śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha pañchamassargaḥ ।
tataḥ sa madhyaṅgatamaṃśumantaṃ jyōtsnāvitānaṃ mahadudvamantam ।
dadarśa dhīmān divi bhānumantaṃ gōṣṭhē vṛṣaṃ mattamiva bhramantam ॥ 1 ॥
lōkasya pāpāni vināśayantaṃ mahōdadhiṃ chāpi samēdhayantam ।
bhūtāni sarvāṇi virājayantaṃ dadarśa śītāṃśumathābhiyāntam ॥ 2 ॥
yā bhāti lakṣmīrbhuvi mandarasthā tathā pradōṣēṣu cha sāgarasthā ।
tathaiva tōyēṣu cha puṣkarasthā rarāja sā chāruniśākarasthā ॥ 3 ॥
haṃsō yathā rājatapañjarasthaḥ siṃhō yathā mandarakandarasthaḥ ।
vīrō yathā garvitakuñjarastha chandrō'pi babhrāja tathāmbarasthaḥ ॥ 4 ॥
sthitaḥ kakudmāniva tīkṣṇaśṛṅgō mahāchalaḥ śvēta ivōchchaśṛṅgaḥ ।
hastīva jāmbūnadabaddhaśṛṅgō rarāja chandraḥ paripūrṇaśṛṅgaḥ ॥ 5 ॥
vinaṣṭaśītāmbutuṣārapaṅkō mahāgrahagrāhavinaṣṭapaṅkaḥ ।
prakāśalakṣmyāśrayanirmalāṅkaḥ rarāja chandrō bhagavān śaśāṅkaḥ ॥ 6 ॥
śilātalaṃ prāpya yathā mṛgēndrō mahāraṇaṃ prāpya yathā gajēndraḥ ।
rājyaṃ samāsādya yathā narēndra stathāprakāśō virarāja chandraḥ ॥ 7 ॥
prakāśachandrōdayanaṣṭadōṣaḥ pravṛttarakṣaḥ piśitāśadōṣaḥ ।
rāmābhirāmēritachittadōṣaḥ svargaprakāśō bhagavān pradōṣaḥ ॥ 8 ॥
tantrīsvanāḥ karṇasukhāḥ pravṛttāḥ svapanti nāryaḥ patibhiḥ suvṛttāḥ ।
naktañcharāśchāpi tathā pravṛttāḥ vihartumatyadbhutaraudravṛttāḥ ॥ 9 ॥
mattapramattāni samākulāni rathāśvabhadrāsanasaṅkulāni ।
vīraśriyā chāpi samākulāni dadarśa dhīmān sa kapiḥ kulāni ॥ 10 ॥
parasparaṃ chādhikamākṣipanti bhujāṃścha pīnānadhikaṃ kṣipanti ।
mattapralāpānadhikaṃ kṣipanti mattāni chānyōnyamadhikṣipanti ॥ 11 ॥
rakṣāṃsi vakṣāṃsi cha vikṣipanti gātrāṇi kāntāsu cha vikṣipanti ।
rūpāṇi chitrāṇi cha vikṣipanti dṛḍhāni chāpāni cha vikṣipanti ॥ 12 ॥
dadarśa kāntāścha samālabhantya stathā parāstatra punaḥ svapantyaḥ ।
surūpavaktrāścha tathā hasantyaḥ kruddhāḥ parāśchāpi viniḥśvasantya ॥ 13 ॥
mahāgajaiśchāpi tathā nadadbhiḥ supūjitaiśchāpi tathā susadbhiḥ ।
rarāja vīraiścha viniḥśvasadbhiḥ hradō bhujaṅgairiva niḥśvasadbhiḥ ॥ 14 ॥
buddhipradhānān ruchirābhidhānān saṃśraddhadhānān jagataḥ pradhānān ।
nānāvidhānān ruchirābhidhānān dadarśa tasyāṃ puri yātudhānān ॥ 15 ॥
nananda dṛṣṭvā sa cha tān surūpānnānāguṇānātmaguṇānurūpān ।
vidyōtamānānsa tadānurūpān dadarśa kāṃśchichcha punarvirūpān ॥ 16 ॥
tatō varārhāḥ suviśuddhabhāvā stēṣāṃ striyastatra mahānubhāvāḥ ।
priyēṣu pānēṣu cha saktabhāvā dadarśa tārā iva suprabhāvāḥ ॥ 17 ॥
śriyā jvalantīstrapayōpagūḍhā niśīthakālē ramaṇōpagūḍhāḥ ।
dadarśa kāśchitpramadōpagūḍhā yathā vihaṅgāḥ kusumōpagūḍhāḥ ॥ 18 ॥
anyāḥ punarharmyatalōpaviṣṭā statra priyāṅkēṣu sukhōpaviṣṭāḥ ।
bhartuḥ priyā dharmaparā niviṣṭā dadarśa dhīmān madanābhiviṣṭāḥ ॥ 19 ॥
aprāvṛtāḥ kāñchanarājivarṇāḥ kāśchitparārthyāstapanīyavarṇāḥ ।
punaścha kāśchichChaśalakṣmavarṇāḥ kāntaprahīṇā ruchirāṅgavarṇāḥ ॥ 20 ॥
tataḥ priyān prāpya manōbhirāmāḥ suprītiyuktāḥ prasamīkṣyarāmāḥ ।
gṛhēṣu hṛṣṭāḥ paramābhirāmāḥ haripravīraḥ sa dadarśa rāmāḥ ॥ 21 ॥
chandraprakāśāścha hi vaktramālāḥ vakrākṣipakṣmāścha sunētramālāḥ ।
vibhūṣaṇānāṃ cha dadarśa mālāḥ śatahradānāmiva chārumālāḥ ॥ 22 ॥
na tvēva sītāṃ paramābhijātāṃ pathi sthitē rājakulē prajātām ।
latāṃ prapullāmiva sādhu jātāṃ dadarśa tanvīṃ manasābhijātām ॥ 23 ॥
sanātanē vartmani sanniviṣṭāṃ rāmēkṣaṇāṃ tāṃ madanābhiviṣṭām ।
bharturmanaḥ śrīmadanupraviṣṭāṃ strībhyō varābhyaścha sadā viśiṣṭām ॥ 24 ॥
uṣṇārditāṃ sānusṛtāsrakaṇṭhīṃ purā varārhōttamaniṣkakaṇṭhīm ।
sujātapakṣmāmabhiraktakaṇṭhīṃ vanē'pravṛttāmiva nīlakaṇṭhīm ॥ 25 ॥
avyaktarēkhāmiva chandrarēkhāṃ pāṃsupradigdhāmiva hēmarēkhām ।
kṣataprarūḍhāmiva bāṇarēkhāṃ vāyuprabhinnāmiva mēgharēkhām ॥ 26 ॥
sītāmapaśyan manujēśvarasya rāmasya patnīṃ vadatāṃ varasya ।
babhūva duḥkhābhihataśchirasya plavaṅgamō manda ivāchirasya ॥ 27 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē pañchamassargaḥ ॥