શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ ત્રિપંચાશસ્સર્ગઃ ।
ધૂમ્રાક્ષંનિહતંશ્રુત્વારાવણોરાક્ષસેશ્વરઃ ।
ક્રોધેનમહતાઽવિષ્ટોનિશ્શ્વસન્નુરગોયથા ॥ 1 ॥
દીર્ઘમુષ્ણંવિનિશ્શ્વસ્યક્રોધેનકલુષીકૃતઃ ।
અબ્રવીદ્રાક્ષસંક્રૂરંવજ્રદંષ્ટ્રંમહાબલમ્ ॥ 2 ॥
ગચ્છત્વંવીર નિર્યાહિરાક્ષસૈઃપરિવારિતઃ ।
જહિદાશરથિંરામંસુગ્રીવંવાનરૈઃસહ ॥ 3 ॥
તથેત્યુક્ત્વાદ્રુતતરંમાયાવીરાક્ષસેશ્વરમ્ ।
નિર્જગામબલૈસ્સાર્દંબહુભિઃપરિવારિતઃ ॥ 4 ॥
નાગૈરશ્વૈઃખરૈરુષ્ટ્રૈઃસંયુક્તસ્સુસમાહિતઃ ।
પતાકાધ્વજચિત્રૈશ્ચરથૈશ્ચસમલંકૃતઃ ॥ 5 ॥
તતોવિચિત્રકેયૂરમુકુટૈશ્ચવિભૂષિતઃ ।
તનુત્રાણિચસમાવૃત્યસધનુર્નિર્યયૌદ્રુતમ્ ॥ 6 ॥
પતાકાલંકૃતંદીપ્તંતપ્તકાંચનભૂષિતમ્ ।
રથંપ્રદક્ષિણંકૃત્વાસમારોહચ્ચમૂપતિઃ ॥ 7 ॥
યષ્ટિભિસ્તોમરૈચશિત્રૈશ્શૂલૈશ્ચમુસલૈરપિ ।
ભિંડિપાલૈશ્ચપાશૈશ્ચશક્તિભિઃપટ્ટસૈરપિ ॥ 8 ॥
ખડગૈશ્ચક્રૈર્ગદાભિશ્ચનિશિતૈશ્ચપરશ્વધૈઃ ।
પદાતયશ્ચનિર્યાંતિવિવિધાઃશસ્ત્રપાણયઃ ॥ 9 ॥
વિચિત્રવાસસઃ સર્વે દીપ્તા રાક્ષસપુંગવાઃ ।
ગજ મદોત્કટાઃ શૂરાશ્ચલંત ઇવ પર્વતા ॥ 10 ॥
તેયુદ્ધકુશલૈરૂઢાસ્તોમરાંકુશપાણિભિઃ ।
અન્યેલક્ષણસંયુક્તાશ્શૂરારૂઢામહાબલાઃ ॥ 11 ॥
તદ્રાક્ષસબલંસર્વંવિપ્રસ્થિતમશોભત ।
પ્રાવૃટકાલેયથામેઘાનર્દમાનાસ્સવિદ્યુતઃ ॥ 12 ॥
નિસ્સૃતાદક્ષિણદ્વારાદંગદોયત્રયૂથપઃ ।
તેષાંનિષ્ક્રમમાણાનામશુભંસમજાયત ॥ 13 ॥
આકાશાદ્વિઘનાત્તીવ્રાદુલ્કાશ્ચાભ્યન્યપતંસ્તદા ।
વમંત્યઃપાવકજ્વાલાશશિવાઘોરંવવાશિરે ॥ 14 ॥
વ્યાહરંતમૃગાઘોરારક્ષસાંનિધનંતદા ।
સમાપતંતોયોધાસ્તુપ્રાસ્ખલન્ સ્તત્રદારુણમ્ ॥ 15 ॥
એતાનૌત્પાતિકાન્ દૃષ્ટવાવજ્રદંષ્ટ્રોમહાબલઃ ।
ધૈર્યમાલંભ્યતેજસ્વીનિર્જગામરણોત્સુકઃ ॥ 16 ॥
તાંસ્તુનિષ્ક્રમતોદૃષ્ટવાવાનરાજિતકાશિનઃ ।
પ્રણેદુસ્સુમહાનાદાન્પૂરયાંશ્ચદિશોદશ ॥ 17 ॥
તતઃપ્રવૃત્તંતુમુલંહરીણાંરાક્ષસૈસ્સહ ।
ઘોરાણાંભીમરૂપાણામન્યોન્યવથકાઙ્ ક્ષિણામ્ ॥ 18 ॥
નિષ્પતંતોમહોત્સાહોભિન્નદેહશિરોધરાઃ ।
રુધિરોક્ષિતસર્વાંગાન્યપતંથરણીતલે ॥ 19 ॥
કેચિદન્યોન્યમાસાદ્યશૂરાઃપરિઘપાણયઃ ।
ચિક્ષિપુર્વિવિધંશસ્ત્રંસમરેષ્ન્વિવર્તિનઃ ॥ 20 ॥
દ્રુમાણાંચશિલાનાંચશસ્ત્રાણાંચાપિનિસ્સ્વનઃ ॥ 21 ॥
શ્રૂયતેસુમહાંસ્તત્રઘોરોહૃદયભેદસઃ ।
રથનેમિસ્વનસ્તત્રધનુષશ્ચાપિનિસ્વસત્ ॥ 22 ॥
શંખભેરીમૃદંગાનાંબભૂવતુમુલઃસ્વનઃ ।
કેચિદસ્ત્રાણિસન્સૃજ્યબાહુયુદ્ધમકુર્વત ।
તલૈશ્ચચરણૈશ્ચાપિમુષ્ટિભિશ્ચદ્રુમૈરપિ ॥ 23 ॥
જાનુભિશ્ચહતાઃકેચિદ્ભિન્નદેહાશ્ચરાક્ષસાઃ ।
શિલાભિશ્ચૂર્ણિતાઃકેચિદ્વાનરૈર્યુદ્ધદુર્મદૈઃ ॥ 24 ॥
શિલાભિશ્ચૂર્ણિતાઃ કેચિદ્વાનરૈર્યુદ્ધદુર્મદૈઃ ।
વજ્રદંષ્ટ્રો ભૃશં બાનૈ રણે વિત્રાસયન્ હરીન્ ॥ 25 ॥
બલવંતોઽસ્ત્રવિદુષોનાનાપ્રહરણારણે ।
જઘ્નુર્વાનરસૈન્યાનિરાક્ષસાઃક્રોધમૂર્છિતાઃ ॥ 26 ॥
જઘ્નર્વાનરસૈન્યાનિ રાક્ષસાઃ ક્રોધમૂર્ચિતાઃ ।
જઘ્ને તાન્ રાક્ષસાન્ સર્વાન્ ધૃષ્ટો વાલિસુતો રણે ॥ 27 ॥
તાન્ રાક્ષસગણાન્સર્વાન્વૃક્ષમુદ્યમ્યવીર્યવાન્ ।
અંગદઃક્રોધતામ્રાક્ષઃસિંહઃક્ષુદ્રમૃગાનિવ ॥ 28 ॥
કારકદનંઘોરંશક્રતુલ્યપરાક્રમઃ ॥ 29 ॥
અંગદાભિહતાસ્તત્રરાક્ષસાભીમવિક્રમાઃ ।
વિભિન્નશિરસઃપેતુર્વિકૃતાઇવપાદપાઃ ॥ 30 ॥
રથૈરશ્વૈર્ધ્વજૈશ્ચિત્રૈશ્શરૈર્હરિરક્ષસામ્ ।
રુધિરેણસંછન્નાભૂમિર્ભયકરાતદા ॥ 31 ॥
હારકેયૂરવસ્સ્રૈશ્ચશત્રૈશ્ચસમલંકૃતા ।
ભૂમિર્ભાતિરણેતત્રશારદીવયથાનિશા ॥ 32 ॥
અંગદસ્યચવેગેનતદ્રાક્ષસબલંમહત્ ।
પ્રાકંપતતદાતત્રપવનેનાંબુદોયથા ॥ 33 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે ત્રિપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
