શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ પંચવિંશસ્સર્ગઃ ।
અથ તાસાં વદંતીનાં પરુષં દારુણં બહુ ।
રાક્ષસીનામાસૌમ્યાનાં રુરોદ જનકાત્મજા ॥ 1 ॥
એવમુક્તા તુ વૈદેહી રાક્ષસીભિર્મનસ્વિની ।
ઉવાચ પરમત્રસ્તા ભાષ્પગ્દ્ગદયા ગિરા ॥ 2 ॥
ન માનુષી રાક્ષસસ્ય ભાર્યા ભવિતુમર્હતિ ।
કામં ખાદત માં સર્વા ન કરિષ્યામિ વો વચઃ ॥ 3 ॥
સા રાક્ષસીમધ્યગતા સીતા સુરસુતોપમા ।
ન શર્મ લેભે દુઃખાર્તા રાવણેન ચ તર્જિતા ॥ 4 ॥
વેપતે સ્માધિકં સીતા વિશંતી વાંગમાત્મનઃ ।
વને યૂથપરિભ્રષ્ટા મૃગી કોકૈરિવાર્દિતા ॥ 5 ॥
સા ત્વશોકસ્ય વિપુલાં શાખામાલંબ્ય પુષ્પિતામ્ ।
ચિંતયામાસ શોકેન ભર્તારં ભગ્નમાનસા ॥ 6 ॥
સા સ્નાપયંતી વિપુલૌ સ્તનૌ નેત્રજલસ્રવૈઃ ।
ચિંતયંતી ન શોકસ્ય તદાંતમધિગચ્છતિ ॥ 7 ॥
સા વેપમાના પતિતા પ્રવાતે કદલી યથા ।
રાક્ષસીનાં ભયત્રસ્તા વિવર્ણવદનાભવત્ ॥ 8 ॥
તસ્યાઃ સા દીર્ઘવિપુલા વેપંત્યા સીતયા તદા ।
દદૃશે કંપિની વેણી વ્યાલીવ પરિસર્પતી ॥ 9 ॥
સા નિઃશ્વસંતી દુઃખાર્તા શોકોપહતચેતના ।
આર્તા વ્યસૃજદશ્રૂણિ મૈથિલી વિલલાપ ચ ॥ 10 ॥
હા રામેતિ ચ દુઃખાર્તા હા પુનર્લક્ષ્મણેતિ ચ ।
હા શ્વશ્રુ મમ કૌસલ્યે હા સુમિત્રેતિ ભામિની ॥ 11 ॥
લોકપ્રવાદઃ સત્યોઽયં પંડિતૈઃ સમુદાહૃતઃ ।
અકાલે દુર્લભો મૃત્યુઃ સ્ત્રિયા વા પુરુષસ્ય વા ॥ 12 ॥
યદહમેવં ક્રૂરાભી રાક્ષસીભિરિહાર્દિતા ।
જીવામિ હીના રામેણ મુહૂર્તમપિ દુઃખિતા ॥ 13 ॥
એષાલ્પપુણ્યા કૃપણા વિનશિષ્યામ્યનાથવત્ ।
સમુદ્રમધ્યે નૌઃ પૂર્ણા વાયુવેગૈરિવાહતા ॥ 14 ॥
ભર્તારં તમપશ્યંતી રાક્ષસીવશમાગતા ।
સીદામિ ખલુ શોકેન કૂલં તોયહતં યથા ॥ 15 ॥
તં પદ્મદલપત્રાક્ષં સિંહવિક્રાંતગામિનમ્ ।
ધન્યાઃ પશ્યંતિ મે નાથં કૃતજ્ઞં પ્રિયવાદિનમ્ ॥ 16 ॥
સર્વથા તેન હીનાયા રામેણ વિદિતાત્મના ।
તીક્ષ્ણં વિષમિવાસ્વાદ્ય દુર્લભં મમ જીવિતમ્ ॥ 17 ॥
કીદૃશં તુ મહાપાપં મયા જન્માંતરે કૃતમ્ ।
યનેદં પ્રાપ્યતે દુઃખં મયા ઘોરં સુદારુણમ્ ॥ 18 ॥
જીવિતં ત્યક્તુમિચ્છામિ શોકેન મહતા વૃતા ।
રાક્ષસીભિશ્ચ રક્ષંત્યા રામો નાસાદ્યતે મયા ॥ 19 ॥
ધિગસ્તુ ખલુ માનુષ્યં ધિગસ્તુ પરવશ્યતામ્ ।
ન શક્યં યત્પરિત્યક્તુમાત્મચ્છંદેન જીવિતમ્ ॥ 20 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે પંચવિંશસ્સર્ગઃ ॥
