śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ।
hatānmantrisutān buddhvā vānarēṇa mahātmanā ।
rāvaṇassaṃvṛtākāraśchakāra matimuttamām ॥ 1 ॥
sa virūpākṣayūpākṣau durdharaṃ chaiva rākṣasam ।
praghasaṃ bhāsakarṇaṃ cha pañchasēnāgranāyakān ॥ 2 ॥
sandidēśa daśagrīvō vīrānnayaviśāradān ।
hanumadgrahaṇavyagrānvāyuvēgasamānyudhi ॥ 3 ॥
yāta sēnāgragāssarvē mahābalaparigrahāḥ ।
savājirathamātaṅgāssa kapiśśāsyatāmiti ॥ 4 ॥
yatnaiścha khalu bhāvyaṃ syāttamāsādya vanālayam ।
karma chāpi samādhēyaṃ dēśakālāvirōdhinam ॥ 5 ॥
na hyahaṃ taṃ kapiṃ manyē karmaṇā pratitarkayan ।
sarvathā tanmahadbhūtaṃ mahābalaparigraham ॥ 6 ॥
bhavēdindrēṇa vā sṛṣṭamasmadarthaṃ tapōbalāt ।
sanāgayakṣagandharvā dēvāsuramaharṣayaḥ ॥ 7 ॥
yuṣmābhissahitaissarvairmayā saha vinirjitāḥ ।
tairavaśyaṃ vidhātavyaṃ vyalīkaṃ kiñchidēva naḥ ॥ 8 ॥
tadēva nātra sandēhaḥ prasahya parigṛhyatām ।
nāvamānyō bhavadbhiścha harirdhīraparākramaḥ ॥ 9 ॥
dṛṣṭā hi harayaḥ pūrvaṃ mayā vipulavikramāḥ ।
vālī cha sahasugrīvō jāmbavāṃścha mahābalaḥ ॥ 10 ॥
nīlassēnāpatiśchaiva yē chānyē dvividādayaḥ ।
naivaṃ tēṣāṃ gatirbhīmā na tējō na parākramaḥ ॥ 11 ॥
na matirna balōtsāhau na rūpaparikalpanam ।
mahatsattvamidaṃ jñēyaṃ kapirūpaṃ vyavasthitam ॥ 12 ॥
prayatnaṃ mahadāsthāya kriyatāmasya nigrahaḥ ।
kāmaṃ lōkāstrayassēndrāssasurāsuramānavāḥ ॥ 13 ॥
bhavatāmagrataḥ sthātuṃ na paryāptā raṇājirē ।
tathāpi tu nayajñēna jayamākāṅkṣatā raṇē ॥ 14 ॥
ātmā rakṣyaḥ prayatnēna yuddhasiddhirhi chañchalā ।
tē svāmivachanaṃ sarvē pratigṛhya mahaujasaḥ ॥ 15 ॥
samutpēturmahāvēgā hutāśasamatējasaḥ ।
rathairmattaiścha mātaṅgairvājibhiścha mahājavaiḥ ॥ 16 ॥
śastraiścha vividhaistīkṣṇaissarvaiśchōpachitā balaiḥ ।
tatastaṃ dadṛśurvīrā dīpyamānaṃ mahākapim ॥ 17 ॥
raśmimantamivōdyantaṃ svatējōraśmimālinam ।
tōraṇasthaṃ mahōtsāhaṃ mahāsattvaṃ mahābalam ॥ 18 ॥
mahāmatiṃ mahāvēgaṃ mahākāyaṃ mahābalam ।
taṃ samīkṣyaiva tē sarvē dikṣu sarvāsvavasthitāḥ ॥ 19 ॥
tai staiḥ praharaṇairbhīmairabhipētustatastataḥ ।
tasya pañchāyasāstīkṣṇāśśitāḥ pītamukhāśśarāḥ ॥ 20 ॥
śirasyutpalapatrābhā durdharēṇa nipātitāḥ ।
sa taiḥ pañchabhirāviddhaśśaraiśśirasi vānaraḥ ॥ 21 ॥
utpapāta nadan vyōmni diśō daśa vinādayan ।
tatastu durdharō vīrassarathassajyakārmukaḥ ॥ 22 ॥
kiran śaraśataistīkṣṇairabhipēdē mahābalaḥ ।
sa kapirvārayāmāsa taṃ vyōmni śaravarṣiṇam ॥ 23 ॥
vṛṣṭimantaṃ payōdāntē payōdamiva mārutaḥ ।
ardhyamānastatastēna durdharēṇānilātmajaḥ ॥ 24 ॥
chakāra kadanaṃ bhūyō vyavardhata cha vēgavān ।
sa dūraṃ sahasōtpatya durdharasya rathē hariḥ ॥ 25 ॥
nipapāta mahāvēgō vidyudrāśirgirāviva ।
tatassa mathitāṣṭāśvaṃ rathaṃ bhagnākṣakūbaram ॥ 26 ॥
vihāya nyapatadbhūmau durdharastyaktajīvitaḥ ।
taṃ virūpākṣayūpākṣau dṛṣṭvā nipatitaṃ bhuvi ॥ 27 ॥
sañjātarōṣau durdharṣāvutpēturarindamau ।
sa tābhyāṃ sahasōtpatya viṣṭhitō vimalē'mbarē ॥ 28 ॥
mudgarābhyāṃ mahābāhurvakṣasyabhihataḥ kapiḥ ।
tayōrvēgavatōrvēgaṃ vinihatya mahābalaḥ ॥ 29 ॥
nipapāta punarbhūmau suparṇasamavikramaḥ ।
sa sālavṛkṣamāsādya tamutpāṭya cha vānaraḥ ॥ 30 ॥
tāvubhau rākṣasau vīrau jaghāna pavanātmajaḥ ।
tatastāṃstrīnhatānjñātvā vānarēṇa tarasvinā ॥ 31 ॥
abhipēdē mahāvēgaḥ prasahya praghasō harim ।
bhāsakarṇaścha saṅkṛddhaśśūlamādāya vīryavān ॥ 32 ॥
ēkataḥ kapiśārdūlaṃ yaśasvinamavasthitam ।
paṭṭisēna śitāgrēṇa praghasaḥ pratyayōdhayat ॥ 33 ॥
bhāsakarṇaścha śūlēna rākṣasaḥ kapisattamam ।
sa tābhyāṃ vikṣatairgātrairasṛgdigdhatanūruhaḥ ॥ 34 ॥
abhavadvānaraḥ kruddhō bālasūryasamaprabhaḥ ।
samutpāṭya girēśśṛṅgaṃ samṛgavyālapādapam ॥ 35 ॥
jaghāna hanumān vīrō rākṣasau kapikuñjaraḥ ।
tatastēṣvavasannēṣu sēnāpatiṣu pañchasu ॥ 36 ॥
balaṃ tadavaśēṣaṃ cha nāśayāmāsa vānaraḥ ।
aśvairaśvān gajairnāgān yōdhairyōdhān rathairathān ॥ 37 ॥
sa kapirnāśayāmāsa sahasrākṣa ivāsurān ।
hatairnāgaiścha turagairbhagnākṣaiścha mahārathaiḥ ॥ 38 ॥
hataiścha rākṣasairbhūmī ruddhamārgā samantataḥ ।
tataḥ kapistāndhvajinīpatīn raṇē nihatya vīrānsabalānsavāhanān ।
samīkṣya vīraḥ parigṛhya tōraṇaṃ kṛtakṣaṇaḥ kāla iva prajākṣayē ॥ 39 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ॥