View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.20 Kishkindha Kanda - Sarga 20

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha viṃśassargaḥ ।

rāmachāpavisṛṣṭēna śarēṇāntakarēṇa tam ।
dṛṣṭvā vinihataṃ bhūmau tārā tārādhipānanā ॥ 1 ॥

sā samāsādya bhartāraṃ paryaṣvajata bhāminī ।
iṣuṇā'bhihataṃ dṛṣṭvā vālinaṃ kuñjarōpamam ॥ 2 ॥

vānarēndra mahēndrābhaṃ śōkasantaptamānasā ।
tārā tarumivōnmūlaṃ paryadēvayadāturā ॥ 3 ॥

raṇē dāruṇa vikrānta pravīra plavatāṃ vara ।
kiṃ dīnāmapurōbhāgāmadya tvaṃ nābhibhāṣasē ॥ 4 ॥

uttiṣṭha hariśārdūla bhajasva śayanōttamam ।
naivaṃvidhāśśēratē hi bhūmau nṛpatisattamāḥ ॥ 5 ॥

atīva khalu tē kāntā vasudhā vasudhādhipa ।
gatāsurapi yāṃ gātrairmāṃ vihāya niṣēvasē ॥ 6 ॥

vyaktamanyā tvayā vīra dharmataḥ sampravartitā ।
kiṣkindhēva purī ramyā svargamārgē vinirmitā ॥ 7 ॥

yānyasmābhistvayā sārdhaṃ vanēṣu madhugandhiṣu ।
vihṛtāni tvayā kālē tēṣāmuparamaḥ kṛtaḥ ॥ 8 ॥

nirānandā nirāśā'haṃ nimagnā śōkasāgarē ।
tvayi pañchatvamāpannē mahāyūthapayūthapē ॥ 9 ॥

hṛdayaṃ susthiraṃ mahyaṃ dṛṣṭvā vinihataṃ patim ।
yanna śōkābhisantaptaṃ sphuṭatē'dya sahasradhā ॥ 10 ॥

sugrīvasya tvayā bhāryā hṛtā sa cha vivāsitaḥ ।
yattu ttasya tvayā vyuṣṭiḥ prāptēyaṃ plavagādhipa ॥ 11 ॥

niśśrēyasaparā mōhāttvayā chāhaṃ vigarhitā ।
yaiṣā'bruvaṃ hitaṃ vākyaṃ vānarēndra hitaiṣiṇī ॥ 12 ॥

rūpayauvanadṛptānāṃ dakṣiṇānāṃ cha mānada ।
nūnamapsarasāmārya chittāni pramathiṣyasi ॥ 13 ॥

kālō nissaṃśayō nūnaṃ jīvitāntakarastava ।
balādyēnāvapannō'si sugrīvasyāvaśō vaśam ॥ 14 ॥

vaidhavyaṃ śōkasantāpaṃ kṛpaṇaṃ kṛpaṇā satī ।
aduḥkhōpachitā pūrvaṃ vartayiṣyāmyanāthavat ॥ 15 ॥

lālitaśchāṅgadō vīrassukumārassukhōchitaḥ ।
vartsyatē kāmavasthāṃ mē pitṛvyē krōdhamūrChitē ॥ 16 ॥

kuruṣva pitaraṃ putra sudṛṣṭaṃ dharmavatsalam ।
durlabhaṃ darśanaṃ vatsa tava tasya bhaviṣyati ॥ 17 ॥

samāśvāsaya putraṃ tvaṃ sandēśaṃ sandiśasva mē ।
mūrdhni chainaṃ samāghrāya pravāsaṃ prasthitō hyasi ॥ 18 ॥

rāmēṇa hi mahatkarma kṛtaṃ tvāmabhinighnatā ।
ānṛṇyaṃ cha gataṃ tasya sugrīvasya pratiśravē ॥ 19 ॥

sakāmō bhava sugrīva rumāṃ tvaṃ pratipatsyasē ।
bhuṅkṣava rājyamanudvignaśśastō bhrātā ripustava ॥ 20 ॥

kiṃ māmēvaṃ vilapatīṃ prēmṇā tvaṃ nābhibhāṣasē ।
imāḥ paśya varā bahvīrbhāryāstē vānarēśvara ॥ 21 ॥

tasyā vilapitaṃ śrutvā vānaryassarvataścha tāḥ ।
parigṛhyāṅgadaṃ dīnaṃ duḥkhārtā parichukruśuḥ ॥ 22 ॥

kimaṅgadaṃ sāṅgadavīrabāhō vihāya yāsyadya chirapravāsam ।
na yuktamēvaṃ guṇasannikṛṣṭaṃ vihāya putraṃ priyaputra gantum ॥ 23 ॥

kimapriyaṃ tē priya chāruvēṣa mayā kṛtaṃ nātha sutēna vā tē ।
sahāṅgadāṃ māṃ pravihāya vīra yatprasthitō dīrgha mitaḥ pravāsam ॥ 24 ॥

yadyapriyaṃ kiñchidasampradhārya kṛtaṃ mayā syāttava dīrghabāhō ।
kṣamasva mē taddharivaṃśanātha vrajāmi mūrdhnā tava vīra pādau ॥ 25 ॥

tathā tu tārā karuṇaṃ rudantī bhartussamīpē saha vānarībhiḥ ।
vyavasyata prāyamupōpavēṣṭu manindyavarṇā bhuvi yatra vālī ॥ 26 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē viṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: