ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଡ୍ଵିଂଶତ୍ୟଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅନୁଜ୍ଞାତଂତୁରାମେଣତଦ୍ଵିମାନମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ହଂସୟୁକ୍ତଂମହାନାଦମୁତ୍ପପାତଵିହାୟସମ୍ ॥ 1 ॥
ପାତୟିତ୍ଵାତତଶ୍ଚକ୍ଷୁସ୍ସର୍ଵତୋରଘୁନଂଦନଃ ।
ଅବ୍ରଵୀନ୍ମୈଥିଲୀଂସୀତାଂରାମଶ୍ଶଶିନିଭାନନାମ୍ ॥ 2 ॥
କୈଲାସଶିଖରାକାରେତ୍ରିକୂଟଶିଖରେସ୍ଥିତାମ୍ ।
ଲଂକାମୀକ୍ଷସ୍ଵଵୈଦେହୀନିର୍ମିତାଂଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ॥ 3 ॥
ଏତଦାୟୋଧନଂପଶ୍ୟମାଂସଶୋଣିତକର୍ଦମମ୍ ।
ହରୀଣାଂରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ସୀତେ ଵିଶସନଂମହତ୍ ॥ 4 ॥
ଅତ୍ରଦତ୍ତଵରଶ୍ଶେତେପ୍ରମାଥୀରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
ତଵହେତୋର୍ଵିଶାଲାକ୍ଷୀନିହତୋରାଵଣୋମୟା ॥ 5 ॥
କୁଂଭକର୍ଣୋଽଽତ୍ରନିହତଃପ୍ରହସ୍ତଶ୍ଚନିଶାଚରଃ ।
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଶ୍ଚାତ୍ରନିହତୋଵାନରେଣହନୂମତା ॥ 6 ॥
ଵିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲୀହତଶ୍ଚାତ୍ରସୁଷେଣେନମହାତ୍ମନା ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନେଂଦ୍ରାଜିଚ୍ଚାତ୍ରରାଵଣିର୍ନିହିତୋରଣେ ॥ 7 ॥
ଅଂଗଦେନାତ୍ରନିହତୋଵିକଟୋନାମରାକ୍ଷସଃ ।
ଵିରୂପାକ୍ଷଶ୍ଚଦୁର୍ଧର୍ଷୋମହାପାର୍ଶ୍ଵମହୋଦରୌ ॥ 8 ॥
ଅକଂପନଶ୍ଚନିହତୋବଲିନୋଽଽନ୍ୟେ ଚ ରାକ୍ଷସାଃ ।
ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚାତିକାୟଶ୍ଚଦେଵାଂତକନରାଂତକୌ ॥ 9 ॥
ୟୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତଶ୍ଚମତ୍ତଶ୍ଚରାକ୍ଷସପ୍ରଵରାଵୁଭୌ ।
ନିକୁଂଭଶ୍ଚୈଵକୁଂଭଶ୍ଚକୁଂଭକର୍ଣାତ୍ମଜୌବଲୀ ॥ 10 ॥
ଵଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚଦଂଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚବହଵୋରାକ୍ଷସାହତାଃ ।
ମକରାକ୍ଷଶ୍ଚଦୁର୍ଧର୍ଷୋମୟାୟୁଧିନିପାତିତଃ ॥ 11 ॥
ଅକଂପନଶ୍ଚନିହତଃଶୋଣିତାକ୍ଷଶ୍ଚଵୀର୍ୟଵାନ୍ ।
ୟୂପାକ୍ଷଶ୍ଚପ୍ରଜଂଘଶ୍ଚନିହତୌତୁମହାହଵେ ॥ 12 ॥
ଵିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ଵୋଽଽତ୍ରନିହତୋରାକ୍ଷସୋଭୀମଦର୍ଶନଃ ।
ୟଜ୍ଞଶତ୍ରୁଶ୍ଚନିହତଃସୁପ୍ତଘ୍ନଶ୍ଚମହାବଲଃ ॥ 13 ॥
ସୂର୍ୟଶତ୍ରୁଶ୍ଚନିହତୋବ୍ରହ୍ମଶତ୍ରୁସ୍ତଥାପରଃ ।
ଅତ୍ରମଂଦୋଦରୀନାମଭାର୍ୟାତଂପର୍ୟଦେଵୟତ୍ ॥ 14 ॥
ସପତ୍ନୀନାଂସହସ୍ରେଣସାଗ୍ରେଣପରିଵାରିତା ।
ତତ୍ତୁଦୃଶ୍ୟତେତୀର୍ଥଂସମୁଦ୍ରସ୍ୟଵରାନନେ ॥ 15 ॥
ୟତ୍ରସାଗରମୁତ୍ତୀର୍ୟତାଂରାତ୍ରିମୁଷିତାଵୟମ୍ ।
ଏଷସେତୁର୍ମୟାବଦ୍ଧସ୍ସାଗରେସଲିଲାର୍ଣଵେ ॥ 16 ॥
ତଵହେତୋର୍ଵିଶାଲାକ୍ଷିନଲସେତୁଃସୁଦୁଷ୍କରଃ ।
ପଶ୍ୟସାଗରମକ୍ଷୋଭ୍ୟଂଵୈଦେହିଵରୁଣାଲୟମ୍ ॥ 17 ॥
ଅପାରମଭିଗର୍ଜଂତଂଶଂଖଶୁକ୍ତିସମାକୁଲମ୍ ।
ହିରଣ୍ୟନାଭଂଶୈଲେଂଦ୍ରଂକାଂଚନଂପଶ୍ୟମୈଥିଲି ॥ 18 ॥
ଵିଶ୍ରମାର୍ଥଂହନୁମତୋଭିତ୍ତ୍ଵାସାଗରମୁତ୍ଥିତମ୍ ।
ଏତତତ୍କୁକ୍ଷୌସମୁଦ୍ରସ୍ୟସ୍କଂଧାଵାରନିଵେଶନମ୍ ॥ 19 ॥
ଅତ୍ରପୂର୍ଵଂମହାଦେଵଃପ୍ରସାଦମକରୋତ୍ପ୍ରଭୁଃ ।
ଏତତ୍ତୁଦୃଶ୍ୟତେତୀର୍ଥଂସାଗରସ୍ୟମହାତ୍ମନଃ ॥ 20 ॥
ଦୂଷଣଂ ଚାଗ୍ରତୋ ହତ୍ଵା ତ୍ରିଶିରାସ୍ତଦନଂତମ୍ ।
ତତସ୍ତେନାର୍ଦିତା ବାଲା ରାଵଣଂ ସମୁପାଗତା ॥ 21 ॥
ଅତ୍ରରାକ୍ଷସରାଜୋଽଽୟମାଜଗାମଵିଭୀଷଣଃ ।
ଏଷାସାଦୃଶ୍ୟତେସୀତେକିଷ୍କିଂଧାଚିତ୍ରକାନନା ॥ 22 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟପୁରୀରମ୍ୟାୟତ୍ରଵାଲୀମୟାହତଃ ।
ଅଥଦୃଷ୍ଟଵାପୁରୀଂସୀତାକିଷ୍କିଂଧାଂଵାଲିପାଲିତାମ୍ ॥ 23 ॥
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପଶ୍ରିତଂଵାକ୍ୟଂରାମଂପ୍ରଣତସାଧ୍ଵସା ।
ସୁଗ୍ରୀଵପ୍ରିୟଭାର୍ୟାଭିସ୍ତାରାପ୍ରମୁଖତୋନୃପ ॥ 24 ॥
ଅନ୍ୟେଷାଂଵାନରେଂଦ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ରୀଭିଃପରିଵୃତାହ୍ୟହମ୍ ।
ଗଂତୁମିଚ୍ଛେସହାୟୋଧ୍ୟାଂରାଜଧାନୀଂତ୍ଵୟାସହ ॥ 25 ॥
ଏଵମୁକ୍ତୋଽଽଥଵୈଦେହ୍ୟାରାଘଵଃପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚତାମ୍ ।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତିକିଷ୍କିଂଧାଂପ୍ରାପ୍ୟସଂସ୍ଥାପ୍ୟରାଘଵଃ ॥ 26 ॥
ଵିମାନଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟସୁଗ୍ରୀଵଂଵାକ୍ୟମେତଦୁଵାଚ ହ ।
ବ୍ରୂହିଵାନରଶୂର୍ଦୂଲ ସର୍ଵାନ୍ଵାନରପୁଂଗଵାନ୍ ॥ 27 ॥
ସୀତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଗଚ୍ଛଂତଂ ଵାନରାଃ ପର୍ଵତୋପମାଃ ।
ଦଦୃଶୁର୍ଵିସ୍ମିତାସ୍ତତ୍ର ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍ ॥ 28 ॥
ଅଭିତ୍ଵରସ୍ଵସୁଗ୍ରୀଵ ଗଚ୍ଛାମଃପ୍ଲଵଗାଧିପ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁସୁଗ୍ରୀଵୋରାମେଣାମିତତେଜସା ॥ 29 ॥
ଵାନରାଧିପତିଶ୍ରୀମାଂସ୍ସ୍ସୈଶ୍ଚସର୍ଵୈସ୍ସମାଵୃତଃ ।
ପ୍ରଵିଶ୍ୟାଂତଃପୁରଂଶୀଘ୍ରଂତାରାମୁଵଦୀକ୍ଷ୍ୟସୋଽଽବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 30 ॥
ପ୍ରିୟେ ତ୍ଵଂସହନାରାଭିର୍ଵାନରାଣାଂମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ରାଘଵେଣାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତାମୈଥିଲୀପ୍ରିୟକାମ୍ୟୟା ॥ 31 ॥
ତ୍ଵରତ୍ଵମଭିଗଚ୍ଛାମୋଗୃହ୍ୟଵାନରୟୋଷିତଃ ।
ଅୟୋଧ୍ୟାଂଦର୍ଶୟିଷ୍ୟାମଃସର୍ଵାଦଶରଥସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 32 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ଵ ଚଃଶ୍ରୁତ୍ଵାତାରାସର୍ଵାଂଗଶୋଭନା ।
ଆହୂୟଚାବ୍ରଵୀତ୍ସର୍ଵାଵାନରାଣାଂତୁୟୋଷିତଃ ॥ 33 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵେଣାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତାଗଂତୁଂସର୍ଵୈଶ୍ଚଵାନରୈଃ ।
ମମଚାପିପ୍ରିୟଂକାର୍ୟମୟୋଧ୍ୟାଦର୍ଵନେନ ଚ ॥ 34 ॥
ପ୍ରଵେଶଂଚୈଵରାମସ୍ୟପୌରଜାନପଦୈସ୍ସହ ।
ଵିଭୂତିଂଚୈଵସର୍ଵାସାଂସ୍ତ୍ରୀଣାଂଦଶରଥସ୍ୟ ଚ ॥ 35 ॥
ତାରୟାଚାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତାସ୍ସର୍ଵାଵାନରୟୋଷିତଃ ।
ନେପଥ୍ୟଵିଧିପୂର୍ଵଂତୁକୃତ୍ଵାଚାପିପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 36 ॥
ଅଧ୍ୟାରୋହନ୍ଵିମାନଂତତ୍ସୀତାଦର୍ଶନକାଂକ୍ଷୟା ।
ତାଭିଃସହୋତ୍ଥିତଂଶୀଘ୍ରଂଵିମାନଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରାଘଵଃ ॥ 37 ॥
ଋଷ୍ୟମୂକସମୀପେତୁଵୈଦେହୀଂପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଦୃଶ୍ୟତେଽଽସୌମହାନ୍ସୀତେ ସଵିଦ୍ୟୁଦିଵତୋୟଦଃ ॥ 38 ॥
ଋଷ୍ୟମୂକୋଗିରିଵରଃକାଂଚନୈର୍ଧାତୁଭିର୍ଵୃତଃ ।
ତ୍ରାହଂଵାନରେଂଦ୍ରେଣସୁଗ୍ରୀଵେଣସମାଗତଃ ॥ 39 ॥
ସମୟଶ୍ଚକୃତଃସୀତେଵଧାର୍ଥଂଵାଲିନୋମୟା ।
ଏଷାସାଦୃଶ୍ୟତେପଂପାନଲିନୀଚିତ୍ରକାନନା ॥ 40 ॥
ତ୍ଵୟାଵିହୀନୋୟତ୍ରାହଂଵିଲଲାପସୁଦୁଃଖିତଃ ।
ଅସ୍ୟାସ୍ତୀରେମୟାଦୃଷ୍ଟାଶବରୀଧର୍ମଚାରିଣୀ ॥ 41 ॥
ଅତ୍ରୟୋଜନବାହୁଶ୍ଚକବଂଧୋନିହତୋମୟା ।
ଦୃଶ୍ୟତେଽଽସୌଜନସ୍ଥାନେଶ୍ରୀମାନ୍ସୀତେ ଵନସ୍ପତିଃ ॥ 42 ॥
ଜଟାୟୁଶ୍ଚମହାତେଜାସ୍ତଵହେତୋର୍ଵିଲାସିନି ।
ରାଵଣେନହତୋୟତ୍ରପକ୍ଷିଣାଂପ୍ରଵରୋବଲୀ ॥ 43 ॥
ଖରଶ୍ଚନିହତୋୟତ୍ରଦୂଷଣଶ୍ଚନିପାତିତଃ ।
ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚମହାଵୀର୍ୟୋମୟାବାଣୈରଜିହ୍ମଗୈଃ ॥ 44 ॥
ଏତତ୍ତଦାଶ୍ରମମଦମସ୍ମାକଂଵରଵର୍ଣିନି ।
ପର୍ଣଶାଲାତଥାଚିତ୍ରାଦୃଶ୍ୟତେଶୁଭଦର୍ଶନେ ॥ 45 ॥
ୟତ୍ରତ୍ଵଂରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣରାଵଣେନହୃତାବଲାତ୍ ।
ଏଷାଗୋଦାଵରୀରମ୍ୟାପ୍ରସନ୍ନସଲିଲାଶୁଭା ॥ 46 ॥
ଅଗସ୍ତ୍ୟସ୍ୟାଶ୍ରମଶ୍ଚୈଵ ଦୃଶ୍ୟତେ କଦଲୀଵୃତଃ ।
ଦୀପ୍ତଶୈଵାଶ୍ରମୋହ୍ୟେଷସୁତୀକ୍ଷଣସ୍ୟମହାତ୍ମନଃ ॥ 47 ॥
ଵୈଦେହିଦୃଶ୍ୟତେଚୈଵଶରଭଂଗାଶ୍ରମୋମହାନ୍ ।
ଉପୟାତଃସହସ୍ରାକ୍ଷୋୟତ୍ରଶକ୍ରଃପୁରଂଦରଃ ॥ 48 ॥
ଏତେହିତାପସାଵାସାଦୃଶ୍ୟଂତେତନୁମଧ୍ୟମେ ।
ଅତ୍ରିଃକୁଲପତିର୍ୟତ୍ରସୂର୍ୟଵୈଶ୍ଵାନରୋପମଃ ॥ 49 ॥
ଅସ୍ମିନ୍ ଦେଶେମହାକାୟୋଵିରାଧୋନିହତୋମୟା ।
ଅତ୍ରସୀତେ ତ୍ଵୟାଦୃଷ୍ଟଵାତାପସୀଧର୍ମଚାରିଣୀ ॥ 50 ॥
ଅସୌସୁତନୁଶୈଲେଂଦ୍ରତ୍ରକୂଟଃପ୍ରକାଶତେ ।
ଅତ୍ରମାଂକୈକୟୀପୁତ୍ରପ୍ରସାଦୟିତୁମାଗତଃ ॥ 51 ॥
ଏଷାସାୟମୁନାରମ୍ୟାଦୃଶ୍ୟତେଚିତ୍ରକାନନା ।
ଭରଦ୍ଵାଜାଶ୍ରମଃଶ୍ରୀମାଂଦୃଶ୍ୟତେଚୈଷମୈଥିଲି ॥ 52 ॥
ଇୟଂ ଚ ଦୃଶ୍ୟତେଗଂଗାପୁଣ୍ୟାତ୍ରିପଥଗାନଦୀ ।
ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାକୀର୍ଣାସଂପ୍ରପୁଷ୍ପିତକାନନା ॥ 53 ॥
ଶୃଂଗିବେରପୁରଂଚୈତଦ୍ଗୁହୋୟତ୍ରସଖାମମ ।
ଏଷାସାଦୃଶ୍ୟତେସୀତେସରୟୂର୍ୟୂପମାଲିନୀ ॥ 54 ॥
ନାନାତରୁଶତାକୀର୍ଣାସଂପ୍ରପୁଷ୍ପିତକାନନା ।
ଏଷାସାଦୃଶ୍ୟତେସୀତେରାଜଧାନୀପିତୁର୍ମମ ॥ 55 ॥
ଅୟୋଧ୍ୟାଂକୁରୁଵୈଦେହିପ୍ରଣାମଂପୁନରାଗତା ।
ତତସ୍ତେଵାନରାସ୍ସର୍ଵେରାକ୍ଷସାସ୍ସଵିଭୀଷଣାଃ ॥ 56 ॥
ଉତ୍ପତ୍ୟୋତ୍ପତ୍ୟସମ୍ହୃଷ୍ଟାସ୍ତାଂପୁରୀଂଦଦୃଶୁସ୍ତଦା ।
ତତସ୍ତୁତାଂପାଂଡୁରହର୍ମ୍ୟମାଲିନୀଂଵିଶାଲକକ୍ଷ୍ୟାଂଗଜଵାଜିଭିର୍ଵୃତାମ୍ ।
ପୁରୀମପଶ୍ୟନ୍ପ୍ଲଵଗାସ୍ସରାକ୍ଷସାଃପୁରୀଂମହେଂଦ୍ରସ୍ୟୟଥାମରାଵତୀମ୍ ॥ 57 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଷଡ୍ଵିଂଶତ୍ୟଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥