ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥ ପଂଚଵଟୀଂ ଗଚ୍ଛନ୍ନଂତରା ରଘୁନଂଦନଃ ।
ଆସସାଦ ମହାକାୟଂ ଗୃଧ୍ରଂ ଭୀମପରାକ୍ରମମ୍ ॥ 1 ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ମହାଭାଗୌ ଵଟସ୍ଥଂ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ମେନାତେ ରାକ୍ଷସଂ ପକ୍ଷିଂ ବ୍ରୁଵାଣୌ କୋ ଭଵାନିତି ॥ 2 ॥
ସ ତୌ ମଧୁରୟା ଵାଚା ସୌମ୍ୟୟା ପ୍ରୀଣୟନ୍ନିଵ ।
ଉଵାଚ ଵତ୍ସ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଵୟସ୍ୟଂ ପିତୁରାତ୍ମନଃ ॥ 3 ॥
ସ ତଂ ପିତୃସଖଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ପୂଜୟାମାସ ରାଘଵଃ ।
ସ ତସ୍ୟ କୁଲମଵ୍ୟଗ୍ରମଥ ପପ୍ରଚ୍ଛ ନାମ ଚ ॥ 4 ॥
ରାମସ୍ୟ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଭୂତସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ।
ଆଚଚକ୍ଷେ ଦ୍ଵିଜସ୍ତସ୍ମୈ କୁଲମାତ୍ମାନମେଵ ଚ ॥ 5 ॥
ପୂର୍ଵକାଲେ ମହାବାହୋ ୟେ ପ୍ରଜାପତୟୋଽଭଵନ୍ ।
ତାନ୍ମେ ନିଗଦତସ୍ସର୍ଵାନାଦିତଶ୍ଶୃଣୁ ରାଘଵ ॥ 6 ॥
କର୍ଦମଃ ପ୍ରଥମସ୍ତେଷାଂ ଵିକ୍ରୀତସ୍ତଦନଂତରଃ ।
ଶେଷଶ୍ଚ ସଂଶ୍ରୟଶ୍ଚୈଵ ବହୁପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 7 ॥
ସ୍ଥାଣୁର୍ମରୀଚିରତ୍ରିଶ୍ଚ କ୍ରତୁଶ୍ଚୈଵ ମହାବଲଃ ।
ପୁଲସ୍ତ୍ୟଶ୍ଚାଂଗିରାଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଚେତାଃ ପୂଲହସ୍ତଥା ॥ 8 ॥
ଦକ୍ଷୋ ଵିଵସ୍ଵାନପରୋଽରିଷ୍ଟନେମିଶ୍ଚ ରାଘଵ ।
କାଶ୍ୟପଶ୍ଚ ମହାତେଜାସ୍ତେଷାମାସୀଚ୍ଚ ପଶ୍ଚିମଃ ॥ 9 ॥
ପ୍ରଜାପତେସ୍ତୁ ଦକ୍ଷସ୍ୟ ବଭୂଵୁରିତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ।
ଷଷ୍ଟିର୍ଦୁହିତରୋ ରାମ ୟଶସ୍ଵିନ୍ୟୋ ମହାୟଶଃ ॥ 10 ॥
କାଶ୍ୟପଃ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତାସାମଷ୍ଟୌ ସୁମଧ୍ୟମାଃ ।
ଅଦିତିଂ ଚ ଦିତିଂ ଚୈଵ ଦନୁମପ୍ୟଥ କାଲିକାମ୍ ॥ 11 ॥
ତାମ୍ରାଂ କ୍ରୋଧଵଶାଂ ଚୈଵ ମନୁଂ ଚାପ୍ୟନଲାମପି ।
ତାସ୍ତୁ କନ୍ୟାସ୍ତତଃ ପ୍ରୀତଃ କାଶ୍ୟପଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 12 ॥
ପୁତ୍ରାଂ ସ୍ସ୍ରୈଲୋକ୍ୟଭର୍ତୃନ୍ଵୈ ଜନୟିଷ୍ୟଥ ମତ୍ସମାନ୍ ।
ଅଦିତିସ୍ତନ୍ମନା ରାମ ଦିତିଶ୍ଚ ମନୁଜର୍ଷଭ ॥ 13 ॥
କାଲିକା ଚ ମହାବାହୋ ଶେଷାସ୍ତ୍ଵମନସୋଽଭଵନ୍ ।
ଅଦିତ୍ୟାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ଦେଵାତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶଦରିଂଦମ ॥ 14 ॥
ଆଦିତ୍ୟା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ହ୍ୟଶ୍ଵିନୌ ଚ ପରଂତପ ।
ଦିତିସ୍ତ୍ଵଜନୟତ୍ପୁତ୍ରାନ୍ ଦୈତ୍ୟାଂସ୍ତାତ ୟଶସ୍ଵିନଃ ॥ 15 ॥
ତେଷାମିୟଂ ଵସୁମତୀ ପୁରାଽସୀତ୍ସଵନାର୍ଣଵା ।
ଦନୁସ୍ତ୍ଵଜନୟତ୍ପୁତ୍ରମଶ୍ଵଗ୍ରୀଵମରିଂଦମ ॥ 16 ॥
ନରକଂ କାଲକଂଚୈଵ କାଲିକାପି ଵ୍ୟଜାୟତ ।
କ୍ରୌଂଚୀଂ ଭାସୀଂ ତଥା ଶ୍ୟେନୀଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀଂ ତଥା ଶୁକୀମ୍ ॥ 17 ॥
ତାମ୍ରାପି ସୁଷୁଵେ କନ୍ୟାଃ ପଂଚୈତା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ ।
ଉଲୂକାଂଜନୟତ୍କ୍ରୌଂଚୀ ଭାସୀ ଭାସାନ୍ଵ୍ୟଜାୟତ ॥ 18 ॥
ଶ୍ୟେନୀ ଶ୍ୟେନାଂଶ୍ଚ ଗୃଧ୍ରାଂଶ୍ଚ ଵ୍ୟଜାୟତ ସୁତେଜସଃ ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀତୁ ହଂସାଂଶ୍ଚ କଲହଂସାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ ॥ 19 ॥
ଚକ୍ରଵାକାଂଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵିଜଜ୍ଞେ ସାପି ଭାମିନୀ ।
ଶୁକୀ ନତାଂ ଵିଜଜ୍ଞେ ତୁ ନତାୟା ଵିନତା ସୁତା ॥ 20 ॥
ଦଶ କ୍ରୋଧଵଶା ରାମ ଵିଜଜ୍ଞେ ହ୍ୟାତ୍ମସଂଭଵାଃ ।
ମୃଗୀଂ ଚ ମୃଗମଂଦାଂ ଚ ହରୀଂ ଭଦ୍ରମଦାମପି ॥ 21 ॥
ମାତଂଗୀମପି ଶାର୍ଦୂଲୀଂ ଶ୍ଵେତାଂ ଚ ସୁରଭିଂ ତଥା ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନାଂ ସୁରସାଂ କଦ୍ରୁକାମପି ॥ 22 ॥
ଅପତ୍ୟଂ ତୁ ମୃଗାସ୍ସର୍ଵେ ମୃଗ୍ୟା ନରଵରୋତ୍ତମ ।
ଋକ୍ଷାଶ୍ଚ ମୃଗମଂଦାୟାସ୍ସୃମରାଶ୍ଚମରା ସ୍ତଥା ॥ 23 ॥
ହର୍ୟାଶ୍ଚ ହରୟୋଽପତ୍ୟଂ ଵାନରାଶ୍ଚ ତରସ୍ସ୍ଵିନଃ ।
ତତସ୍ତ୍ଵିରାଵତୀଂ ନାମ ଜଜ୍ଞେ ଭଦ୍ରମଦା ସୁତାମ୍ ॥ 24 ॥
ତସ୍ୟାସ୍ତ୍ଵୈରାଵତଃ ପୁତ୍ରୋ ଲୋକନାଥୋ ମହାଗଜଃ ।
ମାତଂଗ୍ୟା ସ୍ତ୍ଵଥ ମାତଂଗା ଅପତ୍ୟଂ ମନୁଜର୍ଷଭ ॥ 25 ॥
ଗୋଲାଂଗୂଲାଂଶ୍ଚ ଶାର୍ଦୂଲୀ ଵ୍ୟାଘ୍ରାଂଶ୍ଚାଜନୟତ୍ସୁତାନ୍ ।
ଦିଶାଗଜାଂଶ୍ଚ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶ୍ଵେତାପ୍ୟଜନୟତ୍ସୁତାନ୍ ॥ 26 ॥
ତତୋ ଦୁହିତରୌ ରାମ ସୁରଭିର୍ଦ୍ଵେଵ୍ୟଜାୟତ ।
ରୋହିଣୀଂ ନାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଗଂଧର୍ଵୀଂ ଚ ୟଶସ୍ସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 27 ॥
ରୋହିଣ୍ୟଜନୟଦ୍ ଗାଵୋ ଗଂଧର୍ଵୀ ଵାଜିନଃ ସୁତାନ୍ ।
ସୁରସାଽଜନୟନ୍ନାଗାନ୍ରାମ କଦ୍ରୂସ୍ତୁ ପନ୍ନଗାନ୍ ॥ 28 ॥
ମନୁର୍ମନୁଷ୍ୟାନ୍ ଜନୟଦ୍ରାମ ପୁତ୍ରାନ୍ ୟଶସ୍ଵିନଃ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ କ୍ଷତ୍ରିୟାନ୍ ଵୈଶ୍ୟାନ୍ ଶୂଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ମନୁଜର୍ଷଭ ॥ 29 ॥
ସର୍ଵାନ୍ ପୁଣ୍ୟଫଲାନ୍ଵୃକ୍ଷାନନଲାପି ଵ୍ୟଜାୟତ ।
ଵିନତା ଚ ଶୁକୀପୌତ୍ରୀ କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ସୁରସାସ୍ଵସା ॥ 30 ॥
କଦ୍ରୂର୍ନାଗଂ ସହସ୍ରାସ୍ୟଂ ଵିଜଜ୍ଞେ ଧରଣୀଧରମ୍ ।
ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ଵିନତାୟାସ୍ତୁ ଗରୁଡୋଽରୁଣ ଏଵ ଚ ॥ 31 ॥
ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋଽହମରୁଣାତ୍ସଂପାତିସ୍ତୁ ମମାଗ୍ରଜଃ ।
ଜଟାୟୁରିତି ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଶ୍ୟେନୀପୁତ୍ରମରିଂଦମ ॥ 32 ॥
ସୋଽହଂ ଵାସସହାୟସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ୟାମି ୟଦୀଚ୍ଛସି ।
ଇଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ହି କାଂତାରଂ ମୃଗରାକ୍ଷସ ସେଵିତମ୍ ॥ 33 ॥
ସୀତାଂ ଚ ତାତ ରକ୍ଷିଷ୍ୟେ ତ୍ଵୟି ୟାତେ ସଲକ୍ଷ୍ମଣେ ।
ଜଟାୟୁଷଂ ତଂ ପ୍ରତିପୂଜ୍ୟ ରାଘଵୋ ମୁଦା ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟ ଚ ସନ୍ନତୋଽଭଵତ୍ ।
ପିତୁର୍ହି ଶୁଶ୍ରାଵ ସଖିତ୍ଵମାତ୍ମଵାନ୍ ଜଟାୟୁଷା ସଂକଥିତଂ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ 34 ॥
ସ ତତ୍ର ସୀତାଂ ପରିଦାୟ ମୈଥିଲୀଂ ସହୈଵ ତେନାତିବଲେନ ପକ୍ଷିଣା ।
ଜଗାମ ତାଂ ପଂଚଵଟୀଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରିପୂଂଦିଧକ୍ଷଂଛଲଭାନି ଵାନଲଃ ॥ 35 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଚତୁର୍ଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
