શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ।
સા રાક્ષસેંદ્રસ્ય વચો નિશમ્ય તદ્રાવણસ્યાપ્રિયમપ્રિયાર્તા ।
સીતા વિતત્રાસ યથા વનાંતે સિંહાભિપન્ના ગજરાજકન્યા ॥ 1 ॥
સા રાક્ષસીમધ્યગતા ચ ભીરુ ર્વાગ્ભિર્ભૃશં રાવણતર્જિતા ચ ।
કાંતારમધ્યે વિજને વિસૃષ્ટા બાલેવ કન્યા વિલલાપ સીતા ॥ 2 ॥
સત્યં બતેદં પ્રવદંતિ લોકે નાકાલમૃત્યુર્ભવતીતિ સંતઃ ।
યત્રાહમેવં પરિભર્ત્સ્યમાના જીવામિ દીના ક્ષણમપ્યપુણ્યા ॥ 3 ॥
સુખાદ્વિહીનં બહુદુઃખપૂર્ણ મિદં તુ નૂનં હૃદયં સ્થિરં મે ।
વિશીર્યતે યન્ન સહસ્રધાઽદ્ય વજ્રાહતં શૃંગમિવાચલસ્ય ॥ 4 ॥
નૈવાસ્તિ દોષો મમ નૂનમત્ર વધ્યાહમસ્યાપ્રિયદર્શનસ્ય ।
ભાવં ન ચાસ્યાહમનુપ્રદાતુ મલં દ્વિજો મંત્રમિવાદ્વિજાય ॥ 5 ॥
નૂનં મમાંગાન્યચિરાદનાર્યઃ શસ્ત્રૈશ્શિતૈશ્છેત્સ્યતિ રાક્ષસેંદ્રઃ ।
તસ્મિનનાગચ્છતિ લોકનાથે ગર્ભસ્થજંતોરિવ શલ્યકૃંતઃ ॥ 6 ॥
દુઃખં બતેદં મમ દુઃખિતાયા માસૌ ચિરાયાધિગમિષ્યતો દ્વૌ ।
બદ્ધસ્ય વધ્યસ્ય તથા નિશાંતે રાજાપરાધાદિવ તસ્કરસ્ય ॥ 7 ॥
હા રામ હા લક્ષ્મણ હા સુમિત્રે હા રામમાતઃ સહ મે જનન્યા ।
એષા વિપદ્યામ્યહમલ્પભાગ્યા મહાર્ણવે નૌરિવ મૂઢવાતા ॥ 8 ॥
તરસ્વિનૌ ધારયતા મૃગસ્ય સત્ત્વેન રૂપં મનુજેંદ્રપુત્રૌ ।
નૂનં વિશસ્તૌ મમ કારણાત્તૌ સિંહર્ષભૌ દ્વાવિવ વૈદ્યુતેન ॥ 9 ॥
નૂનં સ કાલો મૃગરૂપધારી મામલ્પભાગ્યાં લુલુભે તદાનીમ્ ।
યત્રાર્યપુત્રં વિસસર્જ મૂઢા રામાનુજં લક્ષ્મણપૂર્વજં ચ ॥ 10 ॥
હા રામ સત્યવ્રત દીર્ઘબાહો હા પૂર્ણચંદ્રપ્રતિમાનવક્ત્ર ।
હા જીવલોકસ્ય હિતઃ પ્રિયશ્ચ વધ્યાં ન માં વેત્સિ હિ રાક્ષસાનામ્ ॥ 11 ॥
અનન્ય દૈવત્વમિયં ક્ષમા ચ ભૂમૌ ચ શય્યા નિયમશ્ચ ધર્મે ।
પતિવ્રતાત્વં વિફલં મમેદં કૃતં કૃતઘ્નેષ્વિવ માનુષાણામ્ ॥ 12 ॥
મોઘો હિ ધર્મશ્ચરિતો મયાયં તથૈકપત્નીત્વામિદં નિરર્થમ્ ।
યા ત્વાં ન પશ્યામિ કૃશા વિવર્ણા હીના ત્વયા સંગમને નિરાશા ॥ 13 ॥
પિતુર્નિદેશં નિયમેન કૃત્વા વનાન્નિવૃત્તશ્ચરિતવ્રતશ્ચ ।
સ્ત્રીભિસ્તુ મન્યે વિપુલેક્ષણાભિસ્ત્વં રંસ્યસે વીતભયઃ કૃતાર્થઃ ॥ 14 ॥
અહં તુ રામ ત્વયિ જાતકામા ચિરં વિનાશાય નિબદ્ધભાવા ।
મોઘં ચરિત્વાથ તપો વ્રતંચ ત્યક્ષ્યામિ ધિગ્જીવિતમલ્પભાગ્યામ્ ॥ 15 ॥
સા જીવિતં ક્ષિપ્રમહં ત્યજેયં વિષેણ શસ્ત્રેણ શિતેન વાપિ ।
વિષસ્ય દાતા ન હિ મેઽસ્તિ કશ્ચિ ચ્છસ્ત્રસ્ય વા વેશ્મનિ રાક્ષસસ્ય ॥ 16 ॥
ઇતીવ દેવી બહુધા વિલપ્ય સર્વાત્મના રામમનુસ્મરંતી ।
પ્રવેપમાના પરિશુષ્કવક્ત્રા નગોત્તમં પુષ્પિતમાસસાદ ॥ 17 ॥
સા શોકતપ્તા બહુધા વિચિંત્ય સીતાઽથ વેણ્યુદ્ગ્રથનં ગૃહીત્વા ।
ઉદ્બુધ્ય વેણ્યુદ્ગ્રથનેન શીઘ્રમહં ગમિષ્યામિ યમસ્ય મૂલમ્ ॥ 18 ॥
ઉપસ્થિતા સા મૃદુસર્વગાત્રી શાખાં ગૃહત્વાઽધ નગસ્ય તસ્ય ।
તસ્યાસ્તુ રામં પ્રવિચિંતયંત્યા રામાનુજં સ્વં ચ કુલં શુભાંગ્યાઃ ॥ 19 ॥
શેકાનિમિત્તાનિ તથા બહૂનિ ધૈર્યાર્જિતાનિ પ્રવરાણિ લોકે ।
પ્રાદુર્નિમિત્તાનિ તદા બભૂવુઃ પુરાપિ સિદ્ધાન્યુપલક્ષિતાનિ ॥ 20 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ॥
