ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଣ୍ଣଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଆର୍ତାନାଂରାକ୍ଷସୀନାଂତୁଲଂକାୟାଂଵୈକୁଲେକୁଲେ ।
ରାଵଣଃକରୁଣଂଶବ୍ଦଂଶୁଶ୍ରାଵପରିଦେଵିତମ୍ ॥ 1 ॥
ସ ତୁଦୀର୍ଘଂଵିନିଃଶ୍ଵସ୍ୟମୁହୂର୍ତଂଧ୍ୟାନମାସ୍ଥିତଃ ।
ବଭୂଵପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାଵଣୋଭୀମଦର୍ଶନଃ ॥ 2 ॥
ସଂଦଶ୍ୟଦଶନୈରୋଷ୍ଠଂକ୍ରୋଧସମ୍ରକ୍ତଲୋଚନଃ ।
ରାକ୍ଷସୈରପିଦୁର୍ଦର୍ଶଃକାଲାଗ୍ନିରିଵମୂର୍ଛିତଃ ॥ 3 ॥
ଉଵାଚ ଚ ସମୀପସ୍ଥାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
କ୍ରୋଧାଵ୍ୟକ୍ତକଥସ୍ତତ୍ରନିର୍ଦହନ୍ନିଵଚକ୍ଷୁଷା ॥ 4 ॥
ମହୋଦରଂମହାପାର୍ଶ୍ଵଂଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଚ ରାକ୍ଷସମ୍ ।
ଶୀଘ୍ରଂଵଦତସୈନ୍ୟାନିନିର୍ୟାତେତିମମାଜ୍ଞୟା ॥ 5 ॥
ତସ୍ୟତଦ୍ଵଚନଂଶ୍ରୁତ୍ଵାରାକ୍ଷସାସ୍ତେଭୟାର୍ଦିତାଃ ।
ଚୋଦୟାମାସୁରଵ୍ୟଗ୍ରାନ୍ରାକ୍ଷସାଂସ୍ତାନ୍ନୃପାଜ୍ଞୟା ॥ 6 ॥
ତେତୁସର୍ଵେତଥେତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵାରାକ୍ଷସାଭୀମଦର୍ଶନାଃ ।
କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଵୟନାଃସର୍ଵେତେରଣାଭିମୁଖାୟୟୁଃ ॥ 7 ॥
ପ୍ରତିପୂଜ୍ୟୟଥାନ୍ୟାୟଂରାଵଣଂତେମହାରଥାଃ ।
ତସ୍ଥୁଃପ୍ରାଂଜଲୟଃସର୍ଵେଭର୍ତୁର୍ଵିଜୟକାଂକ୍ଷିଣଃ ॥ 8 ॥
ଅଥୋଵାଚପ୍ରହସ୍ୟୈତାନ୍ରାଵଣଃକ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ ।
ମହୋଦରମହାପାର୍ଶ୍ଵୌଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଚ ରାକ୍ଷସମ୍ ॥ 9 ॥
ଅଦ୍ୟବାଣୈର୍ଧନୁର୍ମୁକ୍ସ୍ସୈର୍ୟୁଗାଂତାଦିତ୍ୟସନ୍ନିଭୈଃ ।
ରାଘଵଂଲକ୍ଷ୍ମଣଂଚୈଵନେଷ୍ୟାମିୟମସାଦନମ୍ ॥ 10 ॥
ଖରସ୍ୟକୁଂଭକର୍ଣସ୍ୟପ୍ରହସେଂଦ୍ରଜିତୋସ୍ତଥା ।
କରିଷ୍ୟାମିପ୍ରତୀକାରମଦ୍ୟଶତ୍ରୁଵଧାଦହମ୍ ॥ 11 ॥
ନୈଵାଂତରିକ୍ଷଂ ନ ଦିଶୋ ନ ନଦ୍ୟୌର୍ନାପିସାଗରାଃ ।
ପ୍ରକାଶତ୍ଵଂଗମିଷ୍ୟଂତିମଦ୍ବାଣଜଲଦାଵୃତାଃ ॥ 12 ॥
ଅଦ୍ୟଵାନରମୁଖ୍ୟାନାଂତାନିୟୂଥାନିଭାଗଶଃ ।
ଧନୁଷାଶରଜାଲେନଵଧିଷ୍ୟାମିପତତ୍ରିଣା ॥ 13 ॥
ଅଦ୍ୟଵାନରସୈନ୍ୟାନିରଥେନପଵନୌଜସା ।
ଧନୁସ୍ସମୁଦ୍ରାଦୁଦ୍ଭୂତୈର୍ମଥିଷ୍ୟାମିଶରୋର୍ମିଭିଃ ॥ 14 ॥
ଵ୍ୟାକୋଶପଦ୍ମଵକ୍ତ୍ରାଣିପଦ୍ମକେସରଵର୍ଚସାମ୍ ।
ଅଦ୍ୟୟୂଥତଟାକାନିଗଜଵତ୍ପ୍ରମଥାମ୍ୟହମ୍ ॥ 15 ॥
ସଶରୈରଦ୍ୟଵଦନୈସ୍ସଂଖ୍ୟେଵାନରୟୂଥପାଃ ।
ମଂଡୟିଷ୍ୟଂତିଵସୁଧାଂସନାଲୈରିଵପଂକଜୈଃ ॥ 16 ॥
ଅଦ୍ୟୟୂଥପ୍ରଚଂଡାନାଂହରୀଣାଂଦ୍ରୁମୟୋଧିନାମ୍ ।
ମୁକ୍ତେନୈକେଷୁଣାୟୁଦ୍ଧେଭେତ୍ସ୍ୟାମି ଚ ଶତଂଶତମ୍ ॥ 17 ॥
ହତୋଭର୍ତାହତୋଭ୍ରାତାୟାସାଂ ଚ ଚତନୟୋହତଃ ।
ଵଧେନାଦ୍ୟରିପୋସ୍ତାସାଂକରୋମ୍ୟଶ୍ରୁପ୍ରମାର୍ଜନମ୍ ॥ 18 ॥
ଅଦ୍ୟମଦ୍ଭାଣନିର୍ଭିନ୍ନୈଃପ୍ରକୀର୍ଣୈର୍ଗତଚେତନୈଃ ।
କରୋମିଵାନରୈର୍ୟୁଦ୍ଧେୟତ୍ନାଵେକ୍ଷ୍ୟତଲାଂମହୀମ୍ ॥ 19 ॥
ଅଦ୍ୟଗୋମୟଵୋଗୃଧ୍ରାଶ୍ଚୟେ ଚ ମାଂସାଶିନୋଽପରେ ।
ସର୍ଵାଂସ୍ତାଂସ୍ତର୍ପୟିଷ୍ୟାମିଶତ୍ରୁମାଂସୈଶ୍ଶରାର୍ଦିତୈଃ ॥ 20 ॥
କଲ୍ପ୍ୟତାଂମେରଥଂଶୀଘ୍ରଂକ୍ଷିପ୍ରମାନୀୟତାଂଧନୁଃ ।
ଅନୁପ୍ରୟାଂତୁମାଂୟୁଦ୍ଧେୟେଽତ୍ରଶିଷ୍ଟାନିଶାଚରାଃ ॥ 21 ॥
ତସ୍ୟତଦ୍ଵଚନଂଶ୍ରୁତ୍ଵାମହାପାର୍ଶ୍ଵୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ ।
ବଲାଧ୍ୟକ୍ଷାନ୍ ସ୍ଥିଥାଂସ୍ତତ୍ରବଲଂସଂତ୍ଵର୍ୟତାମିତି ॥ 22 ॥
ବଲାଧ୍ୟକ୍ଷାସ୍ତୁସମ୍ରବ୍ଦାରାକ୍ଷସାଂସ୍ତାନ୍ ଗୃହେଗୃହେ ।
ଚୋଦୟଂତଃପରିୟୟୁର୍ଲଂକାଂଲଘୁପରାକ୍ରମାଃ ॥ 23 ॥
ତତୋମୁହୂର୍ତାନ୍ନିଷ୍ପେତୂରାକ୍ଷସାଭୀମଦର୍ଶନାଃ ।
ନଦଂତୋଭୀମଵଦନାନାନାପ୍ରହରଣୈର୍ଭୁଜୈଃ ॥ 24 ॥
ଅସିଭିଃପଟ୍ଟସୈଃ ଶୂଲୈର୍ଗଦାଭିର୍ମୁସଲୈର୍ହଲୈଃ ।
ଶକ୍ତିଭିସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରାଭିର୍ମହଦ୍ଭିଃ କୂଟମୁଦ୍ଗରୈଃ ॥ 25 ॥
ୟଷ୍ଟିଭିର୍ଵିମଲୈଶ୍ଚକ୍ରୈର୍ନିଶିତୈଶ୍ଚପରଶ୍ଵଥୈଃ ।
ଭିଂଦିପାଲୈଃଶତଘ୍ନୀଭିରନ୍ୟୈଶ୍ଚାପିଵରାୟୁଧୈଃ ॥ 26 ॥
ଅଥାନୟଦ୍ବଲାଧ୍ୟକ୍ଷସ୍ସତ୍ଵରୋରାଵଣାଜ୍ଞୟା ।
ଦ୍ରୁତଂସୂତସମାୟୁକ୍ତଂୟୁକ୍ତାଷ୍ଟତୁରଗଂରଥମ୍ ।
ଆରୁରୋହତଦାଭୀମୋଦୀପ୍ୟମାନଂସ୍ଵତେଜସା ॥ 27 ॥
ତତଃପ୍ରୟାତସ୍ସହସାରାକ୍ଷସୈର୍ଭହୁଭିର୍ଵୃତଃ ॥ 28 ॥
ରାଵଣଃସତ୍ତ୍ଵଗାଂଭୀର୍ୟାଦ୍ଦାରୟନ୍ନିଵମେଦିନୀମ୍ ।
ରାଵଣେନାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତୌମହାପାର୍ଶ୍ଵମହୋଦରୌ ।
ଵିରୂପାକ୍ଷଶ୍ଚଦୁର୍ଧର୍ଷୋରଥାନାରୁରୁହୁସ୍ତଦା ॥ 29 ॥
ମୋକ୍ଷିତନ୍ ଚାତ୍ମନୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହାରଂ ତେନ ରକ୍ଷସା ।
ସ ଦଦର୍ଶାଂତରନ୍ ତସ୍ୟ ଵିରୂପାକ୍ଷସ୍ୟ ଵାନରଃ ॥ 30 ॥
ତତୋୟୁଦ୍ଧାୟତେଜସ୍ଵୀରକ୍ଷୋଗଣବଲୈର୍ଵୃତଃ ।
ନିର୍ୟୟାଵୁଦ୍ୟତଧନୁଃକାଲାଂତକୟମୋପମଃ ॥ 31 ॥
ତତଃପ୍ରଜଵିତାଶ୍ଵେନରଥେନ ସ ମହାରଥଃ ।
ଦ୍ଵାରେଣନିର୍ୟୟୌତେନୟତ୍ରତୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 32 ॥
ତତୋନଷ୍ଟପ୍ରଭଃସୂର୍ୟୋଦିଶଶ୍ଚତିମିରାଵୃତାଃ ।
ଦ୍ଵିଜାଶ୍ଚନେଦୁର୍ଘୋରାଶ୍ଚସଂଚଚାଲ ଚ ମେଦିନୀ ॥ 33 ॥
ଵଵର୍ଷରୁଧିରଂଦେଵଶ୍ଚସ୍ଖଲୁଶ୍ଚତୁରଂଗମାଃ ।
ଧ୍ଵଜାଗ୍ରେନ୍ୟପତଦ୍ଗୃଧ୍ରୋଵିନେଦୁଶ୍ଚାଶିଵାଃଶିଵାଃ ॥ 34 ॥
ନୟନଂଚାସ୍ଫୁରଦ୍ଵାମଂଵାମୋବାହୁରକଂପତ ।
ଵିଵର୍ଣଵଦନଶ୍ସାକତିଂଚିଦଭ୍ରଶ୍ୟତସ୍ଵନଃ ॥ 35 ॥
ତତୋନିଷ୍ପତତୋୟୁଦ୍ଧେଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ୟରକ୍ଷସଃ ।
ରଣେନିଧନଶଂସୀନିରୂପାଣ୍ୟେତାନିଜଜ୍ଞିରେ ॥ 36 ॥
ଅଂତରିକ୍ଷାତ୍ପପାତୋଲ୍କାନିରାଘତସମନିର୍ଘାସ୍ଵନା ।
ଵିନେଦୁରଶିଵାଗୃଧ୍ରାଵାୟସୈରଭିମିଶ୍ରିତାଃ ॥ 37 ॥
ଏତାନଚିଂତୟନ୍ଘୋରାନୁତ୍ପାତାନ୍ସମଵସ୍ଥିତାନ୍ ।
ନିର୍ୟୟୌରାଵଣୋମୋହାଦ୍ଵଧାର୍ଥଂକାଲଚୋଦିତଃ ॥ 38 ॥
ତେଷାଂତୁରଥଘୋଷେଣରାକ୍ଷସାନାଂମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ଵାନରାଣାମପିଚମୂର୍ୟୁଦ୍ଧାୟୈଵାଭ୍ୟଵର୍ତତ ॥ 39 ॥
ତେଷାଂତୁତୁମୁଲଂୟୁଦ୍ଧଂବଭୂଵକପିରକ୍ଷସାମ୍ ।
ଅନ୍ୟୋନ୍ୟମାହ୍ଵୟାନାନାଂକ୍ରୁଦ୍ଧାନାଂଜୟମିଚ୍ଛତାମ୍ ॥ 40 ॥
ତତଃକ୍ରୁଦ୍ଧୋଦଶଗ୍ରୀଵଶ୍ଶରୈଃକାଂଚନଭୂଷଣୈଃ ।
ଵାନରାଣାମନୀକେଷୁଚକାରକଦନଂମହତ୍ ॥ 41 ॥
ଵିକୃତ୍ତଶିରସଃକେଚିଦ୍ରାଵଣେନଵଲୀମୁଖାଃ ।
କେଚିଦ୍ଵିଚ୍ଛିନ୍ନହୃଦୟାଃକେଚିଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରଵିଵର୍ଜିତାଃ ॥ 42 ॥
ନିରୁଚ୍ଛଵାସାହତାଃକେଚିତ୍କେଚିତ୍ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁଦାରିତାଃ ।
କେଚିଦ୍ଵିଭିନ୍ନଶିରସଃକେଚିଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଵିନାକୃତାଃ ॥ 43 ॥
ଦଶାନନଃକ୍ରୋଧଵିଵୃତ୍ତନେତ୍ରୋୟତୋୟତୋଽଭ୍ୟେତିରଥେଵସଂଖ୍ୟେ ।
ତତସ୍ତତସ୍ତସ୍ୟଶରପ୍ରଵେଗଂସୋଢୁଂ ନ ଶେକୁର୍ହରିୟୂଥପାସ୍ତେ ॥ 44 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଷଣ୍ଣଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
