śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ṣaḍviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ।
anujñātanturāmēṇatadvimānamanuttamam ।
haṃsayuktammahānādamutpapātavihāyasam ॥ 1 ॥
pātayitvātataśchakṣussarvatōraghunandanaḥ ।
abravīnmaithilīṃsītāṃrāmaśśaśinibhānanām ॥ 2 ॥
kailāsaśikharākārētrikūṭaśikharēsthitām ।
laṅkāmīkṣasvavaidēhīnirmitāṃviśvakarmaṇā ॥ 3 ॥
ētadāyōdhanampaśyamāṃsaśōṇitakardamam ।
harīṇāṃrākṣasānāṃ cha sītē viśasanammahat ॥ 4 ॥
atradattavaraśśētēpramāthīrākṣasēśvaraḥ ।
tavahētōrviśālākṣīnihatōrāvaṇōmayā ॥ 5 ॥
kumbhakarṇō''tranihataḥprahastaśchaniśācharaḥ ।
dhūmrākṣaśchātranihatōvānarēṇahanūmatā ॥ 6 ॥
vidyunmālīhataśchātrasuṣēṇēnamahātmanā ।
lakṣmaṇēnēndrājichchātrarāvaṇirnihitōraṇē ॥ 7 ॥
aṅgadēnātranihatōvikaṭōnāmarākṣasaḥ ।
virūpākṣaśchadurdharṣōmahāpārśvamahōdarau ॥ 8 ॥
akampanaśchanihatōbalinō''nyē cha rākṣasāḥ ।
triśirāśchātikāyaśchadēvāntakanarāntakau ॥ 9 ॥
yuddhōnmattaśchamattaścharākṣasapravarāvubhau ।
nikumbhaśchaivakumbhaśchakumbhakarṇātmajaubalī ॥ 10 ॥
vajradaṃṣṭraśchadaṃṣṭraśchabahavōrākṣasāhatāḥ ।
makarākṣaśchadurdharṣōmayāyudhinipātitaḥ ॥ 11 ॥
akampanaśchanihataḥśōṇitākṣaśchavīryavān ।
yūpākṣaśchaprajaṅghaśchanihatautumahāhavē ॥ 12 ॥
vidyujjihvō''tranihatōrākṣasōbhīmadarśanaḥ ।
yajñaśatruśchanihataḥsuptaghnaśchamahābalaḥ ॥ 13 ॥
sūryaśatruśchanihatōbrahmaśatrustathāparaḥ ।
atramandōdarīnāmabhāryātamparyadēvayat ॥ 14 ॥
sapatnīnāṃsahasrēṇasāgrēṇaparivāritā ।
tattudṛśyatētīrthaṃsamudrasyavarānanē ॥ 15 ॥
yatrasāgaramuttīryatāṃrātrimuṣitāvayam ।
ēṣasēturmayābaddhassāgarēsalilārṇavē ॥ 16 ॥
tavahētōrviśālākṣinalasētuḥsuduṣkaraḥ ।
paśyasāgaramakṣōbhyaṃvaidēhivaruṇālayam ॥ 17 ॥
apāramabhigarjantaṃśaṅkhaśuktisamākulam ।
hiraṇyanābhaṃśailēndraṅkāñchanampaśyamaithili ॥ 18 ॥
viśramārthaṃhanumatōbhittvāsāgaramutthitam ।
ētatatkukṣausamudrasyaskandhāvāranivēśanam ॥ 19 ॥
atrapūrvammahādēvaḥprasādamakarōtprabhuḥ ।
ētattudṛśyatētīrthaṃsāgarasyamahātmanaḥ ॥ 20 ॥
dūṣaṇaṃ chāgratō hatvā triśirāstadanantam ।
tatastēnārditā bālā rāvaṇaṃ samupāgatā ॥ 21 ॥
atrarākṣasarājō''yamājagāmavibhīṣaṇaḥ ।
ēṣāsādṛśyatēsītēkiṣkindhāchitrakānanā ॥ 22 ॥
sugrīvasyapurīramyāyatravālīmayāhataḥ ।
athadṛṣṭavāpurīṃsītākiṣkindhāṃvālipālitām ॥ 23 ॥
abravītpaśritaṃvākyaṃrāmampraṇatasādhvasā ।
sugrīvapriyabhāryābhistārāpramukhatōnṛpa ॥ 24 ॥
anyēṣāṃvānarēndrāṇāṃstrībhiḥparivṛtāhyaham ।
gantumichChēsahāyōdhyāṃrājadhānīntvayāsaha ॥ 25 ॥
ēvamuktō''thavaidēhyārāghavaḥpratyuvāchatām ।
ēvamastvitikiṣkindhāmprāpyasaṃsthāpyarāghavaḥ ॥ 26 ॥
vimānamprēkṣyasugrīvaṃvākyamētaduvācha ha ।
brūhivānaraśūrdūla sarvānvānarapuṅgavān ॥ 27 ॥
sītāṃ gṛhītvā gachChantaṃ vānarāḥ parvatōpamāḥ ।
dadṛśurvismitāstatra rāvaṇaṃ rākṣasādhipam ॥ 28 ॥
abhitvarasvasugrīva gachChāmaḥplavagādhipa ।
ēvamuktastusugrīvōrāmēṇāmitatējasā ॥ 29 ॥
vānarādhipatiśrīmāṃsssaiśchasarvaissamāvṛtaḥ ।
praviśyāntaḥpuraṃśīghrantārāmuvadīkṣyasō''bravīt ॥ 30 ॥
priyē tvaṃsahanārābhirvānarāṇāmmahātmanām ।
rāghavēṇābhyanujñātāmaithilīpriyakāmyayā ॥ 31 ॥
tvaratvamabhigachChāmōgṛhyavānarayōṣitaḥ ।
ayōdhyāndarśayiṣyāmaḥsarvādaśarathastriyaḥ ॥ 32 ॥
sugrīvasya va chaḥśrutvātārāsarvāṅgaśōbhanā ।
āhūyachābravītsarvāvānarāṇāntuyōṣitaḥ ॥ 33 ॥
sugrīvēṇābhyanujñātāgantuṃsarvaiśchavānaraiḥ ।
mamachāpipriyaṅkāryamayōdhyādarvanēna cha ॥ 34 ॥
pravēśañchaivarāmasyapaurajānapadaissaha ।
vibhūtiñchaivasarvāsāṃstrīṇāndaśarathasya cha ॥ 35 ॥
tārayāchābhyanujñātāssarvāvānarayōṣitaḥ ।
nēpathyavidhipūrvantukṛtvāchāpipradakṣiṇam ॥ 36 ॥
adhyārōhanvimānantatsītādarśanakāṅkṣayā ।
tābhiḥsahōtthitaṃśīghraṃvimānamprēkṣyarāghavaḥ ॥ 37 ॥
ṛṣyamūkasamīpētuvaidēhīmpunarabravīt ।
dṛśyatē''saumahānsītē savidyudivatōyadaḥ ॥ 38 ॥
ṛṣyamūkōgirivaraḥkāñchanairdhātubhirvṛtaḥ ।
trāhaṃvānarēndrēṇasugrīvēṇasamāgataḥ ॥ 39 ॥
samayaśchakṛtaḥsītēvadhārthaṃvālinōmayā ।
ēṣāsādṛśyatēpampānalinīchitrakānanā ॥ 40 ॥
tvayāvihīnōyatrāhaṃvilalāpasuduḥkhitaḥ ।
asyāstīrēmayādṛṣṭāśabarīdharmachāriṇī ॥ 41 ॥
atrayōjanabāhuśchakabandhōnihatōmayā ।
dṛśyatē''saujanasthānēśrīmānsītē vanaspatiḥ ॥ 42 ॥
jaṭāyuśchamahātējāstavahētōrvilāsini ।
rāvaṇēnahatōyatrapakṣiṇāmpravarōbalī ॥ 43 ॥
kharaśchanihatōyatradūṣaṇaśchanipātitaḥ ।
triśirāśchamahāvīryōmayābāṇairajihmagaiḥ ॥ 44 ॥
ētattadāśramamadamasmākaṃvaravarṇini ।
parṇaśālātathāchitrādṛśyatēśubhadarśanē ॥ 45 ॥
yatratvaṃrākṣasēndrēṇarāvaṇēnahṛtābalāt ।
ēṣāgōdāvarīramyāprasannasalilāśubhā ॥ 46 ॥
agastyasyāśramaśchaiva dṛśyatē kadalīvṛtaḥ ।
dīptaśaivāśramōhyēṣasutīkṣaṇasyamahātmanaḥ ॥ 47 ॥
vaidēhidṛśyatēchaivaśarabhaṅgāśramōmahān ।
upayātaḥsahasrākṣōyatraśakraḥpurandaraḥ ॥ 48 ॥
ētēhitāpasāvāsādṛśyantētanumadhyamē ।
atriḥkulapatiryatrasūryavaiśvānarōpamaḥ ॥ 49 ॥
asmin dēśēmahākāyōvirādhōnihatōmayā ।
atrasītē tvayādṛṣṭavātāpasīdharmachāriṇī ॥ 50 ॥
asausutanuśailēndratrakūṭaḥprakāśatē ।
atramāṅkaikayīputraprasādayitumāgataḥ ॥ 51 ॥
ēṣāsāyamunāramyādṛśyatēchitrakānanā ।
bharadvājāśramaḥśrīmāndṛśyatēchaiṣamaithili ॥ 52 ॥
iyaṃ cha dṛśyatēgaṅgāpuṇyātripathagānadī ।
nānādvijagaṇākīrṇāsamprapuṣpitakānanā ॥ 53 ॥
śṛṅgibērapurañchaitadguhōyatrasakhāmama ।
ēṣāsādṛśyatēsītēsarayūryūpamālinī ॥ 54 ॥
nānātaruśatākīrṇāsamprapuṣpitakānanā ।
ēṣāsādṛśyatēsītērājadhānīpiturmama ॥ 55 ॥
ayōdhyāṅkuruvaidēhipraṇāmampunarāgatā ।
tatastēvānarāssarvērākṣasāssavibhīṣaṇāḥ ॥ 56 ॥
utpatyōtpatyasamhṛṣṭāstāmpurīndadṛśustadā ।
tatastutāmpāṇḍuraharmyamālinīṃviśālakakṣyāṅgajavājibhirvṛtām ।
purīmapaśyanplavagāssarākṣasāḥpurīmmahēndrasyayathāmarāvatīm ॥ 57 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ṣaḍviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ॥
