View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 5.52 Sundara Kanda - Sarga 52

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha dvipañchāśassargaḥ ।

tasya tadvachanaṃ śrutvā vānarasya mahātmanaḥ ।
ājñāpayadvadhaṃ tasya rāvaṇaḥ krōdhamūrChitaḥ ॥ 1 ॥

vadhē tasya samājñaptē rāvaṇēna durātmanā ।
nivēditavatō dautyaṃ nānumēnē vibhīṣaṇaḥ ॥ 2 ॥

taṃ rakṣōdhipatiṃ kruddhaṃ tachcha kāryamupasthitam ।
viditvā chintayāmāsa kāryaṃ kāryavidhau sthitaḥ ॥ 3 ॥

niśchitārthastatassāmnā pūjyaṃ śatrujidagrajam ।
uvācha hitamatyarthaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ ॥ 4 ॥

kṣamasva rōṣaṃ tyaja rākṣasēndra prasīda madvākyamidaṃ śṛṇuṣva ।
vadhaṃ na kurvanti parāvarajñā dūtasya santō vasudhādhipēndrāḥ ॥ 5 ॥

rājadharmaviruddhaṃ cha lōkavṛttēścha garhitam ।
tava chāsadṛśaṃ vīra kapērasya pramāpaṇam ॥ 6 ॥

dharmajñaścha kṛtajñaścha rājadharmaviśāradaḥ ।
parāvarajñō bhūtānāṃ tvamēva paramārthavit ॥ 7 ॥

gṛhyantē yadi rōṣēṇa tvādṛśō'pi vichakṣaṇaḥ ।
tata śśāstravipaśchittvaṃ śrama ēva hi kēvalam ॥ 8 ॥

tasmātprasīda śatrughna rākṣasēndra durāsada ।
yuktāyuktaṃ viniśchitya dūtadaṇḍō vidhīyatām ॥ 9 ॥

vibhīṣaṇavachaḥ śrutvā rāvaṇō rākṣasēśvaraḥ ।
rōṣēṇa mahatāviṣṭō vākyamuttaramabravīt ॥ 10 ॥

na pāpānāṃ vadhē pāpaṃ vidyatē śatrusūdana ।
tasmādēnaṃ vadhiṣyāmi vānaraṃ pāpachāriṇam ॥ 11 ॥

adharmamūlaṃ bahudōṣayuktamanāryajuṣṭaṃ vachanaṃ niśamya ।
uvācha vākyaṃ paramārthatattvaṃ vibhīṣaṇō buddhimatāṃ variṣṭhaḥ ॥ 12 ॥

prasīda laṅkēśvara rākṣasēndra dharmārthayuktaṃ vachanaṃ śṛṇuṣva ।
dūtānavadhyān samayēṣu rājan sarvēṣu sarvatra vadanti santaḥ ॥ 13 ॥

asaṃśayaṃ śatrurayaṃ pravṛddhaḥ kṛtaṃ hyanēnāpriyamapramēyam ।
na dūtavadhyāṃ pravadanti santō dūtasya dṛṣṭā bahavō hi daṇḍāḥ ॥ 14 ॥

vairūpyamaṅgēṣu kaśābhighātō mauṇḍyaṃ tathā lakṣaṇasannipātaḥ ।
ētān hi dūtē pravadanti daṇḍān vadhastu dūtasya na naḥ śrutō'sti ॥ 15 ॥

kathaṃ cha dharmārthavinītabuddhiḥ parāvarapratyayaniśchitārthaḥ ।
bhavadvidhaḥ kōpavaśē hi tiṣṭhēt kōpaṃ niyachChanti hi sattvavantaḥ ॥ 16 ॥

na dharmavādē na cha lōkavṛttē na śāstrabuddhigrahaṇēṣu chāpi ।
vidyēta kaśchittava vīra tulya stvaṃhyuttamassarvasurāsurāṇām ॥ 17 ॥

śūrēṇa vīrēṇa niśācharēndra surāsurāṇāmapi durjayēna ।
tvayā pragalbhāḥ suradaityasaṅghā jitāścha yuddhēṣvasakṛnnarēndrāḥ ॥ 18 ॥

na chāpyasya kapērghātē kañchitpaśyāmyahaṃ guṇam ।
tēṣvayaṃ pātyatāṃ daṇḍō yairayaṃ prēṣitaḥ kapiḥ ॥ 19 ॥

sādhurvā yadi vā'sādhuḥ parairēṣa samarpitaḥ ।
bruvan parārthaṃ paravānna dūtō vadhamarhati ॥ 20 ॥

api chāsmin hatē rājannānyaṃ paśyāmi khēcharam ।
iha yaḥ punarāgachChētparaṃ pāraṃ mahōdadhēḥ ॥ 21 ॥

tasmānnāsya vadhē yatnaḥ kāryaḥ parapurañjaya ।
bhavān sēndrēṣu dēvēṣu yatnamāsthātumarhati ॥ 22 ॥

asminvinaṣṭē na hi vīramanyaṃ paśyāmi yastau vararājaputrau ।
yuddhāya yuddhapriyadurvinītāvudyōjayēddhīrghapathāvaruddhau ॥ 23 ॥

parākramōtsāhamanasvināṃ cha surāsurāṇāmapi durjayēna ।
tvayā manōnandana naitānāṃ yuddhāyatirnāśayatuṃ na yuktā ॥ 24 ॥

hitāścha śūrāścha samāhitāścha kulēṣu jātāścha mahāguṇēṣu ।
manasvinaśśastrabhṛtāṃ variṣṭhāḥ kōṭyagratastē subhṛtāścha yōdhāḥ ॥ 25 ॥

tadēkadēśēna balasya tāvatkēchittavā''dēśakṛtō'bhiyāntu tau rājaputrau vinigṛhya mūḍhau parēṣu tē bhāvayituṃ prabhāvam ॥ 26 ॥

niśācharāṇāmadhipō'nujasya vibhīṣaṇasyōttamavākyamiṣṭam ।
jagrāha buddhyā suralōkaśatru rmahābalō rākṣasarājamukhyaḥ ॥ 27 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē dvipañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: