śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha chaturdaśassargaḥ ।
atha pañchavaṭīṃ gachChannantarā raghunandanaḥ ।
āsasāda mahākāyaṃ gṛdhraṃ bhīmaparākramam ॥ 1 ॥
taṃ dṛṣṭvā tau mahābhāgau vaṭasthaṃ rāmalakṣmaṇau ।
mēnātē rākṣasaṃ pakṣiṃ bruvāṇau kō bhavāniti ॥ 2 ॥
sa tau madhurayā vāchā saumyayā prīṇayanniva ।
uvācha vatsa māṃ viddhi vayasyaṃ piturātmanaḥ ॥ 3 ॥
sa taṃ pitṛsakhaṃ buddhvā pūjayāmāsa rāghavaḥ ।
sa tasya kulamavyagramatha paprachCha nāma cha ॥ 4 ॥
rāmasya vachanaṃ śrutvā sarvabhūtasamudbhavam ।
āchachakṣē dvijastasmai kulamātmānamēva cha ॥ 5 ॥
pūrvakālē mahābāhō yē prajāpatayō'bhavan ।
tānmē nigadatassarvānāditaśśṛṇu rāghava ॥ 6 ॥
kardamaḥ prathamastēṣāṃ vikrītastadanantaraḥ ।
śēṣaścha saṃśrayaśchaiva bahuputraścha vīryavān ॥ 7 ॥
sthāṇurmarīchiratriścha kratuśchaiva mahābalaḥ ।
pulastyaśchāṅgirāśchaiva prachētāḥ pūlahastathā ॥ 8 ॥
dakṣō vivasvānaparō'riṣṭanēmiścha rāghava ।
kāśyapaścha mahātējāstēṣāmāsīchcha paśchimaḥ ॥ 9 ॥
prajāpatēstu dakṣasya babhūvuriti viśrutam ।
ṣaṣṭirduhitarō rāma yaśasvinyō mahāyaśaḥ ॥ 10 ॥
kāśyapaḥ pratijagrāha tāsāmaṣṭau sumadhyamāḥ ।
aditiṃ cha ditiṃ chaiva danumapyatha kālikām ॥ 11 ॥
tāmrāṃ krōdhavaśāṃ chaiva manuṃ chāpyanalāmapi ।
tāstu kanyāstataḥ prītaḥ kāśyapaḥ punarabravīt ॥ 12 ॥
putrāṃ ssrailōkyabhartṛnvai janayiṣyatha matsamān ।
aditistanmanā rāma ditiścha manujarṣabha ॥ 13 ॥
kālikā cha mahābāhō śēṣāstvamanasō'bhavan ।
adityāṃ jajñirē dēvātrayastriṃśadarindama ॥ 14 ॥
ādityā vasavō rudrā hyaśvinau cha parantapa ।
ditistvajanayatputrān daityāṃstāta yaśasvinaḥ ॥ 15 ॥
tēṣāmiyaṃ vasumatī purā'sītsavanārṇavā ।
danustvajanayatputramaśvagrīvamarindama ॥ 16 ॥
narakaṃ kālakañchaiva kālikāpi vyajāyata ।
krauñchīṃ bhāsīṃ tathā śyēnīṃ dhṛtarāṣṭrīṃ tathā śukīm ॥ 17 ॥
tāmrāpi suṣuvē kanyāḥ pañchaitā lōkaviśrutāḥ ।
ulūkāñjanayatkrauñchī bhāsī bhāsānvyajāyata ॥ 18 ॥
śyēnī śyēnāṃścha gṛdhrāṃścha vyajāyata sutējasaḥ ।
dhṛtarāṣṭrītu haṃsāṃścha kalahaṃsāṃścha sarvaśaḥ ॥ 19 ॥
chakravākāṃścha bhadraṃ tē vijajñē sāpi bhāminī ।
śukī natāṃ vijajñē tu natāyā vinatā sutā ॥ 20 ॥
daśa krōdhavaśā rāma vijajñē hyātmasambhavāḥ ।
mṛgīṃ cha mṛgamandāṃ cha harīṃ bhadramadāmapi ॥ 21 ॥
mātaṅgīmapi śārdūlīṃ śvētāṃ cha surabhiṃ tathā ।
sarvalakṣaṇasampannāṃ surasāṃ kadrukāmapi ॥ 22 ॥
apatyaṃ tu mṛgāssarvē mṛgyā naravarōttama ।
ṛkṣāścha mṛgamandāyāssṛmarāśchamarā stathā ॥ 23 ॥
haryāścha harayō'patyaṃ vānarāścha tarassvinaḥ ।
tatastvirāvatīṃ nāma jajñē bhadramadā sutām ॥ 24 ॥
tasyāstvairāvataḥ putrō lōkanāthō mahāgajaḥ ।
mātaṅgyā stvatha mātaṅgā apatyaṃ manujarṣabha ॥ 25 ॥
gōlāṅgūlāṃścha śārdūlī vyāghrāṃśchājanayatsutān ।
diśāgajāṃścha kākutstha śvētāpyajanayatsutān ॥ 26 ॥
tatō duhitarau rāma surabhirdvēvyajāyata ।
rōhiṇīṃ nāma bhadraṃ tē gandharvīṃ cha yaśassvinīm ॥ 27 ॥
rōhiṇyajanayad gāvō gandharvī vājinaḥ sutān ।
surasā'janayannāgānrāma kadrūstu pannagān ॥ 28 ॥
manurmanuṣyān janayadrāma putrān yaśasvinaḥ ।
brāhmaṇān kṣatriyān vaiśyān śūdrāṃścha manujarṣabha ॥ 29 ॥
sarvān puṇyaphalānvṛkṣānanalāpi vyajāyata ।
vinatā cha śukīpautrī kadrūścha surasāsvasā ॥ 30 ॥
kadrūrnāgaṃ sahasrāsyaṃ vijajñē dharaṇīdharam ।
dvau putrau vinatāyāstu garuḍō'ruṇa ēva cha ॥ 31 ॥
tasmājjātō'hamaruṇātsampātistu mamāgrajaḥ ।
jaṭāyuriti māṃ viddhi śyēnīputramarindama ॥ 32 ॥
sō'haṃ vāsasahāyastē bhaviṣyāmi yadīchChasi ।
idaṃ durgaṃ hi kāntāraṃ mṛgarākṣasa sēvitam ॥ 33 ॥
sītāṃ cha tāta rakṣiṣyē tvayi yātē salakṣmaṇē ।
jaṭāyuṣaṃ taṃ pratipūjya rāghavō mudā pariṣvajya cha sannatō'bhavat ।
piturhi śuśrāva sakhitvamātmavān jaṭāyuṣā saṅkathitaṃ punaḥ punaḥ ॥ 34 ॥
sa tatra sītāṃ paridāya maithilīṃ sahaiva tēnātibalēna pakṣiṇā ।
jagāma tāṃ pañchavaṭīṃ salakṣmaṇō ripūndidhakṣañChalabhāni vānalaḥ ॥ 35 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē chaturdaśassargaḥ ॥