śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha triṃśassargaḥ ।
hanumānapi vikrāntaḥ sarvaṃ śuśrāva tattvataḥ ।
sītāyāstrijaṭāyāścha rākṣasīnāṃ cha tarjanam ॥ 1 ॥
avēkṣamāṇastāṃ dēvīṃ dēvatāmiva nandanē ।
tatō bahuvidhāṃ chintāṃ chintayāmāsa vānaraḥ ॥ 2 ॥
yāṃ kapīnāṃ sahasrāṇi subahūnyayutāni cha ।
dikṣu sarvāsu mārgantē sēyamāsāditā mayā ॥ 3 ॥
chārēṇa tu suyuktēna śatrōśśaktimavēkṣatā ।
gūḍhēna charatā tāvadavēkṣitamidaṃ mayā ॥ 4 ॥
rākṣasānāṃ viśēṣaścha purī chēyamavēkṣitā ।
rākṣasādhipatērasya prabhāvō rāvaṇasya cha ॥ 5 ॥
yuktaṃ tasyāpramēyasya sarvasattvadayāvataḥ ।
samāśvāsayituṃ bhāryāṃ patidarśanakāṅkṣiṇīm ॥ 6 ॥
ahamāśvāsayāmyēnāṃ pūrṇachandranibhānanām ।
adṛṣṭaduḥkhāṃ duḥkhārtāṃ duḥkhasyāntamagachChatīm ॥ 7 ॥
yadyapyahamimāṃ dēvīṃ śōkōpahatachētanām ।
anāśvāsya gamiṣyāmi dōṣavadgamanaṃ bhavēt ॥ 8 ॥
gatē hi mayi tatrēyaṃ rājaputrī yaśasvinī ।
paritrāṇamavindantī jānakī jīvitaṃ tyajēt ॥ 9 ॥
mayā cha sa mahābāhuḥ pūrṇachandranibhānanaḥ ।
samāśyāsayituṃ nyāyyassītādarśanalālasaḥ ॥ 10 ॥
niśācharīṇāṃ pratyakṣamanarhaṃ chābhibhāṣitam ।
kathannu khalu kartavyamidaṃ kṛchChragatō hyaham ॥ 11 ॥
anēna rātriśēṣēṇa yadi nāśvāsyatē mayā ।
sarvathā nāsti sandēhaḥ parityakṣyati jīvitam ॥ 12 ॥
rāmaścha yadi pṛchChēnmāṃ kiṃ māṃ sītābravīdvachaḥ ।
kimahaṃ taṃ prati brūyāmasambhāṣya sumadhyamām ॥ 13 ॥
sītāsandēśarahitaṃ māmitastvarayā'gatam ।
nirdahēdapi kākutsya kruddhastīvrēṇa chakṣuṣā ॥ 14 ॥
yadi chōdyōjayiṣyāmi bhartāraṃ rāmakāraṇāt ।
vyarthamāgamanaṃ tasya sasainyasya bhaviṣyati ॥ 15 ॥
antaraṃ tu ahaṃ āsādya rākṣasīnāṃ iha sthitaḥ ।
śanaiḥ āśvāsayiṣyāmi samtāpa bahulāṃ imām ॥ 16 ॥
ahaṃ tvatitanuśchaiva vānaraścha viśēṣataḥ ।
vāchaṃ chōdāhariṣyāmi mānuṣīmiha saṃskṛtām ॥ 17 ॥
yadi vāchaṃ pradāsyāmi dvijātiriva saṃskṛtām ।
rāvaṇaṃ manyamānā māṃ sītā bhītā bhaviṣyati ॥ 18 ॥
vānarasya viśēṣēṇa kathaṃ syādabhibhāṣaṇam ।
avaśyamēva vaktavyaṃ mānuṣaṃ vākyamarthavat ॥ 19 ॥
mayā sāntvayituṃ śakyā nānyathēyamaninditā ।
sēyamālōkya mē rūpaṃ jānakī bhāṣitaṃ tathā ॥ 20 ॥
rakṣōbhistrāsitā pūrvaṃ bhūyastrāsaṃ gamiṣyati ।
tatō jātaparitrāsā śabdaṃ kuryānmanasvinī ॥ 21 ॥
jānamānā viśālākṣī rāvaṇaṃ kāmarūpiṇam ।
sītayā cha kṛtē śabdē sahasā rākṣasīgaṇāḥ ।
nānāpraharaṇō ghōraḥ samēyādantakōpamaḥ ॥ 22 ॥
tatō māṃ samparikṣipya sarvatō vikṛtānanāḥ ॥ 23 ॥
vadhē cha grahaṇē chaiva kuryuryatnaṃ yathābalam ।
gṛhya śākhāḥ praśākhāścha skandhāṃśchōttamaśākhinām ॥ 24 ॥
dṛṣṭvā viparidhāvantaṃ bhavēyurbhayaśaṅkitāḥ ।
mama rūpaṃ cha samprēkṣya vanē vicharatō mahat ॥ 25 ॥
rākṣasyō bhayavitrastā bhavēyurvikṛtānanāḥ ।
tataḥ kuryussamāhvānaṃ rākṣasyō rakṣasāmapi ॥ 26 ॥
rākṣasēndraniyuktānāṃ rākṣasēndranivēśanē ।
tē śūlaśaktinistriṃśavividhāyudhapāṇayaḥ ॥ 27 ॥
āpatēyurvimardē'sminvēgēnōdvēgakāraṇāt ।
samṛddhastaistu paritō vidhaman rakṣasāṃ balam ॥ 28 ॥
śaknuyāṃ na tu samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahōdadhēḥ ।
māṃ vā gṛhṇīyurāplutya bahavaśśīghrakāriṇaḥ ॥ 29 ॥
syādiyaṃ chāgṛhītārthā mama cha grahaṇaṃ bhavēt ।
hiṃsābhiruchayō hiṃsyurimāṃ vā janakātmajām ॥ 30 ॥
vipannaṃ syāttataḥ kāryaṃ rāmasugrīvayōridam ।
uddēśē naṣṭamārgē'smin rākṣasaiḥ parivāritē ॥ 31 ॥
sāgarēṇa parikṣiptē guptē vasati jānakī ।
viśastē vā gṛhītē vā rakṣōbhirmayi saṃyugē ॥ 32 ॥
nānyaṃ paśyāmi rāmasya sahāyaṃ kāryasādhanē ।
vimṛśaṃścha na paśyāmi yō hatē mayi vānaraḥ ॥ 33 ॥
śatayōjanavistīrṇaṃ laṅghayēta mahōdadhim ।
kāmaṃ hantuṃ samarthō'smi sahasrāṇyapi rakṣasām ॥ 34 ॥
na tu śakṣyāmi samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahōdadhēḥ ।
asatyāni cha yuddhāni saṃśayō mē na rōchatē ॥ 35 ॥
kaścha nissaṃśayaṃ kāryaṃ kuryātprājñaḥ sasaṃśayam ।
prāṇatyāgaścha vaidēhyā bhavēdanabhibhāṣaṇē ॥ 36 ॥
ēṣa dōṣō mahānhi syānmama sītābhibhāṣaṇē ।
bhūtāśchārthā vinaśyanti dēśakālavirōdhitāḥ ॥ 37 ॥
viklabaṃ dūtamāsādya tamaḥ sūryōdayē yathā ।
arthānarthāntarē buddhiniśchitāpi na śōbhatē ॥ 38 ॥
ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ ।
na vinaśyētkathaṃ kāryaṃ vaiklabyaṃ na kathaṃ bhavēt ॥ 39 ॥
laṅghanaṃ cha samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavēt ।
kathaṃ nu khalu vākyaṃ mē śṛṇuyānnōdvijēta vā ।
iti sañchintya hanumāṃśchakāra matimānmatim ॥ 40 ॥
rāmamakliṣṭakarmāṇaṃ subandhumanukīrtayan ॥ 41 ॥
naināmudvējayiṣyāmi tadbandhugatamānasām ।
ikṣvākūṇāṃ variṣṭhasya rāmasya viditātmanaḥ ॥ 42 ॥
śubhāni dharmayuktāni vachanāni samarpayan ।
śrāvayiṣyāmi sarvāṇi madhurāṃ prabruvan giram ॥ 43 ॥
śraddhāsyati yathāhīyaṃ tathā sarvaṃ samādadhē ।
iti sa bahuvidhaṃ mahānubhāvō jagatipatēḥ pramadāmavēkṣamāṇaḥ ।
madhuramavitathaṃ jagāda vākyaṃ drumaviṭapāntaramāsthitō hanūmān ॥ 44 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē triṃśassargaḥ ॥