શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ એકચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।
સ ચ વાગ્ભિઃ પ્રશસ્તાભિર્ગમિષ્યન્પૂજિતસ્તયા ।
તસ્માદ્દેશાદપક્રમ્ય ચિંતયામાસ વાનરઃ ॥ 1 ॥
અલ્પશેષમિદં કાર્યં દૃષ્ટેયમસિતેક્ષણા ।
ત્રીનુપાયાનતિક્રમ્ય ચતુર્થઃ ઇહ વિદ્યતે ॥ 2 ॥
ન સામ રક્ષસ્સુ ગુણાય કલ્પતે ન દાનમર્થોપચિતેષુ યુજ્યતે ।
ન ભેદસાધ્યા બલદર્પિતા જનાઃ પરાક્રમસ્ત્વેવ મમેહ રોચતે ॥ 3 ॥
ન ચાસ્ય કાર્યસ્ય પરાક્રમાદૃતે વિનિશ્ચયઃ કશ્ચિદિહોપપદ્યતે ।
હતપ્રવીરા હિ રણે હિ રાક્ષસાઃ કથંચિદીયુર્યદિહાદ્ય માર્દવમ્ ॥ 4 ॥
કાર્યે કર્મણિ નિર્દિષ્ટે યો બહૂન્યપિ સાધયેત્ ।
પૂર્વકાર્યાવિરોધેન સ કાર્યં કર્તુમર્હતિ ॥ 5 ॥
ન હ્યેકસ્સાધકો હેતુસ્સ્વલ્પસ્યાપીહ કર્મણઃ ।
યો હ્યર્થં બહુધા વેદ સ સમર્થોઽર્થસાધને ॥ 6 ॥
ઇહૈવ તાવત્કૃતનિશ્ચયો હ્યહં યદિ વ્રજેયં પ્લવગેશ્વરાલયમ્ ।
પરાત્મસમ્મર્દવિશેષતત્ત્વવિત્તતઃ કૃતં સ્યાન્મમ ભર્તૃશાસનમ્ ॥ 7 ॥
કથં નુ ખલ્વદ્ય ભવેત્સુખાગતં પ્રસહ્ય યુદ્ધં મમ રાક્ષસૈઃ સહ ।
તથૈવ ખલ્વાત્મબલં ચ સારવત્સમ્માનયેન્માં ચ રણે દશાનનઃ ॥ 8 ॥
તતસ્સમાસાદ્ય રણે દશાનનં સમંત્રિવર્ગં સબલપ્રયાયિનમ્ ।
હૃદિ સ્થિતં તસ્ય મતં બલં ચ વૈ સુખેન મત્ત્વાઽહમિતઃ પુનર્વ્રજે ॥ 9 ॥
ઇદમસ્ય નૃશંસસ્ય નંદનોપમમુત્તમમ્ ।
વનં નેત્રમનઃકાંતં નાનાદ્રુમલતાયુતમ્ ॥ 10 ॥
ઇદં વિધ્વંસયિષ્યામિ શુષ્કં વનમિવાનલઃ ।
અસ્મિન્ભગ્ને તતઃ કોપં કરિષ્યતિ દશાનનઃ ॥ 11 ॥
તતો મહત્સાશ્વમહારથદ્વિપં બલં સમાદેક્ષ્યતિ રાક્ષસાધિપઃ ।
ત્રિશૂલકાલાયસપટ્ટિસાયુધં તતો મહદ્યુદ્ધમિદં ભવિષ્યતિ ॥ 12 ॥
અહં તુ તૈઃ સંયતિ ચંડવિક્રમૈ સ્સમેત્ય રક્ષોભિરસહ્ય વિક્રમઃ ।
નિહત્ય તદ્રાવણચોદિતં બલં સુખં ગમિષ્યામિ કપીશ્વરાલયમ્ ॥ 13 ॥
તતો મારુતવત્કૃદ્ધો મારુતિર્ભીમવિક્રમઃ ।
ઊરુવેગેન મહતા દ્રુમાન્ક્ષેપ્તુમથારભત્ ॥ 14 ॥
તતસ્તુ હનુમાન્વીરો બભંજ પ્રમદાવનમ્ ।
મત્તદ્વિજસમાઘુષ્ટં નાનાદ્રુમલતાયુતમ્ ॥ 15 ॥
તદ્વનં મથિતૈર્વૃક્ષૈર્ભિન્નૈશ્ચ સલિલાશયૈઃ ।
ચૂર્ણિતૈઃ પર્વતાગ્રૈશ્ચ બભૂવાપ્રિયદર્શનમ્ ॥ 16 ॥
નાનાશકુંતવિરુતૈઃ પ્રભિન્નૈસ્સલિલાશયૈઃ ।
તામ્રૈઃ કિસલયૈઃ ક્લાંતૈઃ ક્લાંતદ્રુમલતાયુતમ્ ॥ 17 ॥
ન બભૌ તદ્વનં તત્ર દાવાનલહતં યથા ।
વ્યાકુલાવરણા રેજુર્વિહ્વલા ઇવ તા લતાઃ ॥ 18 ॥
લતાગૃહૈશ્ચિત્રગૃહૈશ્ચ નાશિતૈર્મહોરગૈર્વ્યાલમૃગૈશ્ચ નિર્ધુતૈઃ ।
શિલાગૃહૈરુન્મથિતૈસ્તથા ગૃહૈઃ પ્રણષ્ટરૂપં તદભૂન્મહદ્વનમ્ ॥ 19 ॥
સા વિહ્વલાઽશોકલતાપ્રતાના વનસ્થલી શોકલતાપ્રતાના ।
જાતા દશાસ્યપ્રમદાવનસ્ય કપેર્બલાદ્ધિ પ્રમદાવનસ્ય ॥ 20 ॥
સ તસ્ય કૃત્વાર્થપતેર્મહાકપિર્મહદ્વ્યલીકં મનસો મહાત્મનઃ ।
યુયુત્સુરેકો બહુભિર્મહાબલૈશ્શિયા જ્વલંસ્તોરણમાસ્થિતઃ કપિઃ ॥ 21 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે એકચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥
