ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥ ତାସାଂ ଵଦଂତୀନାଂ ପରୁଷଂ ଦାରୁଣଂ ବହୁ ।
ରାକ୍ଷସୀନାମାସୌମ୍ୟାନାଂ ରୁରୋଦ ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 1 ॥
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ଵୈଦେହୀ ରାକ୍ଷସୀଭିର୍ମନସ୍ଵିନୀ ।
ଉଵାଚ ପରମତ୍ରସ୍ତା ଭାଷ୍ପଗ୍ଦ୍ଗଦୟା ଗିରା ॥ 2 ॥
ନ ମାନୁଷୀ ରାକ୍ଷସସ୍ୟ ଭାର୍ୟା ଭଵିତୁମର୍ହତି ।
କାମଂ ଖାଦତ ମାଂ ସର୍ଵା ନ କରିଷ୍ୟାମି ଵୋ ଵଚଃ ॥ 3 ॥
ସା ରାକ୍ଷସୀମଧ୍ୟଗତା ସୀତା ସୁରସୁତୋପମା ।
ନ ଶର୍ମ ଲେଭେ ଦୁଃଖାର୍ତା ରାଵଣେନ ଚ ତର୍ଜିତା ॥ 4 ॥
ଵେପତେ ସ୍ମାଧିକଂ ସୀତା ଵିଶଂତୀ ଵାଂଗମାତ୍ମନଃ ।
ଵନେ ୟୂଥପରିଭ୍ରଷ୍ଟା ମୃଗୀ କୋକୈରିଵାର୍ଦିତା ॥ 5 ॥
ସା ତ୍ଵଶୋକସ୍ୟ ଵିପୁଲାଂ ଶାଖାମାଲଂବ୍ୟ ପୁଷ୍ପିତାମ୍ ।
ଚିଂତୟାମାସ ଶୋକେନ ଭର୍ତାରଂ ଭଗ୍ନମାନସା ॥ 6 ॥
ସା ସ୍ନାପୟଂତୀ ଵିପୁଲୌ ସ୍ତନୌ ନେତ୍ରଜଲସ୍ରଵୈଃ ।
ଚିଂତୟଂତୀ ନ ଶୋକସ୍ୟ ତଦାଂତମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ 7 ॥
ସା ଵେପମାନା ପତିତା ପ୍ରଵାତେ କଦଲୀ ୟଥା ।
ରାକ୍ଷସୀନାଂ ଭୟତ୍ରସ୍ତା ଵିଵର୍ଣଵଦନାଭଵତ୍ ॥ 8 ॥
ତସ୍ୟାଃ ସା ଦୀର୍ଘଵିପୁଲା ଵେପଂତ୍ୟା ସୀତୟା ତଦା ।
ଦଦୃଶେ କଂପିନୀ ଵେଣୀ ଵ୍ୟାଲୀଵ ପରିସର୍ପତୀ ॥ 9 ॥
ସା ନିଃଶ୍ଵସଂତୀ ଦୁଃଖାର୍ତା ଶୋକୋପହତଚେତନା ।
ଆର୍ତା ଵ୍ୟସୃଜଦଶ୍ରୂଣି ମୈଥିଲୀ ଵିଲଲାପ ଚ ॥ 10 ॥
ହା ରାମେତି ଚ ଦୁଃଖାର୍ତା ହା ପୁନର୍ଲକ୍ଷ୍ମଣେତି ଚ ।
ହା ଶ୍ଵଶ୍ରୁ ମମ କୌସଲ୍ୟେ ହା ସୁମିତ୍ରେତି ଭାମିନୀ ॥ 11 ॥
ଲୋକପ୍ରଵାଦଃ ସତ୍ୟୋଽୟଂ ପଂଡିତୈଃ ସମୁଦାହୃତଃ ।
ଅକାଲେ ଦୁର୍ଲଭୋ ମୃତ୍ୟୁଃ ସ୍ତ୍ରିୟା ଵା ପୁରୁଷସ୍ୟ ଵା ॥ 12 ॥
ୟଦହମେଵଂ କ୍ରୂରାଭୀ ରାକ୍ଷସୀଭିରିହାର୍ଦିତା ।
ଜୀଵାମି ହୀନା ରାମେଣ ମୁହୂର୍ତମପି ଦୁଃଖିତା ॥ 13 ॥
ଏଷାଲ୍ପପୁଣ୍ୟା କୃପଣା ଵିନଶିଷ୍ୟାମ୍ୟନାଥଵତ୍ ।
ସମୁଦ୍ରମଧ୍ୟେ ନୌଃ ପୂର୍ଣା ଵାୟୁଵେଗୈରିଵାହତା ॥ 14 ॥
ଭର୍ତାରଂ ତମପଶ୍ୟଂତୀ ରାକ୍ଷସୀଵଶମାଗତା ।
ସୀଦାମି ଖଲୁ ଶୋକେନ କୂଲଂ ତୋୟହତଂ ୟଥା ॥ 15 ॥
ତଂ ପଦ୍ମଦଲପତ୍ରାକ୍ଷଂ ସିଂହଵିକ୍ରାଂତଗାମିନମ୍ ।
ଧନ୍ୟାଃ ପଶ୍ୟଂତି ମେ ନାଥଂ କୃତଜ୍ଞଂ ପ୍ରିୟଵାଦିନମ୍ ॥ 16 ॥
ସର୍ଵଥା ତେନ ହୀନାୟା ରାମେଣ ଵିଦିତାତ୍ମନା ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଵିଷମିଵାସ୍ଵାଦ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭଂ ମମ ଜୀଵିତମ୍ ॥ 17 ॥
କୀଦୃଶଂ ତୁ ମହାପାପଂ ମୟା ଜନ୍ମାଂତରେ କୃତମ୍ ।
ୟନେଦଂ ପ୍ରାପ୍ୟତେ ଦୁଃଖଂ ମୟା ଘୋରଂ ସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ 18 ॥
ଜୀଵିତଂ ତ୍ୟକ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ଶୋକେନ ମହତା ଵୃତା ।
ରାକ୍ଷସୀଭିଶ୍ଚ ରକ୍ଷଂତ୍ୟା ରାମୋ ନାସାଦ୍ୟତେ ମୟା ॥ 19 ॥
ଧିଗସ୍ତୁ ଖଲୁ ମାନୁଷ୍ୟଂ ଧିଗସ୍ତୁ ପରଵଶ୍ୟତାମ୍ ।
ନ ଶକ୍ୟଂ ୟତ୍ପରିତ୍ୟକ୍ତୁମାତ୍ମଚ୍ଛଂଦେନ ଜୀଵିତମ୍ ॥ 20 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ପଂଚଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
