śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha dvipañchāśassargaḥ ।
tasya tadvachanaṃ śrutvā vānarasya mahātmanaḥ ।
ājñāpayadvadhaṃ tasya rāvaṇaḥ krōdhamūrChitaḥ ॥ 1 ॥
vadhē tasya samājñaptē rāvaṇēna durātmanā ।
nivēditavatō dautyaṃ nānumēnē vibhīṣaṇaḥ ॥ 2 ॥
taṃ rakṣōdhipatiṃ kruddhaṃ tachcha kāryamupasthitam ।
viditvā chintayāmāsa kāryaṃ kāryavidhau sthitaḥ ॥ 3 ॥
niśchitārthastatassāmnā pūjyaṃ śatrujidagrajam ।
uvācha hitamatyarthaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ ॥ 4 ॥
kṣamasva rōṣaṃ tyaja rākṣasēndra prasīda madvākyamidaṃ śṛṇuṣva ।
vadhaṃ na kurvanti parāvarajñā dūtasya santō vasudhādhipēndrāḥ ॥ 5 ॥
rājadharmaviruddhaṃ cha lōkavṛttēścha garhitam ।
tava chāsadṛśaṃ vīra kapērasya pramāpaṇam ॥ 6 ॥
dharmajñaścha kṛtajñaścha rājadharmaviśāradaḥ ।
parāvarajñō bhūtānāṃ tvamēva paramārthavit ॥ 7 ॥
gṛhyantē yadi rōṣēṇa tvādṛśō'pi vichakṣaṇaḥ ।
tata śśāstravipaśchittvaṃ śrama ēva hi kēvalam ॥ 8 ॥
tasmātprasīda śatrughna rākṣasēndra durāsada ।
yuktāyuktaṃ viniśchitya dūtadaṇḍō vidhīyatām ॥ 9 ॥
vibhīṣaṇavachaḥ śrutvā rāvaṇō rākṣasēśvaraḥ ।
rōṣēṇa mahatāviṣṭō vākyamuttaramabravīt ॥ 10 ॥
na pāpānāṃ vadhē pāpaṃ vidyatē śatrusūdana ।
tasmādēnaṃ vadhiṣyāmi vānaraṃ pāpachāriṇam ॥ 11 ॥
adharmamūlaṃ bahudōṣayuktamanāryajuṣṭaṃ vachanaṃ niśamya ।
uvācha vākyaṃ paramārthatattvaṃ vibhīṣaṇō buddhimatāṃ variṣṭhaḥ ॥ 12 ॥
prasīda laṅkēśvara rākṣasēndra dharmārthayuktaṃ vachanaṃ śṛṇuṣva ।
dūtānavadhyān samayēṣu rājan sarvēṣu sarvatra vadanti santaḥ ॥ 13 ॥
asaṃśayaṃ śatrurayaṃ pravṛddhaḥ kṛtaṃ hyanēnāpriyamapramēyam ।
na dūtavadhyāṃ pravadanti santō dūtasya dṛṣṭā bahavō hi daṇḍāḥ ॥ 14 ॥
vairūpyamaṅgēṣu kaśābhighātō mauṇḍyaṃ tathā lakṣaṇasannipātaḥ ।
ētān hi dūtē pravadanti daṇḍān vadhastu dūtasya na naḥ śrutō'sti ॥ 15 ॥
kathaṃ cha dharmārthavinītabuddhiḥ parāvarapratyayaniśchitārthaḥ ।
bhavadvidhaḥ kōpavaśē hi tiṣṭhēt kōpaṃ niyachChanti hi sattvavantaḥ ॥ 16 ॥
na dharmavādē na cha lōkavṛttē na śāstrabuddhigrahaṇēṣu chāpi ।
vidyēta kaśchittava vīra tulya stvaṃhyuttamassarvasurāsurāṇām ॥ 17 ॥
śūrēṇa vīrēṇa niśācharēndra surāsurāṇāmapi durjayēna ।
tvayā pragalbhāḥ suradaityasaṅghā jitāścha yuddhēṣvasakṛnnarēndrāḥ ॥ 18 ॥
na chāpyasya kapērghātē kañchitpaśyāmyahaṃ guṇam ।
tēṣvayaṃ pātyatāṃ daṇḍō yairayaṃ prēṣitaḥ kapiḥ ॥ 19 ॥
sādhurvā yadi vā'sādhuḥ parairēṣa samarpitaḥ ।
bruvan parārthaṃ paravānna dūtō vadhamarhati ॥ 20 ॥
api chāsmin hatē rājannānyaṃ paśyāmi khēcharam ।
iha yaḥ punarāgachChētparaṃ pāraṃ mahōdadhēḥ ॥ 21 ॥
tasmānnāsya vadhē yatnaḥ kāryaḥ parapurañjaya ।
bhavān sēndrēṣu dēvēṣu yatnamāsthātumarhati ॥ 22 ॥
asminvinaṣṭē na hi vīramanyaṃ paśyāmi yastau vararājaputrau ।
yuddhāya yuddhapriyadurvinītāvudyōjayēddhīrghapathāvaruddhau ॥ 23 ॥
parākramōtsāhamanasvināṃ cha surāsurāṇāmapi durjayēna ।
tvayā manōnandana naitānāṃ yuddhāyatirnāśayatuṃ na yuktā ॥ 24 ॥
hitāścha śūrāścha samāhitāścha kulēṣu jātāścha mahāguṇēṣu ।
manasvinaśśastrabhṛtāṃ variṣṭhāḥ kōṭyagratastē subhṛtāścha yōdhāḥ ॥ 25 ॥
tadēkadēśēna balasya tāvatkēchittavā''dēśakṛtō'bhiyāntu tau rājaputrau vinigṛhya mūḍhau parēṣu tē bhāvayituṃ prabhāvam ॥ 26 ॥
niśācharāṇāmadhipō'nujasya vibhīṣaṇasyōttamavākyamiṣṭam ।
jagrāha buddhyā suralōkaśatru rmahābalō rākṣasarājamukhyaḥ ॥ 27 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē dvipañchāśassargaḥ ॥