ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ରାମଚାପଵିସୃଷ୍ଟେନ ଶରେଣାଂତକରେଣ ତମ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିନିହତଂ ଭୂମୌ ତାରା ତାରାଧିପାନନା ॥ 1 ॥
ସା ସମାସାଦ୍ୟ ଭର୍ତାରଂ ପର୍ୟଷ୍ଵଜତ ଭାମିନୀ ।
ଇଷୁଣାଽଭିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାଲିନଂ କୁଂଜରୋପମମ୍ ॥ 2 ॥
ଵାନରେଂଦ୍ର ମହେଂଦ୍ରାଭଂ ଶୋକସଂତପ୍ତମାନସା ।
ତାରା ତରୁମିଵୋନ୍ମୂଲଂ ପର୍ୟଦେଵୟଦାତୁରା ॥ 3 ॥
ରଣେ ଦାରୁଣ ଵିକ୍ରାଂତ ପ୍ରଵୀର ପ୍ଲଵତାଂ ଵର ।
କିଂ ଦୀନାମପୁରୋଭାଗାମଦ୍ୟ ତ୍ଵଂ ନାଭିଭାଷସେ ॥ 4 ॥
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ହରିଶାର୍ଦୂଲ ଭଜସ୍ଵ ଶୟନୋତ୍ତମମ୍ ।
ନୈଵଂଵିଧାଶ୍ଶେରତେ ହି ଭୂମୌ ନୃପତିସତ୍ତମାଃ ॥ 5 ॥
ଅତୀଵ ଖଲୁ ତେ କାଂତା ଵସୁଧା ଵସୁଧାଧିପ ।
ଗତାସୁରପି ୟାଂ ଗାତ୍ରୈର୍ମାଂ ଵିହାୟ ନିଷେଵସେ ॥ 6 ॥
ଵ୍ୟକ୍ତମନ୍ୟା ତ୍ଵୟା ଵୀର ଧର୍ମତଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତିତା ।
କିଷ୍କିଂଧେଵ ପୁରୀ ରମ୍ୟା ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗେ ଵିନିର୍ମିତା ॥ 7 ॥
ୟାନ୍ୟସ୍ମାଭିସ୍ତ୍ଵୟା ସାର୍ଧଂ ଵନେଷୁ ମଧୁଗଂଧିଷୁ ।
ଵିହୃତାନି ତ୍ଵୟା କାଲେ ତେଷାମୁପରମଃ କୃତଃ ॥ 8 ॥
ନିରାନଂଦା ନିରାଶାଽହଂ ନିମଗ୍ନା ଶୋକସାଗରେ ।
ତ୍ଵୟି ପଂଚତ୍ଵମାପନ୍ନେ ମହାୟୂଥପୟୂଥପେ ॥ 9 ॥
ହୃଦୟଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ମହ୍ୟଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିନିହତଂ ପତିମ୍ ।
ୟନ୍ନ ଶୋକାଭିସଂତପ୍ତଂ ସ୍ଫୁଟତେଽଦ୍ୟ ସହସ୍ରଧା ॥ 10 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ତ୍ଵୟା ଭାର୍ୟା ହୃତା ସ ଚ ଵିଵାସିତଃ ।
ୟତ୍ତୁ ତ୍ତସ୍ୟ ତ୍ଵୟା ଵ୍ୟୁଷ୍ଟିଃ ପ୍ରାପ୍ତେୟଂ ପ୍ଲଵଗାଧିପ ॥ 11 ॥
ନିଶ୍ଶ୍ରେୟସପରା ମୋହାତ୍ତ୍ଵୟା ଚାହଂ ଵିଗର୍ହିତା ।
ୟୈଷାଽବ୍ରୁଵଂ ହିତଂ ଵାକ୍ୟଂ ଵାନରେଂଦ୍ର ହିତୈଷିଣୀ ॥ 12 ॥
ରୂପୟୌଵନଦୃପ୍ତାନାଂ ଦକ୍ଷିଣାନାଂ ଚ ମାନଦ ।
ନୂନମପ୍ସରସାମାର୍ୟ ଚିତ୍ତାନି ପ୍ରମଥିଷ୍ୟସି ॥ 13 ॥
କାଲୋ ନିସ୍ସଂଶୟୋ ନୂନଂ ଜୀଵିତାଂତକରସ୍ତଵ ।
ବଲାଦ୍ୟେନାଵପନ୍ନୋଽସି ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟାଵଶୋ ଵଶମ୍ ॥ 14 ॥
ଵୈଧଵ୍ୟଂ ଶୋକସଂତାପଂ କୃପଣଂ କୃପଣା ସତୀ ।
ଅଦୁଃଖୋପଚିତା ପୂର୍ଵଂ ଵର୍ତୟିଷ୍ୟାମ୍ୟନାଥଵତ୍ ॥ 15 ॥
ଲାଲିତଶ୍ଚାଂଗଦୋ ଵୀରସ୍ସୁକୁମାରସ୍ସୁଖୋଚିତଃ ।
ଵର୍ତ୍ସ୍ୟତେ କାମଵସ୍ଥାଂ ମେ ପିତୃଵ୍ୟେ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତେ ॥ 16 ॥
କୁରୁଷ୍ଵ ପିତରଂ ପୁତ୍ର ସୁଦୃଷ୍ଟଂ ଧର୍ମଵତ୍ସଲମ୍ ।
ଦୁର୍ଲଭଂ ଦର୍ଶନଂ ଵତ୍ସ ତଵ ତସ୍ୟ ଭଵିଷ୍ୟତି ॥ 17 ॥
ସମାଶ୍ଵାସୟ ପୁତ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ସଂଦେଶଂ ସଂଦିଶସ୍ଵ ମେ ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ଚୈନଂ ସମାଘ୍ରାୟ ପ୍ରଵାସଂ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ହ୍ୟସି ॥ 18 ॥
ରାମେଣ ହି ମହତ୍କର୍ମ କୃତଂ ତ୍ଵାମଭିନିଘ୍ନତା ।
ଆନୃଣ୍ୟଂ ଚ ଗତଂ ତସ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ପ୍ରତିଶ୍ରଵେ ॥ 19 ॥
ସକାମୋ ଭଵ ସୁଗ୍ରୀଵ ରୁମାଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ୟସେ ।
ଭୁଂକ୍ଷଵ ରାଜ୍ୟମନୁଦ୍ଵିଗ୍ନଶ୍ଶସ୍ତୋ ଭ୍ରାତା ରିପୁସ୍ତଵ ॥ 20 ॥
କିଂ ମାମେଵଂ ଵିଲପତୀଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ତ୍ଵଂ ନାଭିଭାଷସେ ।
ଇମାଃ ପଶ୍ୟ ଵରା ବହ୍ଵୀର୍ଭାର୍ୟାସ୍ତେ ଵାନରେଶ୍ଵର ॥ 21 ॥
ତସ୍ୟା ଵିଲପିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାନର୍ୟସ୍ସର୍ଵତଶ୍ଚ ତାଃ ।
ପରିଗୃହ୍ୟାଂଗଦଂ ଦୀନଂ ଦୁଃଖାର୍ତା ପରିଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ॥ 22 ॥
କିମଂଗଦଂ ସାଂଗଦଵୀରବାହୋ ଵିହାୟ ୟାସ୍ୟଦ୍ୟ ଚିରପ୍ରଵାସମ୍ ।
ନ ୟୁକ୍ତମେଵଂ ଗୁଣସନ୍ନିକୃଷ୍ଟଂ ଵିହାୟ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରିୟପୁତ୍ର ଗଂତୁମ୍ ॥ 23 ॥
କିମପ୍ରିୟଂ ତେ ପ୍ରିୟ ଚାରୁଵେଷ ମୟା କୃତଂ ନାଥ ସୁତେନ ଵା ତେ ।
ସହାଂଗଦାଂ ମାଂ ପ୍ରଵିହାୟ ଵୀର ୟତ୍ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଦୀର୍ଘ ମିତଃ ପ୍ରଵାସମ୍ ॥ 24 ॥
ୟଦ୍ୟପ୍ରିୟଂ କିଂଚିଦସଂପ୍ରଧାର୍ୟ କୃତଂ ମୟା ସ୍ୟାତ୍ତଵ ଦୀର୍ଘବାହୋ ।
କ୍ଷମସ୍ଵ ମେ ତଦ୍ଧରିଵଂଶନାଥ ଵ୍ରଜାମି ମୂର୍ଧ୍ନା ତଵ ଵୀର ପାଦୌ ॥ 25 ॥
ତଥା ତୁ ତାରା କରୁଣଂ ରୁଦଂତୀ ଭର୍ତୁସ୍ସମୀପେ ସହ ଵାନରୀଭିଃ ।
ଵ୍ୟଵସ୍ୟତ ପ୍ରାୟମୁପୋପଵେଷ୍ଟୁ ମନିଂଦ୍ୟଵର୍ଣା ଭୁଵି ୟତ୍ର ଵାଲୀ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
