ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସ ଚ ଵାଗ୍ଭିଃ ପ୍ରଶସ୍ତାଭିର୍ଗମିଷ୍ୟନ୍ପୂଜିତସ୍ତୟା ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଶାଦପକ୍ରମ୍ୟ ଚିଂତୟାମାସ ଵାନରଃ ॥ 1 ॥
ଅଲ୍ପଶେଷମିଦଂ କାର୍ୟଂ ଦୃଷ୍ଟେୟମସିତେକ୍ଷଣା ।
ତ୍ରୀନୁପାୟାନତିକ୍ରମ୍ୟ ଚତୁର୍ଥଃ ଇହ ଵିଦ୍ୟତେ ॥ 2 ॥
ନ ସାମ ରକ୍ଷସ୍ସୁ ଗୁଣାୟ କଲ୍ପତେ ନ ଦାନମର୍ଥୋପଚିତେଷୁ ୟୁଜ୍ୟତେ ।
ନ ଭେଦସାଧ୍ୟା ବଲଦର୍ପିତା ଜନାଃ ପରାକ୍ରମସ୍ତ୍ଵେଵ ମମେହ ରୋଚତେ ॥ 3 ॥
ନ ଚାସ୍ୟ କାର୍ୟସ୍ୟ ପରାକ୍ରମାଦୃତେ ଵିନିଶ୍ଚୟଃ କଶ୍ଚିଦିହୋପପଦ୍ୟତେ ।
ହତପ୍ରଵୀରା ହି ରଣେ ହି ରାକ୍ଷସାଃ କଥଂଚିଦୀୟୁର୍ୟଦିହାଦ୍ୟ ମାର୍ଦଵମ୍ ॥ 4 ॥
କାର୍ୟେ କର୍ମଣି ନିର୍ଦିଷ୍ଟେ ୟୋ ବହୂନ୍ୟପି ସାଧୟେତ୍ ।
ପୂର୍ଵକାର୍ୟାଵିରୋଧେନ ସ କାର୍ୟଂ କର୍ତୁମର୍ହତି ॥ 5 ॥
ନ ହ୍ୟେକସ୍ସାଧକୋ ହେତୁସ୍ସ୍ଵଲ୍ପସ୍ୟାପୀହ କର୍ମଣଃ ।
ୟୋ ହ୍ୟର୍ଥଂ ବହୁଧା ଵେଦ ସ ସମର୍ଥୋଽର୍ଥସାଧନେ ॥ 6 ॥
ଇହୈଵ ତାଵତ୍କୃତନିଶ୍ଚୟୋ ହ୍ୟହଂ ୟଦି ଵ୍ରଜେୟଂ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରାଲୟମ୍ ।
ପରାତ୍ମସମ୍ମର୍ଦଵିଶେଷତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ତତଃ କୃତଂ ସ୍ୟାନ୍ମମ ଭର୍ତୃଶାସନମ୍ ॥ 7 ॥
କଥଂ ନୁ ଖଲ୍ଵଦ୍ୟ ଭଵେତ୍ସୁଖାଗତଂ ପ୍ରସହ୍ୟ ୟୁଦ୍ଧଂ ମମ ରାକ୍ଷସୈଃ ସହ ।
ତଥୈଵ ଖଲ୍ଵାତ୍ମବଲଂ ଚ ସାରଵତ୍ସମ୍ମାନୟେନ୍ମାଂ ଚ ରଣେ ଦଶାନନଃ ॥ 8 ॥
ତତସ୍ସମାସାଦ୍ୟ ରଣେ ଦଶାନନଂ ସମଂତ୍ରିଵର୍ଗଂ ସବଲପ୍ରୟାୟିନମ୍ ।
ହୃଦି ସ୍ଥିତଂ ତସ୍ୟ ମତଂ ବଲଂ ଚ ଵୈ ସୁଖେନ ମତ୍ତ୍ଵାଽହମିତଃ ପୁନର୍ଵ୍ରଜେ ॥ 9 ॥
ଇଦମସ୍ୟ ନୃଶଂସସ୍ୟ ନଂଦନୋପମମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଵନଂ ନେତ୍ରମନଃକାଂତଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାୟୁତମ୍ ॥ 10 ॥
ଇଦଂ ଵିଧ୍ଵଂସୟିଷ୍ୟାମି ଶୁଷ୍କଂ ଵନମିଵାନଲଃ ।
ଅସ୍ମିନ୍ଭଗ୍ନେ ତତଃ କୋପଂ କରିଷ୍ୟତି ଦଶାନନଃ ॥ 11 ॥
ତତୋ ମହତ୍ସାଶ୍ଵମହାରଥଦ୍ଵିପଂ ବଲଂ ସମାଦେକ୍ଷ୍ୟତି ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ତ୍ରିଶୂଲକାଲାୟସପଟ୍ଟିସାୟୁଧଂ ତତୋ ମହଦ୍ୟୁଦ୍ଧମିଦଂ ଭଵିଷ୍ୟତି ॥ 12 ॥
ଅହଂ ତୁ ତୈଃ ସଂୟତି ଚଂଡଵିକ୍ରମୈ ସ୍ସମେତ୍ୟ ରକ୍ଷୋଭିରସହ୍ୟ ଵିକ୍ରମଃ ।
ନିହତ୍ୟ ତଦ୍ରାଵଣଚୋଦିତଂ ବଲଂ ସୁଖଂ ଗମିଷ୍ୟାମି କପୀଶ୍ଵରାଲୟମ୍ ॥ 13 ॥
ତତୋ ମାରୁତଵତ୍କୃଦ୍ଧୋ ମାରୁତିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମଃ ।
ଊରୁଵେଗେନ ମହତା ଦ୍ରୁମାନ୍କ୍ଷେପ୍ତୁମଥାରଭତ୍ ॥ 14 ॥
ତତସ୍ତୁ ହନୁମାନ୍ଵୀରୋ ବଭଂଜ ପ୍ରମଦାଵନମ୍ ।
ମତ୍ତଦ୍ଵିଜସମାଘୁଷ୍ଟଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାୟୁତମ୍ ॥ 15 ॥
ତଦ୍ଵନଂ ମଥିତୈର୍ଵୃକ୍ଷୈର୍ଭିନ୍ନୈଶ୍ଚ ସଲିଲାଶୟୈଃ ।
ଚୂର୍ଣିତୈଃ ପର୍ଵତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ବଭୂଵାପ୍ରିୟଦର୍ଶନମ୍ ॥ 16 ॥
ନାନାଶକୁଂତଵିରୁତୈଃ ପ୍ରଭିନ୍ନୈସ୍ସଲିଲାଶୟୈଃ ।
ତାମ୍ରୈଃ କିସଲୟୈଃ କ୍ଲାଂତୈଃ କ୍ଲାଂତଦ୍ରୁମଲତାୟୁତମ୍ ॥ 17 ॥
ନ ବଭୌ ତଦ୍ଵନଂ ତତ୍ର ଦାଵାନଲହତଂ ୟଥା ।
ଵ୍ୟାକୁଲାଵରଣା ରେଜୁର୍ଵିହ୍ଵଲା ଇଵ ତା ଲତାଃ ॥ 18 ॥
ଲତାଗୃହୈଶ୍ଚିତ୍ରଗୃହୈଶ୍ଚ ନାଶିତୈର୍ମହୋରଗୈର୍ଵ୍ୟାଲମୃଗୈଶ୍ଚ ନିର୍ଧୁତୈଃ ।
ଶିଲାଗୃହୈରୁନ୍ମଥିତୈସ୍ତଥା ଗୃହୈଃ ପ୍ରଣଷ୍ଟରୂପଂ ତଦଭୂନ୍ମହଦ୍ଵନମ୍ ॥ 19 ॥
ସା ଵିହ୍ଵଲାଽଶୋକଲତାପ୍ରତାନା ଵନସ୍ଥଲୀ ଶୋକଲତାପ୍ରତାନା ।
ଜାତା ଦଶାସ୍ୟପ୍ରମଦାଵନସ୍ୟ କପେର୍ବଲାଦ୍ଧି ପ୍ରମଦାଵନସ୍ୟ ॥ 20 ॥
ସ ତସ୍ୟ କୃତ୍ଵାର୍ଥପତେର୍ମହାକପିର୍ମହଦ୍ଵ୍ୟଲୀକଂ ମନସୋ ମହାତ୍ମନଃ ।
ୟୁୟୁତ୍ସୁରେକୋ ବହୁଭିର୍ମହାବଲୈଶ୍ଶିୟା ଜ୍ଵଲଂସ୍ତୋରଣମାସ୍ଥିତଃ କପିଃ ॥ 21 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
