શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ દ્વિનવતિતમસ્સર્ગઃ ।
રુધિરક્લિન્નગાત્રસ્તુલક્ષ્મણઃશુભલક્ષણઃ ।
બભૂવહૃષ્ટસ્તંહત્વાશક્રજેતારમાહવે ॥ 1 ॥
તતઃસજાંબવંતંચહનૂમંતંચવીર્યવાન્ ।
સંનિપત્યમહાતેજાસ્તાંશ્ચસર્વાન્વનૌકસઃ ॥ 2 ॥
આજગામતતઃશીઘ્રંયત્રસુગ્રીવરાઘવૌ ।
વિભીષણમવષ્ટભ્યહનૂમંતંચલક્ષ્મણઃ ॥ 3 ॥
તતોરામમભિક્રમ્યસૌમિત્રિરભિવાદ્ય ચ ।
તસ્થૌભ્રાતૃસમીપસ્થઃશક્રસ્યેંદ્રાનુજોયથા ॥ 4 ॥
નિષ્ટનન્નિવચાગત્યરાઘવાયમહાત્મને ।
આચચક્ષેતદાવીરોઘોરમિંદ્રજિતોવધમ્ ॥ 5 ॥
રાવણેસ્તુશિરશ્છિન્નંલક્ષ્મણેનમહાત્મના ।
ન્યવેદયતરામાયતદાહૃષ્ટોવિભીષણઃ ॥ 6 ॥
શ્રુત્વૈવતુમહાવીર્યોલક્ષણનેંદ્રજિદ્વધમ્ ।
પ્રહર્ષમતુલંલેભેવાક્યંચેદમુવાચ હ ॥ 7 ॥
સાધુલક્ષ્મણતુષ્ટોઽસ્મિકર્મચાસુકરંકૃતમ્ ।
રાવણેર્હિવિનાશેનજિતમુત્યપધારય ॥ 8 ॥
સ તંશિરસ્યુપાઘ્રાયલક્ષ્મણંકીર્તિવર્ધનમ્ ।
લજ્જમાનંબલાત્સ્નેહાદંગમારોપ્યવીર્યવાન્ ॥ 9 ॥
ઉપવેશ્યતમુત્સંગેપરિષ્વજ્યાવપીડિતમ્ ।
ભ્રાતરંલક્ષ્મણંસ્નિગ્ધંપુનઃપુનરુદૈક્ષત ॥ 10 ॥
શલ્યસંપીડિતંશસ્તંનિઃશ્વસંતંતુંલક્ષ્મણમ્ ।
રામસ્તુદુઃખસંતપ્તંતંતુનિઃશ્વાસપીડિતમ્ ॥ 11 ॥
મૂર્ધ્નિચૈનમુપાઘ્રાયભૂયઃસંસ્પૃશ્ય ચ ત્વરન્ ।
ઉવાચલક્ષ્મણંવાક્યમાશ્વાસ્યપુરુષર્ષભઃ ॥ 12 ॥
કૃતંપરમકળ્યાણંકર્મદુષ્કરકર્મણા ।
અદ્યમન્યેહતેપુત્રેરાવણંનિહતંયુધિ ॥ 13 ॥
અદ્યાહંવિજયીશત્રૌહતેતસ્મિન્ દુરાત્મનિ ।
રાવણસ્યનૃશંસસ્યદિષ્ટ્યાવીરત્વયારણે ॥ 14 ॥
છિન્નોહિદક્ષિણોબાહુઃ સ હિતસ્યવ્યપાશ્રયઃ ।
વિભીષણહનૂમદ્ભ્યાંકૃતંકર્મમહદ્રણે ॥ 15 ॥
અહોરાત્રૈસ્ત્રિભિર્વીરઃકથંચિતવંદિપાતિતઃ ।
વિરમિત્રઃકૃતોઽસ્મ્યદ્યનિર્યાસ્યતિહિરાવણઃ ॥ 16 ॥
બલવ્યૂહેનમહતાશ્રુત્વાપુત્ત્રંનિપાતિતમ્ ।
તંપુત્રવધસંતપ્તંનિર્યાંતંરાક્ષસાધિપમ્ ॥ 17 ॥
બલેનાવૃત્યમહતાનિહનિષ્યામિદુર્જયમ્ ।
ત્વયાલક્ષ્મણનાથેનસીતા ચ પૃથિવી ચ મે ॥ 18 ॥
ન દુષ્પ્રાપાહતેતસ્મિન્ શક્રજેતરિચાહવે ।
સતંભ્રાતરમાશ્વાસ્યપરિષ્વજ્ય ચ રાઘવઃ ॥ 19 ॥
રામઃસુષેણંમુદિતસ્સમાભાષ્યેદમબ્રવીત્ ।
સશલ્યોઽયંમહાપ્રાજ્ઞસ્સૌમિત્રિર્મિત્રવત્સલઃ ॥ 20 ॥
યથાભવતિસુસ્વસ્થસ્તથાત્વંસમુપાચર ।
વિશલ્યઃક્રિયતાંક્ષિપ્રંસૌમિત્રિસ્સવિભીષણઃ ॥ 21 ॥
ઋક્ષ્વાનરસૈન્યાનાંશૂરાણાંદ્રુમયોધિનામ્ ।
યેચાપ્યન્યેઽત્રયુધ્યંતિસશલ્યાવ્રણિનસ્તથા ॥ 22 ॥
તેઽપિસર્વેપ્રયત્નેનક્રિયંતાંસુખિનસ્તથા ।
એવમુક્તસ્તુરામેણમહાત્માહરિયૂથપઃ ॥ 23 ॥
લક્ષ્મણાયદરૌનસ્તસ્સુષેણઃપરમૌષધમ્ ।
સ તસ્યગંધમાઘ્રાયવિશલ્યસ્સમપદ્યત ॥ 24 ॥
તદાનિર્વેદનશ્ચૈવસંરૂઢવ્રણએવ ચ ।
વિભીષણમુખાનાં ચ સુહૃદાંરાઘવાજ્નાયા ॥ 25 ॥
સર્વવાનરમુખ્યાનાંચિકિત્સામકરોત્તદા ।
તતઃપ્રકૃતિમાપન્નોહૃતશલ્યોગતવ્યથઃ ॥ 26 ॥
સૌમિત્રિર્મુદિતસ્તત્ર ક્ષણેન વિગતજ્વરઃ ।
તદૈવરામઃપ્લવગાધિપસ્તથાવિભીષણશ્ચર્ક્ષપતિશ્ચજાંબવાન્ ।
આવેક્ષ્યસૌમિત્રિમરોગમુથતિતંમુદાસસૈન્યાસ્સુચિરંજહર્ષિરે ॥ 27 ॥
અપૂજયત્કર્મ સ લક્ષ્મણસ્યસુદુષ્કરંદાશરથિર્મહાત્મા ।
બભૂવહૃષ્ટોવાનરેંદ્રોનિશમ્યતંશક્રજિતંનિપાતિતમ્ ॥ 28 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે દ્વિનવતિતમસ્સર્ગઃ ॥
