શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ।
નિહતં દૂષણં દૃષ્ટ્વા રણે ત્રિશિરસા સહ ।
ખરસ્યાપ્યભવત્ત્રાસો દૃષ્ટ્વા રામસ્ય વિક્રમમ્ ॥ 1 ॥
સ દૃષ્ટ્વા રાક્ષસં સૈન્યમવિસહ્યં મહાબલઃ ।
હતમેકેન રામેણ ત્રિશિરોદૂષણાવપિ ॥ 2 ॥
તદ્બલં હતભૂયિષ્ઠં વિમનાઃ પ્રેક્ષ્ય રાક્ષસઃ ।
આસસાદ ખરો રામં નમુચિર્વાસવં યથા ॥ 3 ॥
વિકૃષ્ય બલવચ્ચાપં નારાચાન્રક્તભોજનાન્ ।
ખરશ્ચિક્ષેપ રામાય ક્રુદ્ધાનાશીવિષાનિવ ॥ 4 ॥
જ્યાં વિધૂન્વંસુબહુશશ્શિક્ષયાસ્ત્રાણિ દર્શયન્ ।
ચચાર સમરે માર્ગાંછરૈ રથગતઃ ખરઃ ॥ 5 ॥
સ સર્વાશ્ચ દિશો બાણૈઃ પ્રદિશશ્ચ મહારથઃ ।
પૂરયામાસ તં દૃષ્ટ્વા રામોઽપિ સુમહદ્ધનુઃ ॥ 6 ॥
સ સાયકૈર્દુર્વિસહૈસ્સસ્ફુલિંગૈરિવાગ્નિભિઃ ।
નભશ્ચકારાવિવરં પર્જન્ય ઇવ વૃષ્ટિભિઃ ॥ 7 ॥
તદ્બભૂવ શિતૈર્બાણૈઃ ખરરામવિસર્જિતૈઃ ।
પર્યાકાશમનાકાશં સર્વતશ્શરસંકુલમ્ ॥ 8 ॥
શરજાલાવૃતસ્સૂર્યો ન તદા સ્મ પ્રકાશતે ।
અન્યોન્યવધસંરંભાદુભયોસ્સંપ્રયુધ્યતોઃ ॥ 9 ॥
તતો નાલીકનારાચૈસ્તીક્ષ્ણાગ્રૈશ્ચ વિકર્ણિભિઃ ।
આજઘાન ખરો રામં તોત્રૈરિવ મહાદ્વિપમ્ ॥ 10 ॥
તં રથસ્થં ધનુષ્પાણિં રાક્ષસં પર્યવસ્થિતમ્ ।
દદૃશુસ્સર્વભૂતાનિ પાશહસ્તમિવાંતકમ્ ॥ 11 ॥
હંતારં સર્વસૈન્યસ્ય પૌરુષે પર્યવસ્થિતમ્ ।
પરિશ્રાંતં મહાસત્વં મેને રામં ખરસ્તદા ॥ 12 ॥
તં સિંહમિવ વિક્રાંતં સિંહવિક્રાંતગામિનમ્ ।
દૃષ્ટ્વા નોદ્વિજતે રામઃ સિંહઃ ક્ષુદ્રમૃગં યથા ॥ 13 ॥
તતઃ સૂર્યનિકાશેન રથેન મહતા ખરઃ ।
આસસાદ રણે રામં પતંગ ઇવ પાવકમ્ ॥ 14 ॥
તતોઽસ્ય સશરં ચાપં મુષ્ટિદેશે મહાત્મનઃ ।
ખરશ્ચિચ્છેદ રામસ્ય દર્શયન્પાણિલાઘવમ્ ॥ 15 ॥
સ પુનસ્ત્વપરાન્સપ્ત શરાનાદાય વર્મણિ ।
નિજઘાન ખરઃ ક્રુદ્ધશ્શક્રાશનિસમપ્રભાન્ ॥ 16 ॥
તતસ્તત્પ્રહતં બાણૈઃ ખરમુક્તૈસ્સુપર્વભિઃ ।
પપાત કવચં ભૂમૌ રામસ્યાદિત્યવર્ચસઃ ॥ 17 ॥
તતશ્શરસહસ્રેણ રામમપ્રતિમૌજસમ્ ।
અર્દયિત્વા મહાનાદં નનાદ સમરે ખરઃ ॥ 18 ॥
સ શરૈરર્દિતઃ ક્રુદ્ધસ્સર્વગાત્રેષુ રાઘવઃ ।
રરાજ સમરે રામો વિધૂમોઽગ્નિરિવ જ્વલન્ ॥ 19 ॥
તતો ગંભીરનિર્હ્રાદં રામશ્શત્રુનિબર્હણઃ ।
ચકારાંતાય સ રિપોસ્સજ્યમન્યન્મહદ્ધનુઃ ॥ 20 ॥
સુમહદ્વૈષ્ણવં યત્તદતિસૃષ્ટં મહર્ષિણા ।
વરં તદ્ધનુરુદ્યમ્ય ખરં સમભિધાવત ॥ 21 ॥
તતઃ કનકપુંખૈસ્તુ શરૈસ્સન્નતપર્વભિઃ ।
બિભેદ રામસ્સંક્રુદ્ધઃ ખરસ્ય સમરે ધ્વજમ્ ॥ 22 ॥
સ દર્શનીયો બહુધા વિકીર્ણઃ કાંચનધ્વજઃ ।
જગામ ધરણીં સૂર્યો દેવતાનામિવાજ્ઞયા ॥ 23 ॥
તં ચતુર્ભિઃ ખરઃ ક્રુદ્ધો રામં ગાત્રેષુ માર્ગણૈઃ ।
વિવ્યાધ યુધિ મર્મજ્ઞો માતંગમિવ તોમરૈઃ ॥ 24 ॥
સ રામો બહુભિર્બાણૈઃ ખરકાર્મુકનિસ્સૃતૈઃ ।
વિદ્ધો રુધિરસિક્તાંગો બભૂવ રુષિતો ભૃશમ્ ॥ 25 ॥
સ ધનુર્ધન્વિનાં શ્રેષ્ઠઃ પ્રગૃહ્ય પરમાહવે ।
મુમોચ પરમેષ્વાસષ્ષટ્છરાનભિલક્ષિતાન્ ॥ 26 ॥
શિરસ્યેકેન બાણેન દ્વાભ્યાં બહ્વોરથાર્દયત્ ।
ત્રિભિશ્ચંદ્રાર્ધવક્ત્રૈશ્ચ વક્ષસ્યભિજઘાન હ ॥ 27 ॥
તતઃ પશ્ચાન્મહાતેજા નારાચાન્ભાસ્કરોપમાન્ ।
જિઘાંસૂ રાક્ષસંકૃદ્ધસ્ત્રયોદશ સમાદદે ॥ 28 ॥
તતોઽસ્ય યુગમેકેન ચતુર્ભિશ્ચતુરો હયાન્ ।
ષષ્ઠેન તુ શિરસ્સંખ્યે ખરસ્ય રથસારથેઃ ॥ 29 ॥
ત્રિભિસ્ત્રિવેણું બલવાંદ્વાભ્યામક્ષં મહાબલઃ ।
દ્વાદશેન તુ બાણેન ખરસ્ય સશરં ધનુઃ ॥ 30 ॥
છિત્વા વજ્રનિકાશેન રાઘવઃ પ્રહસન્નિવ ।
ત્રયોદશેનેંદ્રસમો બિભેદ સમરે ખરમ્ ॥ 31 ॥
પ્રભગ્નધન્વા વિરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ ।
ગદાપાણિરવપ્લુત્ય તસ્થૌ ભૂમૌ ખરસ્તદા ॥ 32 ॥
તત્કર્મ રામસ્ય મહારથસ્ય સમેત્ય દેવાશ્ચ મહર્ષયશ્ચ ।
અપૂજયન્પ્રાંજલયઃ પ્રહૃષ્ટાઃ તદા વિમાનાગ્રગતાસ્સમેતાઃ ॥ 33 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ॥
