શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ દ્વિચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।
કાલધર્મં ગતે રામ સગરે પ્રકૃતીજનાઃ ।
રાજાનં રોચયામાસુરંશુમંતં સુધાર્મિકમ્ ॥ 1 ॥
સ રાજા સુમહાનાસીદંશુમાન્ રઘુનંદન ।
તસ્ય પુત્રો મહાનાસીદ્દિલીપ ઇતિ વિશ્રુતઃ ॥ 2 ॥
તસ્મિન્ રાજ્યં સમાવેશ્ય દિલીપે રઘુનંદન ।
હિમવચ્છિખરે પુણ્યે તપસ્તેપે સુદારુણમ્ ॥ 3 ॥
દ્વાત્રિંશચ્ચ સહસ્રાણિ વર્ષાણિ સુમહાયશાઃ ।
તપોવનં ગતો રામ સ્વર્ગં લેભે તપોધનઃ ॥ 4 ॥
દિલીપસ્તુ મહાતેજાશ્શ્રુત્વા પૈતામહં વધમ્ ।
દુઃખોપહતયા બુદ્ધ્યા નિશ્ચયં નાધ્યગચ્છત ॥ 5 ॥
કથં ગંગાવતરણં કથં તેષાં જલક્રિયા ।
તારયેયં કથં ચૈતાનિતિ ચિંતાપરોઽભવત્ ॥ 6 ॥
તસ્ય ચિંતયતો નિત્યં ધર્મેણ વિદિતાત્મનઃ ।
પુત્રો ભગીરથો નામ જજ્ઞે પરમધાર્મિકઃ ॥ 7 ॥
દિલીપસ્તુ મહાતેજા યજ્ઞૈર્બહુભિરિષ્ટવાન્ ।
ત્રિંશદ્વર્ષસહસ્રાણિ રાજા રાજ્યમકારયત્ ॥ 8 ॥
અગત્વા નિશ્ચયં રાજા તેષામુદ્ધરણં પ્રતિ ।
વ્યાધિના નરશાર્દૂલ કાલધર્મમુપેયિવાન્ ॥ 9 ॥
ઇંદ્રલોકં ગતો રાજા સ્વાર્જિતેનૈવ કર્મણા ।
રાજ્યે ભગીરથં પુત્રમભિષિચ્ય નરર્ષભઃ ॥ 10 ॥
ભગીરથસ્તુ રાજર્ષિર્ધાર્મિકો રઘુનંદન ।
અનપત્યો મહાતેજાઃ પ્રજાકામસ્સ ચાપ્રજઃ ॥ 11 ॥
મંત્રિષ્વાધાય તદ્રાજ્યં ગંગાવતરણે રતઃ ।
સ તપો દીર્ઘમાતિષ્ઠદ્ગોકર્ણે રઘુનંદન ॥ 12 ॥
ઊર્ધ્વબાહુઃ પંચતપા માસાહારો જિતેંદ્રિયઃ ।
તસ્ય વર્ષસહસ્રાણિ ઘોરે તપસિ તિષ્ઠતઃ ॥ 13 ॥
અતીતાનિ મહાબાહો તસ્ય રાજ્ઞો મહાત્મનઃ ।
સુપ્રીતો ભગવાન્ બ્રહ્મા પ્રજાનાં પતિરીશ્વરઃ ॥ 14 ॥
તતસ્સુરગણૈસ્સાર્ધમુપાગમ્ય પિતામહઃ ।
ભગીરથં મહાત્માનં તપ્યમાનમથાબ્રવીત્ ॥ 15 ॥
ભગીરથ મહાભાગ પ્રીતસ્તેઽહં જનેશ્વર ।
તપસા ચ સુતપ્તેન વરં વરય સુવ્રત ॥ 16 ॥
તમુવાચ મહાતેજાઃ સર્વલોકપિતામહમ્ ।
ભગીરથો મહાભાગઃ કૃતાંજલિરુપસ્થિતઃ ॥ 17 ॥
યદિ મે ભગવન્ પ્રીતો યદ્યસ્તિ તપસઃ ફલમ્ ।
સગરસ્યાત્મજાસ્સર્વે મત્તસ્સલિલમાપ્નુયુઃ ॥ 18 ॥
ગંગાયાસ્સલિલક્લિન્ને ભસ્મન્યેષાં મહાત્મનામ્ ।
સ્વર્ગં ગચ્છેયુરત્યંતં સર્વે મે પ્રપિતામહાઃ ॥ 19 ॥
દેયા ચ સંતતિર્દેવ નાવસીદેત્કુલં ચ નઃ ।
ઇક્ષ્વાકૂણાં કુલે દેવ એષ મેઽસ્તુ વરઃપરઃ ॥ 20 ॥
ઉક્તવાક્યં તુ રાજાનં સર્વલોકપિતામહઃ ।
પ્રત્યુવાચ શુભાં વાણીં મધુરાં મધુરાક્ષરામ્ ॥ 21 ॥
મનોરથો મહાનેષ ભગીરથ મહારથ ।
એવં ભવતુ ભદ્રં તે ઇક્ષ્વાકુકુલવર્ધન ॥ 22 ॥
ઇયં હૈમવતી ગંગા જ્યેષ્ઠા હિમવતસ્સુતા ।
તાં વૈ ધારયિતું શક્તો હરસ્તત્ર નિયુજ્યતામ્ ॥ 23 ॥
ગંગાયાઃ પતનં રાજન્ પૃથિવી ન સહિષ્યતિ ।
તાં વૈ ધારયિતું વીર નાન્યં પશ્યામિ શૂલિનઃ ॥ 24 ॥
તમેવમુક્ત્વા રાજાનં ગંગાં ચાભાષ્ય લોકકૃત્ ।
જગામ ત્રિદિવં દેવસ્સહદેવૈર્મરુદ્ગણૈઃ ॥ 25 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે દ્વિચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥
