શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ ષડધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।
સતુમોહાત્સુસંક્રુદ્ધઃકૃતાંતબલચોદિતઃ ।
ક્રોધસંરક્તનયનોરાવણંસૂતમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
હીનવીર્યમિવાશક્તંપૌરુષેણવિવર્જિતમ્ ।
ભીરુંલઘુમિવાસત્ત્વંવિહીનમિવતેજસા ॥ 2 ॥
વિમુક્તમિવમાયાભિરસ્ત્રૈરિવબહિષ્કૃતમ્ ।
મામવજ્ઞાયદુર્બુદ્ધેસ્વયાબુદ્ધ્યાવિચેષ્ટસે ॥ 3 ॥
કિમર્થંમામવજ્ઞાયમચ્છંદમનવેક્ષ્ય ચ ।
ત્વયાશત્રુસમક્ષંમેરથોઽયમપવાહિતઃ ॥ 4 ॥
ત્વયાદ્યહિમમાનાર્ય ચિરકાલસમાર્જિતમ્ ।
યશોવીર્યં ચ તેજશ્ચપ્રત્યયશ્ચવિનાશિતઃ ॥ 5 ॥
પ્રખ્યાતવીર્યસ્યરંજનીયસ્યવિક્રમૈઃ ।
પશ્યતોયુદ્ધલુબ્ધોઽહંકૃતંકાપુરુષસ્ત્વયા ॥ 6 ॥
યસ્ત્વંરથમિદંમોહાન્નચેદ્વહસિદુર્મતે ।
સત્યોઽપ્રતિતર્કોમેપરેણત્વમુપસ્કૃતઃ ॥ 7 ॥
ન હિતદ્વિદ્યતેકર્મસુહૃદોહિતકાંક્ષિણઃ ।
રિપૂણાંસદૃશંત્વેતદ્યતત્ત્વયૈતદનુષ્ઠિતમ્ ॥ 8 ॥
નિવર્તયરથંશીઘ્રંયાવન્નાપૈતિમેરિપુઃ ।
યદિવાધ્યુષિતોઽસિત્વંસ્મર્યતેયદિમેગુણઃ ॥ 9 ॥
એવંપુરુષમુક્તસ્તુહિતબુદ્ધિબુદ્ધિના ।
અબ્રવીદ્રાવણંસૂતોહિતંસાનુનયંવચઃ ॥ 10 ॥
ન ભીતોઽસ્મિ ન મૂઢોઽસ્મિનોપજપ્તોઽસ્મિશત્રુભિઃ ।
ન પ્રમત્તો ન નિઃસ્નેહોવિસ્મૃતા ન ચ સત્ક્રિયા ॥ 11 ॥
મયાતુહિતકામેવયશશ્ચપરિરક્ષતા ।
સ્નેહપ્રસન્નમનસાહિતમિત્યપ્રિયંકૃતમ્ ॥ 12 ॥
નાસ્મિન્નર્થેમહારાજ ત્વંમાંપ્રિયહિતેરતમ્ ।
કશ્ચિલ્લઘુરિવાનાર્યોદોષતોગંતુમર્હસિ ॥ 13 ॥
પરિતુષ્ટઃ સ રામસ્ય તેન વાક્યેન માતલિઃ ।
પ્રચોદયામાસ રથન્ સુરસારથિસત્તમઃ ॥ 14 ॥
શ્રમંતવાવગચ્છામિમહતારણકર્મણા ।
ન હિતેવીર્યસૌમુખ્યંપ્રકર્ષંવોપધારયે ॥ 15 ॥
રથોદ્વહનખિન્નાશ્ચભગ્નામેરથવાજિનઃ ।
દીનાઘર્મપરિશ્રાંતાગાવોવર્ષહતાઇવ ॥ 16 ॥
નિમિત્તાનિ ચ ભૂયિષ્ઠંયાનિપ્રાદુર્ભવંતિનઃ ।
તેષુતેષ્વભિપન્નેષુલક્ષ્યામ્યપ્રદક્ષિણમ્ ॥ 17 ॥
દેશકાલૌ ચ વિજ્ઞેયૌલક્ષણાનીંગિતાનિ ચ ।
દૈન્યંહર્ષશ્ચખેદશ્ચરથિનશ્ચબલાબલમ્ ॥ 18 ॥
સ્થલનિમ્નાનિભૂમેશ્ચસમાનિવિષમાણિ ચ ।
યુદ્ધકાલશ્ચવિજ્ઞેયઃપરસ્યાંતરદર્શનમ્ ॥ 19 ॥
ઉપયાનાપયાને ચ સ્થાનંપ્રત્યપસર્પણમ્ ।
સર્વમેતદ્રથસ્થેનજ્ઞેયંરથકુટુંભિના ॥ 20 ॥
તવવિશ્રામહેતોસ્તુતથૈષાંરથવાજિનામ્ ।
રૌદ્રંવર્જયતાખેદંક્ષમંકૃતમિદંમયા ॥ 21 ॥
સ્વેચ્છયાન મયાવીરરથોઽયમપવાહિતઃ ।
ભર્તૃસ્નેહપરીતેનમયેદંયત્કૃતંપ્રભો ॥ 22 ॥
આજ્ઞાપયયથાતત્ત્વંવક્ષ્યસ્યરિનિષૂદન ।
તત્કરિષ્યામ્યહંવીરગતાનૃણ્યેનચેતસા ॥ 23 ॥
સંતુષ્ટસ્તેનવાક્યેનરાવણસ્તસ્યસારથેઃ ।
પ્રશસ્યૈનંબહુવિધંયુદ્ધલુબ્ધોઽબ્રવીદિદમ્ ॥ 24 ॥
રથંશીઘ્રમિદંસૂતરાઘવાભિમુખંનય ।
નાહત્વાસમરેશત્રૂન્નિવર્તિષ્યતિરાવણઃ ॥ 25 ॥
એવમુક્ત્વાતતસ્તુષ્ટોરાવણોરાક્ષસેશ્વરઃ ।
દદૌતસ્યશુભંહ્યેકંહસ્તાભરણમુત્તમમ્ ॥ 26 ॥
શ્રુત્વારાવણવાક્યાનિસારથિસ્સન્યવર્તત ।
તતોદ્રુતંરાવણવાક્યચોદિતઃપ્રચોદયામાસહયાન્સસારથિઃ ।
સ રાક્ષસેંદ્રસ્ય તતો મહારથઃક્ષણેનરામસ્યરથાગ્રતોઽભવત્ ॥ 27 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે ષડધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥
