View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 5.5 Sundara Kanda - Sarga 5

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha pañchamassargaḥ ।

tataḥ sa madhyaṅgatamaṃśumantaṃ jyōtsnāvitānaṃ mahadudvamantam ।
dadarśa dhīmān divi bhānumantaṃ gōṣṭhē vṛṣaṃ mattamiva bhramantam ॥ 1 ॥

lōkasya pāpāni vināśayantaṃ mahōdadhiṃ chāpi samēdhayantam ।
bhūtāni sarvāṇi virājayantaṃ dadarśa śītāṃśumathābhiyāntam ॥ 2 ॥

yā bhāti lakṣmīrbhuvi mandarasthā tathā pradōṣēṣu cha sāgarasthā ।
tathaiva tōyēṣu cha puṣkarasthā rarāja sā chāruniśākarasthā ॥ 3 ॥

haṃsō yathā rājatapañjarasthaḥ siṃhō yathā mandarakandarasthaḥ ।
vīrō yathā garvitakuñjarastha chandrō'pi babhrāja tathāmbarasthaḥ ॥ 4 ॥

sthitaḥ kakudmāniva tīkṣṇaśṛṅgō mahāchalaḥ śvēta ivōchchaśṛṅgaḥ ।
hastīva jāmbūnadabaddhaśṛṅgō rarāja chandraḥ paripūrṇaśṛṅgaḥ ॥ 5 ॥

vinaṣṭaśītāmbutuṣārapaṅkō mahāgrahagrāhavinaṣṭapaṅkaḥ ।
prakāśalakṣmyāśrayanirmalāṅkaḥ rarāja chandrō bhagavān śaśāṅkaḥ ॥ 6 ॥

śilātalaṃ prāpya yathā mṛgēndrō mahāraṇaṃ prāpya yathā gajēndraḥ ।
rājyaṃ samāsādya yathā narēndra stathāprakāśō virarāja chandraḥ ॥ 7 ॥

prakāśachandrōdayanaṣṭadōṣaḥ pravṛttarakṣaḥ piśitāśadōṣaḥ ।
rāmābhirāmēritachittadōṣaḥ svargaprakāśō bhagavān pradōṣaḥ ॥ 8 ॥

tantrīsvanāḥ karṇasukhāḥ pravṛttāḥ svapanti nāryaḥ patibhiḥ suvṛttāḥ ।
naktañcharāśchāpi tathā pravṛttāḥ vihartumatyadbhutaraudravṛttāḥ ॥ 9 ॥

mattapramattāni samākulāni rathāśvabhadrāsanasaṅkulāni ।
vīraśriyā chāpi samākulāni dadarśa dhīmān sa kapiḥ kulāni ॥ 10 ॥

parasparaṃ chādhikamākṣipanti bhujāṃścha pīnānadhikaṃ kṣipanti ।
mattapralāpānadhikaṃ kṣipanti mattāni chānyōnyamadhikṣipanti ॥ 11 ॥

rakṣāṃsi vakṣāṃsi cha vikṣipanti gātrāṇi kāntāsu cha vikṣipanti ।
rūpāṇi chitrāṇi cha vikṣipanti dṛḍhāni chāpāni cha vikṣipanti ॥ 12 ॥

dadarśa kāntāścha samālabhantya stathā parāstatra punaḥ svapantyaḥ ।
surūpavaktrāścha tathā hasantyaḥ kruddhāḥ parāśchāpi viniḥśvasantya ॥ 13 ॥

mahāgajaiśchāpi tathā nadadbhiḥ supūjitaiśchāpi tathā susadbhiḥ ।
rarāja vīraiścha viniḥśvasadbhiḥ hradō bhujaṅgairiva niḥśvasadbhiḥ ॥ 14 ॥

buddhipradhānān ruchirābhidhānān saṃśraddhadhānān jagataḥ pradhānān ।
nānāvidhānān ruchirābhidhānān dadarśa tasyāṃ puri yātudhānān ॥ 15 ॥

nananda dṛṣṭvā sa cha tān surūpānnānāguṇānātmaguṇānurūpān ।
vidyōtamānānsa tadānurūpān dadarśa kāṃśchichcha punarvirūpān ॥ 16 ॥

tatō varārhāḥ suviśuddhabhāvā stēṣāṃ striyastatra mahānubhāvāḥ ।
priyēṣu pānēṣu cha saktabhāvā dadarśa tārā iva suprabhāvāḥ ॥ 17 ॥

śriyā jvalantīstrapayōpagūḍhā niśīthakālē ramaṇōpagūḍhāḥ ।
dadarśa kāśchitpramadōpagūḍhā yathā vihaṅgāḥ kusumōpagūḍhāḥ ॥ 18 ॥

anyāḥ punarharmyatalōpaviṣṭā statra priyāṅkēṣu sukhōpaviṣṭāḥ ।
bhartuḥ priyā dharmaparā niviṣṭā dadarśa dhīmān madanābhiviṣṭāḥ ॥ 19 ॥

aprāvṛtāḥ kāñchanarājivarṇāḥ kāśchitparārthyāstapanīyavarṇāḥ ।
punaścha kāśchichChaśalakṣmavarṇāḥ kāntaprahīṇā ruchirāṅgavarṇāḥ ॥ 20 ॥

tataḥ priyān prāpya manōbhirāmāḥ suprītiyuktāḥ prasamīkṣyarāmāḥ ।
gṛhēṣu hṛṣṭāḥ paramābhirāmāḥ haripravīraḥ sa dadarśa rāmāḥ ॥ 21 ॥

chandraprakāśāścha hi vaktramālāḥ vakrākṣipakṣmāścha sunētramālāḥ ।
vibhūṣaṇānāṃ cha dadarśa mālāḥ śatahradānāmiva chārumālāḥ ॥ 22 ॥

na tvēva sītāṃ paramābhijātāṃ pathi sthitē rājakulē prajātām ।
latāṃ prapullāmiva sādhu jātāṃ dadarśa tanvīṃ manasābhijātām ॥ 23 ॥

sanātanē vartmani sanniviṣṭāṃ rāmēkṣaṇāṃ tāṃ madanābhiviṣṭām ।
bharturmanaḥ śrīmadanupraviṣṭāṃ strībhyō varābhyaścha sadā viśiṣṭām ॥ 24 ॥

uṣṇārditāṃ sānusṛtāsrakaṇṭhīṃ purā varārhōttamaniṣkakaṇṭhīm ।
sujātapakṣmāmabhiraktakaṇṭhīṃ vanē'pravṛttāmiva nīlakaṇṭhīm ॥ 25 ॥

avyaktarēkhāmiva chandrarēkhāṃ pāṃsupradigdhāmiva hēmarēkhām ।
kṣataprarūḍhāmiva bāṇarēkhāṃ vāyuprabhinnāmiva mēgharēkhām ॥ 26 ॥

sītāmapaśyan manujēśvarasya rāmasya patnīṃ vadatāṃ varasya ।
babhūva duḥkhābhihataśchirasya plavaṅgamō manda ivāchirasya ॥ 27 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē pañchamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: