śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha viṃśassargaḥ ।
tatōniviṣṭāndhvajinīṃsugrīvēṇābhipālitām ।
dadarśarākṣasō'bhyētyaśārdūlōnāmavīryavān ॥ 1 ॥
chārōrākṣasarājasyarāvaṇasyadurātmanaḥ ।
tāndṛṣṭvāsarvatōvyagrampratigamyasarākṣasaḥ ॥ 2 ॥
āviśya laṅkāṃ vēgēna rājānamidamabravīt ।
ēṣa vai vānararkṣaghō laṅkāṃ samabhivartatē ॥ 3 ॥
putraudaśarathasyēmaubhrātaraurāmalakṣmaṇau ॥ 4 ॥
uttamaurūpasampannausītāyāḥpadamāgatau ।
ētausāgaramāsādyasanniviṣṭaumahādyutī ॥ 5 ॥
balañchāmākāśamāvṛtyasarvatōdaśayōjanam ।
tattvabhūtammahārāja kṣipraṃvēditumarhasi ॥ 6 ॥
tavadūtāmahārājakṣipramarhantyavēkṣitum ।
upapradānaṃsāntvaṃvābhēdōvātraprayujyatām ॥ 7 ॥
śārdūlasyavachaśśrutvārāvaṇōrākṣasēśvaraḥ ।
uvāchasahasāvyagrassampradhāryārthamātmanaḥ ॥ 8 ॥
śukannāmatadārakṣōvākyamarthavidāṃvaram ।
sugrīvambrūhigatvāśurājānaṃvachanānmama ।
yathāsandēśamaklībaṃślakṣṇayāparayāgirā ॥ 9 ॥
tvaṃvaimahārājakulaprasūtōmahābalaśchar kṣarajassutaścha ।
nakaśchidārthastavanāstyanarthastathāhimēbhrātṛsamōharīśa ॥ 10 ॥
ahaṃyadyaharambhāryāṃrājaputrasyadhīmataḥ ।
kintatratavasugrīvaḥ kiṣkindhāmpratigamyatām ॥ 11 ॥
nahīyaṃharibhirlaṅkāśakyāprāptuṅkathañchana ।
dēvairapisagandharvaiḥkimpunarnaravānaraiḥ ॥ 12 ॥
satathārākṣasēndrēṇasandiṣṭōrajanīcharaḥ ।
śukōvihaṅgamōbhūtvātūrṇamāplutyachāmbaram ॥ 13 ॥
sagatvādūramadhvānamuparyuparisāgaram ।
saṃsthitōhyambarēvākyaṃsugrīvamidamabravīt ॥ 14 ॥
sarvamuktaṃyathādiṣṭaṃrāvaṇēnadurātmanā ।
tamprāpayantaṃvachanantūrṇamāplutyavānarāḥ ॥ 15 ॥
prāpadyantadivaṅkṣipraṃlōptuṃhantuñchamuṣṭibhiḥ ।
sataiḥplavaṅgaiḥprasabhannigṛhītōniśācharaḥ ।
gaganādbhūtalēchāśuparigṛhyanipātitaḥ ॥ 16 ॥
vānaraiḥpīḍyamānastuśukōvachanamabravīt ।
nadūtānghnantikākutstha vāryantāṃsādhuvānarāḥ ॥ 17 ॥
yastuhitvāmatambhartussvamataṃsamprabhāṣatē ।
anuktavādīdūtassan sadūtōvadhamarhati ॥ 18 ॥
śukasyavachanaṃśrutvārāmastuparidēvitam ।
uvāchamāvadhiṣṭētighnataśśākhāmṛgarṣabhān ॥ 19 ॥
sachapatralaghurbhūtvāharibhirdarśitēbhayē ।
antarikṣēsthitōbhūtvāpunarvachanamabravīt ॥ 20 ॥
sugrīvaḥsa ttvasampannaḥ mahābalaparākramaḥ ।
kimmayākhaluvaktavyōrāvaṇōlōkarāvaṇaḥ ॥ 21 ॥
saēvamuktaḥplavagādhipastadāplavaṅgamānāmṛṣabhōmahābalaḥ ।
uvāchavākyaṃrajanīcharasyachāraṃśukantūrṇamadīnasattvaḥ ॥ 22 ॥
namē'simitrannatathānukampyōnachōpakartāpinamēpriyō'si ।
ariścharāmasyasahānubandhastatō'sivālīvavadhārhavadhyaḥ ॥ 23 ॥
nihnanmyahantvāṃsasutaṃsabandhuṃsajñātivargarajanīcharēśa ।
laṅkāñchasarvāmmahatābalēnakṣipraṅkariṣyāmisamētyabhasma ॥ 24 ॥
namōkṣayasērāvaṇaḥ rāghavasyasuraissahēndraidapimūḍhaguptaḥ ।
antarhitassūryapathaṅgatō'vā ।
tathaivapātālamanupraviṣṭaḥ ॥ 25 ॥
girīśapādambujasaṅgatōvāhatō'sirāmēṇasahānujastvam ॥ 26 ॥
tasyatētriṣulōkēṣunapiśāchannarākṣasam ।
trātāramanupaśyāminagandharvannachāsuram ॥ 27 ॥
avadhīryajarāvṛddaṅgṛdhrarājañjaṭāyuṣam ।
kinnutērāmasānnidhyēsakāśēlakṣmaṇasyavā ॥ 28 ॥
hṛtāsītāviśālākṣīyāntvaṅgṛhyanabudhyasē ।
mahābalammahātmānandurdharṣamamarairapi ।
nabudhyasēraghuśrēṣṭhaṃyastēprāṇānhariṣyati ॥ 29 ॥
tatō'bravīdvālisutastvaṅgadōharisattamaḥ ।
nāyandūtōmahārājachārikaḥpratibhātimē ॥ 30 ॥
tulitaṃhibalaṃsarvamanēnātraivatiṣṭhatā ।
gṛhyatāmmāgamallaṅkāmētaddimamarōchatē ॥ 31 ॥
tatōrājñāsamādiṣṭāssamutpatyavalīmukhāḥ ।
jagṛhuśchababandhuśchavilapantamanāthavat ॥ 32 ॥
śukastuvānaraiśchaṇḍaistatrataissamprapīḍitaḥ ।
vyāchukrōśamahātmānaṃrāmandaśarathātmajam ॥ 33 ॥
lupyētēmēbalātpakṣaubhidyētēmētathā'kṣiṇī ॥ 34 ॥
yāñcharātrimmariṣyāmijāyērātriñchayāmaham ।
ētasminnantarēkālēyanmayāhyaśubhaṅkṛtam ॥ 35 ॥
sarvantvamupapadyēdhājahyāñchēdyadijīvitam ।
nāghātayattadārāmaśśrutvātatparidēvanam ।
vānarānabravīdrāmōmuchyatāndūtaāgataḥ ॥ 36 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē viṃśassargaḥ ॥
