શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ સપ્તદશસ્સર્ગઃ ।
પુત્રત્વં તુ ગતે વિષ્ણૌ રાજ્ઞસ્તસ્ય સુમહાત્મનઃ ।
ઉવાચ દેવતાસ્સર્વાસ્સ્વયંભૂર્ભગવાનિદમ્ ॥ 1 ॥
સત્યસંધસ્ય વીરસ્ય સર્વેષાન્નો હિતૈષિણઃ ।
વિષ્ણોસ્સહાયાન્બલિનસ્સૃજધ્વં કામરૂપિણઃ ॥ 2 ॥
માયાવિદશ્ચ શૂરાંશ્ચ વાયુવેગસમાંજવે ।
નયજ્ઞાન્બુદ્ધિસંપન્નાન્વિષ્ણુતુલ્યપરાક્રમાન્ ॥ 3 ॥
અસંહાર્યાનુપાયજ્ઞાન્ દિવ્યસંહનનાન્વિતાન્ ।
સર્વાસ્ત્રગુણસંપન્નાનમૃતપ્રાશનાનિવ ॥ 4 ॥
અપ્સરસ્સુ ચ મુખ્યાસુ ગંધર્વાણાં તનૂષુ ચ ।
સૃજધ્વં હરિરૂપેણ પુત્રાંસ્તુલ્યપરાક્રમાન્ ॥ 5 ॥
પૂર્વમેવ મયા સૃષ્ટો જાંબવાનૃક્ષપુંગવઃ ।
જૃંભમાણસ્ય સહસા મમ વક્ત્રાદજાયત ॥ 6 ॥
તે તથોક્તા ભગવતા તત્પ્રતિશ્રુત્ય શાસનમ્ ।
જનયામાસુરેવં તે પુત્રાન્વાનરરૂપિણઃ ॥ 7 ॥
ઋષયશ્ચ મહાત્માનસ્સિદ્ધવિદ્યાધરોરગાઃ ।
ચારણાશ્ચ સુતાન્વીરાન્સસૃજુર્વનચારિણઃ ॥ 8 ॥
વાનરેંદ્રં મહેંદ્રાભમિંદ્રો વાલિનમૂર્જિતમ્ ।
સુગ્રીવં જનયામાસ તપનસ્તપતાં વરઃ ॥ 9 ॥
બૃહસ્પતિસ્ત્વજનયત્તારં નામ મહાહરિમ્ ।
સર્વવાનરમુખ્યાનાં બુદ્ધિમંતમનુત્તમમ્ ॥ 10 ॥
ધનદસ્ય સુતશ્શ્રીમાન્ વાનરો ગંધમાદનઃ ।
વિશ્વકર્માત્વજનયન્નલં નામ મહાહરિમ્ ॥ 11 ॥
પાવકસ્ય સુતશ્શ્રીમાન્ નીલોઽગ્નિસદૃશપ્રભઃ ।
તેજસા યશસા વીર્યાદત્યરિચ્યત વાનરાન્ ॥ 12 ॥
રૂપદ્રવિણસંપન્નાવશ્વિનૌ રૂપસમ્મતૌ ।
મૈંદં ચ દ્વિવિદં ચૈવ જનયામાસતુસ્સ્વયમ્ ॥ 13 ॥
વરુણો જનયામાસ સુષેણં વાનરર્ષભમ્ ।
શરભં જનયામાસ પર્જન્યસ્તુ મહાબલમ્ ॥ 14 ॥
મારુતસ્યાત્મજશ્શ્રીમાન્હનુમાન્નામ વીર્યવાન્ ।
વજ્રસંહનનોપેતો વૈનતેયસમો જવે ॥ 15 ॥
તે સૃષ્ટા બહુસાહસ્રા દશગ્રીવવધે રતાઃ ।
અપ્રમેયબલા વીરા વિક્રાંતાઃ કામરૂપિણઃ ॥ 16 ॥
મેરુમંદરસંકાશા વપુષ્મંતો મહાબલાઃ ।
ઋક્ષવાનરગોપુચ્છાઃ ક્ષિપ્રમેવાભિજજ્ઞિરે ॥ 17 ॥
યસ્ય દેવસ્ય યદ્રૂપં વેષો યશ્ચ પરાક્રમઃ ।
અજાયત સમસ્તેન તસ્ય તસ્ય સુતઃ પૃથક્ ॥ 18 ॥
ગોલાંગૂલીષુ ચોત્પન્નાઃ કેચિત્સમ્મતવિક્રમાઃ ।
ઋક્ષીષુ ચ તથા જાતા વાનરાઃ કિન્નરીષુ ચ ॥ 19 ॥
દેવા મહર્ષિગંધર્વાસ્તાર્ક્ષ્યા યક્ષા યશસ્વિનઃ ।
નાગાઃ કિંપુરુષાશ્ચૈવ સિદ્ધવિદ્યાધરોરગાઃ ॥ 20 ॥
બહવો જનયામાસુર્હૃષ્ટાસ્તત્ર સહસ્રશઃ ।
વાનરાન્સુમહાકાયાન્સર્વાન્વૈ વનચારિણઃ ॥ 21 ॥
અપ્સરસ્સુ ચ મુખ્યાસુ તથા વિદ્યાધરીષુ ચ ।
નાગકન્યાસુ ચ તથા ગંધર્વીણાં તનૂષુ ચ ॥ 22 ॥
કામરૂપબલોપેતા યથાકામં વિચારિણઃ ।
સિંહશાર્દૂલસદૃશા દર્પેણ ચ બલેન ચ ॥ 23 ॥
શિલાપ્રહરણાસ્સર્વે સર્વે પાદપયોધિનઃ ॥ 24 ॥
નખદંષ્ટ્રાયુધાસ્સર્વે સર્વે સર્વાસ્ત્રકોવિદાઃ ।
વિચાલયેયુશ્શૈલેંદ્રાન્ભેદયેયુસ્સ્થિરાંદ્રુમાન્ ।
ક્ષોભયેયુશ્ચ વેગેન સમુદ્રં સરિતાં પતિમ્ ॥ 25 ॥
દારયેયુઃ ક્ષિતિં પદ્ભ્યામાપ્લવેયુર્મહાર્ણવમ્ ।
નભઃસ્થલં વિશેયુશ્ચ ગૃહ્ણીયુરપિ તોયદાન્ ॥ 26 ॥
ગૃહ્ણીયુરપિ માતંગાન્મત્તાન્પ્રવ્રજતો વને ।
નર્દમાનાશ્ચ નાદેન પાતયેયુર્વિહંગમાન્ ॥ 27 ॥
ઈદૃશાનાં પ્રસૂતાનિ હરીણાં કામરૂપિણામ્ ।
શતં શતસહસ્રાણિ યૂથપાનાં મહાત્મનામ્ ॥ 28 ॥
તે પ્રધાનેષુ યૂથેષુ હરીણાં હરિયૂથપાઃ ।
બભૂવુર્યૂથપશ્રેષ્ઠા વીરાંશ્ચાજનયન્ હરીન્ ॥ 29 ॥
અન્યે ઋક્ષવતઃ પ્રસ્થાનવતસ્થુ સ્સહસ્રશઃ ।
અન્યે નાનાવિધાન્શૈલાન્ભેજિરે કાનનાનિ ચ ॥ 30 ॥
સૂર્યપુત્રં ચ સુગ્રીવં શક્રપુત્રં ચ વાલિનમ્ ।
ભ્રાતરાવુપતસ્થુસ્તે સર્વ એવ હરીશ્વરાઃ ॥ 31 ॥
નલં નીલં હનૂમંતમન્યાંશ્ચ હરિયૂથપાન્ ।
3 તે તાર્ક્ષ્યબલસંપન્નાસ્સર્વે યુદ્ધવિશારદાઃ ।
વિચરંતોઽર્દયંદર્પાત્સિંહવ્યાઘ્રમહોરગાન્ ॥ 32 ॥
તાંશ્ચ સર્વાન્મહાબાહુર્વાલી વિપુલવિક્રમઃ ।
જુગોપ ભુજવીર્યેણ ઋક્ષગોપુચ્છવાનરાન્ ॥ 33 ॥
તૈરિયં પૃથિવી શૂરૈસ્સપર્વતવનાર્ણવા ।
કીર્ણા વિવિધસંસ્થાનૈર્નાનાવ્યંજનલક્ષણૈઃ ॥ 34 ॥
તૈર્મેઘબૃંદાચલકૂટકલ્પૈઃ મહાબલૈર્વાનરયૂથપાલૈઃ ।
બભૂવ ભૂર્ભીમશરીરરૂપૈ સ્સમાવૃતા રામસહાયહેતોઃ ॥ 35 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે સપ્તદશસ્સર્ગઃ ॥
