ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃ ସ ମଧ୍ୟଂଗତମଂଶୁମଂତଂ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାଵିତାନଂ ମହଦୁଦ୍ଵମଂତମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ଧୀମାନ୍ ଦିଵି ଭାନୁମଂତଂ ଗୋଷ୍ଠେ ଵୃଷଂ ମତ୍ତମିଵ ଭ୍ରମଂତମ୍ ॥ 1 ॥
ଲୋକସ୍ୟ ପାପାନି ଵିନାଶୟଂତଂ ମହୋଦଧିଂ ଚାପି ସମେଧୟଂତମ୍ ।
ଭୂତାନି ସର୍ଵାଣି ଵିରାଜୟଂତଂ ଦଦର୍ଶ ଶୀତାଂଶୁମଥାଭିୟାଂତମ୍ ॥ 2 ॥
ୟା ଭାତି ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଭୁଵି ମଂଦରସ୍ଥା ତଥା ପ୍ରଦୋଷେଷୁ ଚ ସାଗରସ୍ଥା ।
ତଥୈଵ ତୋୟେଷୁ ଚ ପୁଷ୍କରସ୍ଥା ରରାଜ ସା ଚାରୁନିଶାକରସ୍ଥା ॥ 3 ॥
ହଂସୋ ୟଥା ରାଜତପଂଜରସ୍ଥଃ ସିଂହୋ ୟଥା ମଂଦରକଂଦରସ୍ଥଃ ।
ଵୀରୋ ୟଥା ଗର୍ଵିତକୁଂଜରସ୍ଥ ଚଂଦ୍ରୋଽପି ବଭ୍ରାଜ ତଥାଂବରସ୍ଥଃ ॥ 4 ॥
ସ୍ଥିତଃ କକୁଦ୍ମାନିଵ ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଂଗୋ ମହାଚଲଃ ଶ୍ଵେତ ଇଵୋଚ୍ଚଶୃଂଗଃ ।
ହସ୍ତୀଵ ଜାଂବୂନଦବଦ୍ଧଶୃଂଗୋ ରରାଜ ଚଂଦ୍ରଃ ପରିପୂର୍ଣଶୃଂଗଃ ॥ 5 ॥
ଵିନଷ୍ଟଶୀତାଂବୁତୁଷାରପଂକୋ ମହାଗ୍ରହଗ୍ରାହଵିନଷ୍ଟପଂକଃ ।
ପ୍ରକାଶଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟାଶ୍ରୟନିର୍ମଲାଂକଃ ରରାଜ ଚଂଦ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ ଶଶାଂକଃ ॥ 6 ॥
ଶିଲାତଲଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ୟଥା ମୃଗେଂଦ୍ରୋ ମହାରଣଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ୟଥା ଗଜେଂଦ୍ରଃ ।
ରାଜ୍ୟଂ ସମାସାଦ୍ୟ ୟଥା ନରେଂଦ୍ର ସ୍ତଥାପ୍ରକାଶୋ ଵିରରାଜ ଚଂଦ୍ରଃ ॥ 7 ॥
ପ୍ରକାଶଚଂଦ୍ରୋଦୟନଷ୍ଟଦୋଷଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତରକ୍ଷଃ ପିଶିତାଶଦୋଷଃ ।
ରାମାଭିରାମେରିତଚିତ୍ତଦୋଷଃ ସ୍ଵର୍ଗପ୍ରକାଶୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଦୋଷଃ ॥ 8 ॥
ତଂତ୍ରୀସ୍ଵନାଃ କର୍ଣସୁଖାଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ ସ୍ଵପଂତି ନାର୍ୟଃ ପତିଭିଃ ସୁଵୃତ୍ତାଃ ।
ନକ୍ତଂଚରାଶ୍ଚାପି ତଥା ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ ଵିହର୍ତୁମତ୍ୟଦ୍ଭୁତରୌଦ୍ରଵୃତ୍ତାଃ ॥ 9 ॥
ମତ୍ତପ୍ରମତ୍ତାନି ସମାକୁଲାନି ରଥାଶ୍ଵଭଦ୍ରାସନସଂକୁଲାନି ।
ଵୀରଶ୍ରିୟା ଚାପି ସମାକୁଲାନି ଦଦର୍ଶ ଧୀମାନ୍ ସ କପିଃ କୁଲାନି ॥ 10 ॥
ପରସ୍ପରଂ ଚାଧିକମାକ୍ଷିପଂତି ଭୁଜାଂଶ୍ଚ ପୀନାନଧିକଂ କ୍ଷିପଂତି ।
ମତ୍ତପ୍ରଲାପାନଧିକଂ କ୍ଷିପଂତି ମତ୍ତାନି ଚାନ୍ୟୋନ୍ୟମଧିକ୍ଷିପଂତି ॥ 11 ॥
ରକ୍ଷାଂସି ଵକ୍ଷାଂସି ଚ ଵିକ୍ଷିପଂତି ଗାତ୍ରାଣି କାଂତାସୁ ଚ ଵିକ୍ଷିପଂତି ।
ରୂପାଣି ଚିତ୍ରାଣି ଚ ଵିକ୍ଷିପଂତି ଦୃଢାନି ଚାପାନି ଚ ଵିକ୍ଷିପଂତି ॥ 12 ॥
ଦଦର୍ଶ କାଂତାଶ୍ଚ ସମାଲଭଂତ୍ୟ ସ୍ତଥା ପରାସ୍ତତ୍ର ପୁନଃ ସ୍ଵପଂତ୍ୟଃ ।
ସୁରୂପଵକ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ତଥା ହସଂତ୍ୟଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ପରାଶ୍ଚାପି ଵିନିଃଶ୍ଵସଂତ୍ୟ ॥ 13 ॥
ମହାଗଜୈଶ୍ଚାପି ତଥା ନଦଦ୍ଭିଃ ସୁପୂଜିତୈଶ୍ଚାପି ତଥା ସୁସଦ୍ଭିଃ ।
ରରାଜ ଵୀରୈଶ୍ଚ ଵିନିଃଶ୍ଵସଦ୍ଭିଃ ହ୍ରଦୋ ଭୁଜଂଗୈରିଵ ନିଃଶ୍ଵସଦ୍ଭିଃ ॥ 14 ॥
ବୁଦ୍ଧିପ୍ରଧାନାନ୍ ରୁଚିରାଭିଧାନାନ୍ ସଂଶ୍ରଦ୍ଧଧାନାନ୍ ଜଗତଃ ପ୍ରଧାନାନ୍ ।
ନାନାଵିଧାନାନ୍ ରୁଚିରାଭିଧାନାନ୍ ଦଦର୍ଶ ତସ୍ୟାଂ ପୁରି ୟାତୁଧାନାନ୍ ॥ 15 ॥
ନନଂଦ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ଚ ତାନ୍ ସୁରୂପାନ୍ନାନାଗୁଣାନାତ୍ମଗୁଣାନୁରୂପାନ୍ ।
ଵିଦ୍ୟୋତମାନାନ୍ସ ତଦାନୁରୂପାନ୍ ଦଦର୍ଶ କାଂଶ୍ଚିଚ୍ଚ ପୁନର୍ଵିରୂପାନ୍ ॥ 16 ॥
ତତୋ ଵରାର୍ହାଃ ସୁଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵା ସ୍ତେଷାଂ ସ୍ତ୍ରିୟସ୍ତତ୍ର ମହାନୁଭାଵାଃ ।
ପ୍ରିୟେଷୁ ପାନେଷୁ ଚ ସକ୍ତଭାଵା ଦଦର୍ଶ ତାରା ଇଵ ସୁପ୍ରଭାଵାଃ ॥ 17 ॥
ଶ୍ରିୟା ଜ୍ଵଲଂତୀସ୍ତ୍ରପୟୋପଗୂଢା ନିଶୀଥକାଲେ ରମଣୋପଗୂଢାଃ ।
ଦଦର୍ଶ କାଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରମଦୋପଗୂଢା ୟଥା ଵିହଂଗାଃ କୁସୁମୋପଗୂଢାଃ ॥ 18 ॥
ଅନ୍ୟାଃ ପୁନର୍ହର୍ମ୍ୟତଲୋପଵିଷ୍ଟା ସ୍ତତ୍ର ପ୍ରିୟାଂକେଷୁ ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟାଃ ।
ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିୟା ଧର୍ମପରା ନିଵିଷ୍ଟା ଦଦର୍ଶ ଧୀମାନ୍ ମଦନାଭିଵିଷ୍ଟାଃ ॥ 19 ॥
ଅପ୍ରାଵୃତାଃ କାଂଚନରାଜିଵର୍ଣାଃ କାଶ୍ଚିତ୍ପରାର୍ଥ୍ୟାସ୍ତପନୀୟଵର୍ଣାଃ ।
ପୁନଶ୍ଚ କାଶ୍ଚିଚ୍ଛଶଲକ୍ଷ୍ମଵର୍ଣାଃ କାଂତପ୍ରହୀଣା ରୁଚିରାଂଗଵର୍ଣାଃ ॥ 20 ॥
ତତଃ ପ୍ରିୟାନ୍ ପ୍ରାପ୍ୟ ମନୋଭିରାମାଃ ସୁପ୍ରୀତିୟୁକ୍ତାଃ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ୟରାମାଃ ।
ଗୃହେଷୁ ହୃଷ୍ଟାଃ ପରମାଭିରାମାଃ ହରିପ୍ରଵୀରଃ ସ ଦଦର୍ଶ ରାମାଃ ॥ 21 ॥
ଚଂଦ୍ରପ୍ରକାଶାଶ୍ଚ ହି ଵକ୍ତ୍ରମାଲାଃ ଵକ୍ରାକ୍ଷିପକ୍ଷ୍ମାଶ୍ଚ ସୁନେତ୍ରମାଲାଃ ।
ଵିଭୂଷଣାନାଂ ଚ ଦଦର୍ଶ ମାଲାଃ ଶତହ୍ରଦାନାମିଵ ଚାରୁମାଲାଃ ॥ 22 ॥
ନ ତ୍ଵେଵ ସୀତାଂ ପରମାଭିଜାତାଂ ପଥି ସ୍ଥିତେ ରାଜକୁଲେ ପ୍ରଜାତାମ୍ ।
ଲତାଂ ପ୍ରପୁଲ୍ଲାମିଵ ସାଧୁ ଜାତାଂ ଦଦର୍ଶ ତନ୍ଵୀଂ ମନସାଭିଜାତାମ୍ ॥ 23 ॥
ସନାତନେ ଵର୍ତ୍ମନି ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟାଂ ରାମେକ୍ଷଣାଂ ତାଂ ମଦନାଭିଵିଷ୍ଟାମ୍ ।
ଭର୍ତୁର୍ମନଃ ଶ୍ରୀମଦନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟାଂ ସ୍ତ୍ରୀଭ୍ୟୋ ଵରାଭ୍ୟଶ୍ଚ ସଦା ଵିଶିଷ୍ଟାମ୍ ॥ 24 ॥
ଉଷ୍ଣାର୍ଦିତାଂ ସାନୁସୃତାସ୍ରକଂଠୀଂ ପୁରା ଵରାର୍ହୋତ୍ତମନିଷ୍କକଂଠୀମ୍ ।
ସୁଜାତପକ୍ଷ୍ମାମଭିରକ୍ତକଂଠୀଂ ଵନେଽପ୍ରଵୃତ୍ତାମିଵ ନୀଲକଂଠୀମ୍ ॥ 25 ॥
ଅଵ୍ୟକ୍ତରେଖାମିଵ ଚଂଦ୍ରରେଖାଂ ପାଂସୁପ୍ରଦିଗ୍ଧାମିଵ ହେମରେଖାମ୍ ।
କ୍ଷତପ୍ରରୂଢାମିଵ ବାଣରେଖାଂ ଵାୟୁପ୍ରଭିନ୍ନାମିଵ ମେଘରେଖାମ୍ ॥ 26 ॥
ସୀତାମପଶ୍ୟନ୍ ମନୁଜେଶ୍ଵରସ୍ୟ ରାମସ୍ୟ ପତ୍ନୀଂ ଵଦତାଂ ଵରସ୍ୟ ।
ବଭୂଵ ଦୁଃଖାଭିହତଶ୍ଚିରସ୍ୟ ପ୍ଲଵଂଗମୋ ମଂଦ ଇଵାଚିରସ୍ୟ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ପଂଚମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
