śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha viṃśassargaḥ ।
rāmachāpavisṛṣṭēna śarēṇāntakarēṇa tam ।
dṛṣṭvā vinihataṃ bhūmau tārā tārādhipānanā ॥ 1 ॥
sā samāsādya bhartāraṃ paryaṣvajata bhāminī ।
iṣuṇā'bhihataṃ dṛṣṭvā vālinaṃ kuñjarōpamam ॥ 2 ॥
vānarēndra mahēndrābhaṃ śōkasantaptamānasā ।
tārā tarumivōnmūlaṃ paryadēvayadāturā ॥ 3 ॥
raṇē dāruṇa vikrānta pravīra plavatāṃ vara ।
kiṃ dīnāmapurōbhāgāmadya tvaṃ nābhibhāṣasē ॥ 4 ॥
uttiṣṭha hariśārdūla bhajasva śayanōttamam ।
naivaṃvidhāśśēratē hi bhūmau nṛpatisattamāḥ ॥ 5 ॥
atīva khalu tē kāntā vasudhā vasudhādhipa ।
gatāsurapi yāṃ gātrairmāṃ vihāya niṣēvasē ॥ 6 ॥
vyaktamanyā tvayā vīra dharmataḥ sampravartitā ।
kiṣkindhēva purī ramyā svargamārgē vinirmitā ॥ 7 ॥
yānyasmābhistvayā sārdhaṃ vanēṣu madhugandhiṣu ।
vihṛtāni tvayā kālē tēṣāmuparamaḥ kṛtaḥ ॥ 8 ॥
nirānandā nirāśā'haṃ nimagnā śōkasāgarē ।
tvayi pañchatvamāpannē mahāyūthapayūthapē ॥ 9 ॥
hṛdayaṃ susthiraṃ mahyaṃ dṛṣṭvā vinihataṃ patim ।
yanna śōkābhisantaptaṃ sphuṭatē'dya sahasradhā ॥ 10 ॥
sugrīvasya tvayā bhāryā hṛtā sa cha vivāsitaḥ ।
yattu ttasya tvayā vyuṣṭiḥ prāptēyaṃ plavagādhipa ॥ 11 ॥
niśśrēyasaparā mōhāttvayā chāhaṃ vigarhitā ।
yaiṣā'bruvaṃ hitaṃ vākyaṃ vānarēndra hitaiṣiṇī ॥ 12 ॥
rūpayauvanadṛptānāṃ dakṣiṇānāṃ cha mānada ।
nūnamapsarasāmārya chittāni pramathiṣyasi ॥ 13 ॥
kālō nissaṃśayō nūnaṃ jīvitāntakarastava ।
balādyēnāvapannō'si sugrīvasyāvaśō vaśam ॥ 14 ॥
vaidhavyaṃ śōkasantāpaṃ kṛpaṇaṃ kṛpaṇā satī ।
aduḥkhōpachitā pūrvaṃ vartayiṣyāmyanāthavat ॥ 15 ॥
lālitaśchāṅgadō vīrassukumārassukhōchitaḥ ।
vartsyatē kāmavasthāṃ mē pitṛvyē krōdhamūrChitē ॥ 16 ॥
kuruṣva pitaraṃ putra sudṛṣṭaṃ dharmavatsalam ।
durlabhaṃ darśanaṃ vatsa tava tasya bhaviṣyati ॥ 17 ॥
samāśvāsaya putraṃ tvaṃ sandēśaṃ sandiśasva mē ।
mūrdhni chainaṃ samāghrāya pravāsaṃ prasthitō hyasi ॥ 18 ॥
rāmēṇa hi mahatkarma kṛtaṃ tvāmabhinighnatā ।
ānṛṇyaṃ cha gataṃ tasya sugrīvasya pratiśravē ॥ 19 ॥
sakāmō bhava sugrīva rumāṃ tvaṃ pratipatsyasē ।
bhuṅkṣava rājyamanudvignaśśastō bhrātā ripustava ॥ 20 ॥
kiṃ māmēvaṃ vilapatīṃ prēmṇā tvaṃ nābhibhāṣasē ।
imāḥ paśya varā bahvīrbhāryāstē vānarēśvara ॥ 21 ॥
tasyā vilapitaṃ śrutvā vānaryassarvataścha tāḥ ।
parigṛhyāṅgadaṃ dīnaṃ duḥkhārtā parichukruśuḥ ॥ 22 ॥
kimaṅgadaṃ sāṅgadavīrabāhō vihāya yāsyadya chirapravāsam ।
na yuktamēvaṃ guṇasannikṛṣṭaṃ vihāya putraṃ priyaputra gantum ॥ 23 ॥
kimapriyaṃ tē priya chāruvēṣa mayā kṛtaṃ nātha sutēna vā tē ।
sahāṅgadāṃ māṃ pravihāya vīra yatprasthitō dīrgha mitaḥ pravāsam ॥ 24 ॥
yadyapriyaṃ kiñchidasampradhārya kṛtaṃ mayā syāttava dīrghabāhō ।
kṣamasva mē taddharivaṃśanātha vrajāmi mūrdhnā tava vīra pādau ॥ 25 ॥
tathā tu tārā karuṇaṃ rudantī bhartussamīpē saha vānarībhiḥ ।
vyavasyata prāyamupōpavēṣṭu manindyavarṇā bhuvi yatra vālī ॥ 26 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē viṃśassargaḥ ॥