શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ એકવિંશસ્સર્ગઃ ।
તતસ્સાગરવેલાયાંદર્ભાનાસ્તીર્યરાઘવઃ ।
અંજલિંપ્રાઙ્મુખઃકૃત્વાપ્રતિશિશ્યેમહોદધેઃ ॥ 1 ॥
બાહુંભુજગભોગાભમુપધાયારિસૂદનઃ ।
વરકાંચનકેયૂરમુક્તાપ્રવરભૂષણૈઃ ॥ 2 ॥
ભુજૈઃપરમનારીણામભિમૃષ્ટમનેકદા ॥ 3 ॥
ચંદનાગુરુભિશ્ચૈવપુરસ્તાદધિવાસિતમ્ ।
બાલસૂર્યપ્રકાશૈશ્ચંદનૈરુપશોભિતમ્ ॥ 4 ॥
શયનેચોત્તમાંગેનસીતાયાશ્શોભિતંપુરા ।
તક્ષકસ્યેવસંભોગગંગાજલનિષેચિતમ્ ॥ 5 ॥
સંયુગેયુગસંકાશંશત્રૂણાંશોકવર્ધનમ્ ।
સુહૃદાનંદનંદીર્ઘંસાગરાંતવ્યપાશ્રયમ્ ॥ 6 ॥
અસત્યાચપુનસ્સવ્યંજ્યાઘાતવિગતત્વચમ્ ।
દક્ષિણોદક્ષિણંબાહુંમહાપરિઘસન્નિભમ્ ॥ 7 ॥
ગોસહસ્રપ્રદારંમુપધાયમહત્ભુજમ્ ।
અદ્યમેમરણંવાદતરણંસાગરસ્યવા ॥ 8 ॥
તિરામોમતિંકૃત્વામહાબાહુર્મહોદધિમ્ ।
અધિશિશ્યેચવિધિવત્પ્રયતોનિયતોમુનિઃ ॥ 9 ॥
તસ્યરામસ્યસુપ્તસ્યકુશાસ્તીર્ણેમહીતલે ।
નિયમાદપ્રમત્તસ્યનિશાસ્તિસ્રોઽતિચક્રમુઃ ॥ 10 ॥
સત્રિરાત્રોષિતસ્તત્રનયજ્ઞોધર્મવત્સલઃ ।
ઉપાસતતદારામસ્સાગરંસરિતાંપતિમ્ ॥ 11 ॥
નચદર્શયતેરૂપંમંદોરામસ્યસાગરઃ ।
પ્રયતેનાપિરામેણયથાર્હમભિપૂજિતઃ ॥ 12 ॥
સમુદ્રસ્યતતઃક્રુદ્ધોરામોરક્તાંતલોચનઃ ।
સમીપસ્થમુવાચેદંલક્ષ્મણંશુભલક્ષ્મણમ્ ॥ 13 ॥
અવલેપસ્સમુદ્રસ્યનદર્શયતિયત્સ્વયમ્ ।
પ્રશમશ્ચક્ષમાચૈવઆર્જવંપ્રિયવાદિતા ॥ 14 ॥
અસામર્થ્યંફલ્નાત્યેતેનિર્ગુણેષુસતાંગુણાઃ ।
આત્મપ્રશંસિનંદૃષ્ટંધૃષ્ટંવિપરિથાવકમ્ ।
સર્વત્રોત્સૃષ્ટદંડંચલોકસ્સત્કુરુતેનરમ્ ॥ 15 ॥
નસામ્નાશક્યતેકીર્તિર્નસામ્નાશક્યતેયશઃ ।
પ્રાપ્તુંલક્ષ્મણ લોકેઽસ્મિન્ ંજયોવારણમૂર્ધનિ ॥ 16 ॥
અદ્યમદ્બાણનિર્ભગ્નૈર્મકરૈર્મકરાનિલયમ્ ।
નિરુદ્ધતોયંસૌમિત્રેપ્લવભદિઃપશ્યસર્વતઃ ॥ 17 ॥
મહાભોગાનિમત્સ્યાનાંકરિણાંચકરાહ ।
ભોગિનાંપશ્યનાગાનાંમયાછિન્નાનિલક્ષ્મણ ॥ 18 ॥
સશંખશુક્તિજાલંસમીનમકરંતથા ।
અદ્યયુદ્ધેનમહતાસમુદ્રંપરિશોષયે ॥ 19 ॥
ક્ષમયાહિસમાયુક્તંમામયંમકરાલયઃ ।
અસમર્થંવિજાનાતિધિક્ ક્ષમામીદૃશેજને ॥ 20 ॥
નદર્શયતિસામ્નામેસાગરોરૂપમાત્મનઃ ॥ 21 ॥
ચાપમાનયસૌમિત્રેશરાંશ્ચાશીવિષોપમાન્ ।
સાગરંશોષયિષ્યામિપદ્ ભ્યાંયાંતુપ્લવંગમાઃ ॥ 22 ॥
અદ્યાક્ષોભ્યમપિક્રુદ્ધઃક્ષોભયિષ્યામિસાગરમ્ ।
વેલાસુકૃતમર્યાદંસહસ્રોર્મિસમાકુલમ્ ॥ 23 ॥
નિર્મર્યાદંકરિષ્યામિસાયાયિકૈર્વરુણાલયમ્ ।
મહાર્ણવંક્ષોભયિષ્યેમહાદાનવસંકુલમ્ ॥ 24 ॥
એવમુક્ત્વાધનુષ્પાણિઃક્રોધવિસ્ફારિતેક્ષણઃ ।
બભૂવરામોદુર્ધર્ષોયુગાંતાનગિરિવજ્વલન્ ॥ 25 ॥
સંપીડ્યચધનુર્ઘોરંકંપયિત્વાશરૈર્જગત્ ।
મુમોચવિશિખાનુગ્રાન્વજ્રાનિવશતક્રતુઃ ॥ 26 ॥
તેજ્વલંતોમહાવેગાસ્તેજસાસાયકોત્તમાઃ ।
પ્રવિશંતિસમુદ્રસ્યસલિલંત્રસ્તપન્નગમ્ ॥ 27 ॥
તોયવેગસ્સમુદ્રસ્યસનક્રમકરોમહાન્ ।
સંબભૂવમહાઘોરસ્સમારુતરવસ્તદા ॥ 28 ॥
મહોર્મિકુલાવિતતશ્શંખજાલસમાવૃતઃ ।
સધૂમઃપરિવૃત્તોર્મિસ્સહસાસીન્મહોદધિઃ ॥ 29 ॥
વ્યથિતાઃ પન્નગાઃ ચ આસન્ દીપ્ત આસ્યા દીપ્ત લોચનાઃ ।
દાનવાઃ ચ મહાવીર્યાઃ પાતાલ તલ વાસિનઃ ॥ 30 ॥
ઊર્મયસ્સિંધુરાજસ્યસનક્રમકરાસ્તથા ।
વિંદ્યમંદરસંકાશાસ્સમુત્પેતુસ્સહસ્રશઃ ॥ 31 ॥
આઘૂર્ણિતતરંગૌઘસ્સંભ્રાંતોરગરાક્ષસઃ ।
ઉદ્વર્તિતમહાગ્રાહસ્સંવૃત્તસ્સલિલાશયઃ ॥ 32 ॥
તતસ્તુતંરાઘવમુગ્રવેગંપ્રકર્ષમાણંધનુરપ્રમેયમ્ ।
સૌમિત્રિરુત્પત્યસમુચ્છવસંતંમામેતિચોક્ત્વાદનુરાલલંબે ॥ 33 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે એકવિંશસ્સર્ગઃ ॥
