ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋନିଵିଷ୍ଟାଂଧ୍ଵଜିନୀଂସୁଗ୍ରୀଵେଣାଭିପାଲିତାମ୍ ।
ଦଦର୍ଶରାକ୍ଷସୋଽଭ୍ୟେତ୍ୟଶାର୍ଦୂଲୋନାମଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 1 ॥
ଚାରୋରାକ୍ଷସରାଜସ୍ୟରାଵଣସ୍ୟଦୁରାତ୍ମନଃ ।
ତାଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସର୍ଵତୋଵ୍ୟଗ୍ରଂପ୍ରତିଗମ୍ୟସରାକ୍ଷସଃ ॥ 2 ॥
ଆଵିଶ୍ୟ ଲଂକାଂ ଵେଗେନ ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଏଷ ଵୈ ଵାନରର୍କ୍ଷଘୋ ଲଂକାଂ ସମଭିଵର୍ତତେ ॥ 3 ॥
ପୁତ୍ରୌଦଶରଥସ୍ୟେମୌଭ୍ରାତରୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 4 ॥
ଉତ୍ତମୌରୂପସଂପନ୍ନୌସୀତାୟାଃପଦମାଗତୌ ।
ଏତୌସାଗରମାସାଦ୍ୟସନ୍ନିଵିଷ୍ଟୌମହାଦ୍ୟୁତୀ ॥ 5 ॥
ବଲଂଚାମାକାଶମାଵୃତ୍ୟସର୍ଵତୋଦଶୟୋଜନମ୍ ।
ତତ୍ତ୍ଵଭୂତଂମହାରାଜ କ୍ଷିପ୍ରଂଵେଦିତୁମର୍ହସି ॥ 6 ॥
ତଵଦୂତାମହାରାଜକ୍ଷିପ୍ରମର୍ହଂତ୍ୟଵେକ୍ଷିତୁମ୍ ।
ଉପପ୍ରଦାନଂସାଂତ୍ଵଂଵାଭେଦୋଵାତ୍ରପ୍ରୟୁଜ୍ୟତାମ୍ ॥ 7 ॥
ଶାର୍ଦୂଲସ୍ୟଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାରାଵଣୋରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
ଉଵାଚସହସାଵ୍ୟଗ୍ରସ୍ସଂପ୍ରଧାର୍ୟାର୍ଥମାତ୍ମନଃ ॥ 8 ॥
ଶୁକଂନାମତଦାରକ୍ଷୋଵାକ୍ୟମର୍ଥଵିଦାଂଵରମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂବ୍ରୂହିଗତ୍ଵାଶୁରାଜାନଂଵଚନାନ୍ମମ ।
ୟଥାସଂଦେଶମକ୍ଲୀବଂଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣୟାପରୟାଗିରା ॥ 9 ॥
ତ୍ଵଂଵୈମହାରାଜକୁଲପ୍ରସୂତୋମହାବଲଶ୍ଚର୍ କ୍ଷରଜସ୍ସୁତଶ୍ଚ ।
ନକଶ୍ଚିଦାର୍ଥସ୍ତଵନାସ୍ତ୍ୟନର୍ଥସ୍ତଥାହିମେଭ୍ରାତୃସମୋହରୀଶ ॥ 10 ॥
ଅହଂୟଦ୍ୟହରଂଭାର୍ୟାଂରାଜପୁତ୍ରସ୍ୟଧୀମତଃ ।
କିଂତତ୍ରତଵସୁଗ୍ରୀଵଃ କିଷ୍କିଂଧାଂପ୍ରତିଗମ୍ୟତାମ୍ ॥ 11 ॥
ନହୀୟଂହରିଭିର୍ଲଂକାଶକ୍ୟାପ୍ରାପ୍ତୁଂକଥଂଚନ ।
ଦେଵୈରପିସଗଂଧର୍ଵୈଃକିଂପୁନର୍ନରଵାନରୈଃ ॥ 12 ॥
ସତଥାରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣସଂଦିଷ୍ଟୋରଜନୀଚରଃ ।
ଶୁକୋଵିହଂଗମୋଭୂତ୍ଵାତୂର୍ଣମାପ୍ଲୁତ୍ୟଚାଂବରମ୍ ॥ 13 ॥
ସଗତ୍ଵାଦୂରମଧ୍ଵାନମୁପର୍ୟୁପରିସାଗରମ୍ ।
ସଂସ୍ଥିତୋହ୍ୟଂବରେଵାକ୍ୟଂସୁଗ୍ରୀଵମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 14 ॥
ସର୍ଵମୁକ୍ତଂୟଥାଦିଷ୍ଟଂରାଵଣେନଦୁରାତ୍ମନା ।
ତଂପ୍ରାପୟଂତଂଵଚନଂତୂର୍ଣମାପ୍ଲୁତ୍ୟଵାନରାଃ ॥ 15 ॥
ପ୍ରାପଦ୍ୟଂତଦିଵଂକ୍ଷିପ୍ରଂଲୋପ୍ତୁଂହଂତୁଂଚମୁଷ୍ଟିଭିଃ ।
ସତୈଃପ୍ଲଵଂଗୈଃପ୍ରସଭଂନିଗୃହୀତୋନିଶାଚରଃ ।
ଗଗନାଦ୍ଭୂତଲେଚାଶୁପରିଗୃହ୍ୟନିପାତିତଃ ॥ 16 ॥
ଵାନରୈଃପୀଡ୍ୟମାନସ୍ତୁଶୁକୋଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ନଦୂତାନ୍ଘ୍ନଂତିକାକୁତ୍ସ୍ଥ ଵାର୍ୟଂତାଂସାଧୁଵାନରାଃ ॥ 17 ॥
ୟସ୍ତୁହିତ୍ଵାମତଂଭର୍ତୁସ୍ସ୍ଵମତଂସଂପ୍ରଭାଷତେ ।
ଅନୁକ୍ତଵାଦୀଦୂତସ୍ସନ୍ ସଦୂତୋଵଧମର୍ହତି ॥ 18 ॥
ଶୁକସ୍ୟଵଚନଂଶ୍ରୁତ୍ଵାରାମସ୍ତୁପରିଦେଵିତମ୍ ।
ଉଵାଚମାଵଧିଷ୍ଟେତିଘ୍ନତଶ୍ଶାଖାମୃଗର୍ଷଭାନ୍ ॥ 19 ॥
ସଚପତ୍ରଲଘୁର୍ଭୂତ୍ଵାହରିଭିର୍ଦର୍ଶିତେଭୟେ ।
ଅଂତରିକ୍ଷେସ୍ଥିତୋଭୂତ୍ଵାପୁନର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 20 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵଃସ ତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନଃ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ ।
କିଂମୟାଖଲୁଵକ୍ତଵ୍ୟୋରାଵଣୋଲୋକରାଵଣଃ ॥ 21 ॥
ସଏଵମୁକ୍ତଃପ୍ଲଵଗାଧିପସ୍ତଦାପ୍ଲଵଂଗମାନାମୃଷଭୋମହାବଲଃ ।
ଉଵାଚଵାକ୍ୟଂରଜନୀଚରସ୍ୟଚାରଂଶୁକଂତୂର୍ଣମଦୀନସତ୍ତ୍ଵଃ ॥ 22 ॥
ନମେଽସିମିତ୍ରଂନତଥାନୁକଂପ୍ୟୋନଚୋପକର୍ତାପିନମେପ୍ରିୟୋଽସି ।
ଅରିଶ୍ଚରାମସ୍ୟସହାନୁବଂଧସ୍ତତୋଽସିଵାଲୀଵଵଧାର୍ହଵଧ୍ୟଃ ॥ 23 ॥
ନିହ୍ନନ୍ମ୍ୟହଂତ୍ଵାଂସସୁତଂସବଂଧୁଂସଜ୍ଞାତିଵର୍ଗରଜନୀଚରେଶ ।
ଲଂକାଂଚସର୍ଵାଂମହତାବଲେନକ୍ଷିପ୍ରଂକରିଷ୍ୟାମିସମେତ୍ୟଭସ୍ମ ॥ 24 ॥
ନମୋକ୍ଷୟସେରାଵଣଃ ରାଘଵସ୍ୟସୁରୈସ୍ସହେଂଦ୍ରୈଦପିମୂଢଗୁପ୍ତଃ ।
ଅଂତର୍ହିତସ୍ସୂର୍ୟପଥଂଗତୋଽଵା ।
ତଥୈଵପାତାଲମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ॥ 25 ॥
ଗିରୀଶପାଦଂବୁଜସଂଗତୋଵାହତୋଽସିରାମେଣସହାନୁଜସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ 26 ॥
ତସ୍ୟତେତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁନପିଶାଚଂନରାକ୍ଷସମ୍ ।
ତ୍ରାତାରମନୁପଶ୍ୟାମିନଗଂଧର୍ଵଂନଚାସୁରମ୍ ॥ 27 ॥
ଅଵଧୀର୍ୟଜରାଵୃଦ୍ଦଂଗୃଧ୍ରରାଜଂଜଟାୟୁଷମ୍ ।
କିଂନୁତେରାମସାନ୍ନିଧ୍ୟେସକାଶେଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟଵା ॥ 28 ॥
ହୃତାସୀତାଵିଶାଲାକ୍ଷୀୟାଂତ୍ଵଂଗୃହ୍ୟନବୁଧ୍ୟସେ ।
ମହାବଲଂମହାତ୍ମାନଂଦୁର୍ଧର୍ଷମମରୈରପି ।
ନବୁଧ୍ୟସେରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂୟସ୍ତେପ୍ରାଣାନ୍ହରିଷ୍ୟତି ॥ 29 ॥
ତତୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵାଲିସୁତସ୍ତ୍ଵଂଗଦୋହରିସତ୍ତମଃ ।
ନାୟଂଦୂତୋମହାରାଜଚାରିକଃପ୍ରତିଭାତିମେ ॥ 30 ॥
ତୁଲିତଂହିବଲଂସର୍ଵମନେନାତ୍ରୈଵତିଷ୍ଠତା ।
ଗୃହ୍ୟତାଂମାଗମଲ୍ଲଂକାମେତଦ୍ଦିମମରୋଚତେ ॥ 31 ॥
ତତୋରାଜ୍ଞାସମାଦିଷ୍ଟାସ୍ସମୁତ୍ପତ୍ୟଵଲୀମୁଖାଃ ।
ଜଗୃହୁଶ୍ଚବବଂଧୁଶ୍ଚଵିଲପଂତମନାଥଵତ୍ ॥ 32 ॥
ଶୁକସ୍ତୁଵାନରୈଶ୍ଚଂଡୈସ୍ତତ୍ରତୈସ୍ସଂପ୍ରପୀଡିତଃ ।
ଵ୍ୟାଚୁକ୍ରୋଶମହାତ୍ମାନଂରାମଂଦଶରଥାତ୍ମଜମ୍ ॥ 33 ॥
ଲୁପ୍ୟେତେମେବଲାତ୍ପକ୍ଷୌଭିଦ୍ୟେତେମେତଥାଽକ୍ଷିଣୀ ॥ 34 ॥
ୟାଂଚରାତ୍ରିଂମରିଷ୍ୟାମିଜାୟେରାତ୍ରିଂଚୟାମହମ୍ ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେକାଲେୟନ୍ମୟାହ୍ୟଶୁଭଂକୃତମ୍ ॥ 35 ॥
ସର୍ଵଂତ୍ଵମୁପପଦ୍ୟେଧାଜହ୍ୟାଂଚେଦ୍ୟଦିଜୀଵିତମ୍ ।
ନାଘାତୟତ୍ତଦାରାମଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାତତ୍ପରିଦେଵନମ୍ ।
ଵାନରାନବ୍ରଵୀଦ୍ରାମୋମୁଚ୍ୟତାଂଦୂତଆଗତଃ ॥ 36 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥