગૃહ્યમાણાયાં ચિંતયામાસ વાનરઃ ॥ 184 ॥
સમાક્ષિપ્તોઽસ્મિ સહસા પંગૂકૃતપરાક્રમઃ ।
પ્રતિલોમેન વાતેન મહાનૌરિવ સાગરે ॥ 185 ॥
તિર્યગૂર્ધ્વમધશ્ચૈવ વીક્ષમાણસ્તતઃ કપિઃ ।
દદર્શ સ મહત્સત્ત્વમુત્થિતં લવણાંભસિ ॥ 186 ॥
તદ્ધૃષ્ટ્વા ચિંતયામાસ મારુતિર્વિકૃતાનનમ્ ।
કપિરાજેન કથિતં સત્ત્વમદ્ભુતદર્શનમ્ ॥ 187 ॥
છાયાગ્રાહિ મહાવીર્યં તદિદં નાત્ર સંશયઃ ।
સ તાં બુદ્ધ્વાર્થતત્ત્વેન સિંહિકાં મતિમાન્કપિઃ ॥ 188 ॥
વ્યવર્ધત મહાકાયઃ પ્રાવૃષીવ વલાહકઃ ।
તસ્ય સા કાયમુદ્વીક્ષ્ય વર્ધમાનં મહાકપેઃ ॥ 189 ॥
વક્ત્રં પ્રસારયામાસ પાતાલાંતરસન્નિભમ્ ।
ઘનરાજીવ ગર્જંતી વાનરં સમભિદ્રવત્ ॥ 190 ॥
સ દદર્શ તતસ્તસ્યા વિવૃતં સુમહન્મુખમ્ ।
કાયમાત્રં ચ મેધાવી મર્માણિ ચ મહાકપિઃ ॥ 191 ॥
સ તસ્યા વિવૃતે વક્ત્રે વજ્રસંહનનઃ કપિઃ ।
સંક્ષિપ્ય મુહુરાત્માનં નિષ્પપાત મહાબલઃ ॥ 192 ॥
આસ્યે તસ્યા નિમજ્જંતં દદૃશુઃ સિદ્ધચારણાઃ ।
ગ્રસ્યમાનં યથા ચંદ્રં પૂર્ણં પર્વણિ રાહુણા ॥ 193 ॥
તતસ્તસ્યા નખૈસ્તીક્ષ્ણૈર્મર્માણ્યુત્કૃત્ય વાનરઃ ।
ઉત્પપાતાથ વેગેન મનઃ સંપાતવિક્રમઃ ॥ 194 ॥
તાં તુ દૃષ્ટ્વા ચ ધૃત્યા ચ દાક્ષિણ્યેન નિપાત્ય ચ ।
સ કપિપ્રવરો વેગાદ્વવૃધે પુનરાત્મવાન્ ॥ 195 ॥
હૃતહૃત્સા હનુમતાપપાત વિધુરાંભસિ ।
તાં હતાં વાનરેણાશુ પતિતાં વીક્ષ્ય સિંહિકામ્ ॥ 196 ॥
ભૂતાન્યાકાશચારીણિ તમૂચુઃ પ્લવગોત્તમમ્ ।
ભીમમદ્ય કૃતં કર્મ મહત્સત્ત્વં ત્વયા હતમ્ ॥ 197 ॥
સાધયાર્થમભિપ્રેતમરિષ્ટં પ્લવતાં વર ।
યસ્ય ત્વેતાનિ ચત્વારિ વાનરેંદ્ર યથા તવ ॥ 198 ॥
ધૃતિર્દૃષ્ટિર્મતિર્દાક્ષ્યં સઃ કર્મસુ ન સીદતિ ।
સ તૈઃ સંભાવિતઃ પૂજ્યઃ પ્રતિપન્નપ્રયોજનઃ ॥ 199 ॥
જગામાકાશમાવિશ્ય પન્નગાશનવત્કપિઃ ।
પ્રાપ્તભૂયિષ્ઠપારસ્તુ સર્વતઃ પ્રતિલોકયન્ ॥ 200 ॥
યોજનાનાં શતસ્યાંતે વનરાજિં દદર્શ સઃ ।
દદર્શ ચ પતન્નેવ વિવિધદ્રુમભૂષિતમ્ ॥ 201 ॥
દ્વીપં શાખામૃગશ્રેષ્ઠો મલયોપવનાનિ ચ ।
સાગરં સાગરાનૂપં સાગરાનૂપજાન્ દ્રુમાન્ ॥ 202 ॥
સાગરસ્ય ચ પત્નીનાં મુખ્યાન્યપિ વિલોકયન્ ।
સ મહામેઘસંકાશં સમીક્ષ્યાત્માનમાત્મવાન્ ॥ 203 ॥
નિરુંધંતમિવાકાશં ચકાર મતિમાન્ મતિમ્ ।
કાયવૃદ્ધિં પ્રવેગં ચ મમ દૃષ્ટ્વૈવ રાક્ષસાઃ ॥ 204 ॥
મયિ કૌતૂહલં કુર્યરિતિ મેને મહાકપિઃ ।
તતઃ શરીરં સંક્ષિપ્ય તન્મહીધરસન્નિભમ્ ॥ 205 ॥
પુનઃ પ્રકૃતિમાપેદે વીતમોહ ઇવાત્મવાન્ ।
તદ્રૂપમતિસંક્ષિપ્ય હનુમાન્ પ્રકૃતૌ સ્થિતઃ ॥ 206 ॥
ત્રીન્ ક્રમાનિવ વિક્રમ્ય બલિવીર્યહરો હરિઃ ।
સ ચારુનાનાવિધરૂપધારી પરં સમાસાદ્ય સમુદ્રતીરમ્ ।
પરૈરશક્યઃ પ્રતિપન્નરૂપઃ સમીક્ષિતાત્મા સમવેક્ષિતાર્ધઃ ॥ 207 ॥
તતઃ સ લંબસ્ય ગિરેઃ સમૃદ્ધે વિચિત્રકૂટે નિપપાત કૂટે ।
સકેતકોદ્દાલકનાલિકેરે મહાદ્રિકૂટપ્રતિમો મહાત્મા ॥ 208 ॥
તતસ્તુ સંપ્રાપ્ય સમુદ્રતીરં સમીક્ષ્ય લંકાં ગિરિવર્યમૂર્ધ્નિ ।
કપિસ્તુ તસ્નિન્નિપપાત પર્વતે વિધૂય રૂપં વ્યથયન્મૃગદ્વિજાન્ ॥ 209 ॥
સ સાગરં દાનવપન્નગાયુતં બલેન વિક્રમ્ય મહોર્મિમાલિનમ્ ।
નિપત્ય તીરે ચ મહોદધેસ્તદા દદર્શ લંકામમરાવતીમિવ ॥ 210 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે પ્રથમસ્સર્ગઃ ॥