શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ દ્વાદશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।
ભ્રાતરંનિહતંદૃષ્ટવાશયાનંનિર્જિતંરણે ।
શોકવેગપરીતાત્માવિલલાપવિભીષણઃ ॥ 1 ॥
વીર વિક્રાંત વિખ્યાત પ્રવીણ નયકોવિદ ।
મહાર્હાશયનોપેતકિંશેષેનિહતોભુવિ ॥ 2 ॥
વિક્ષિપ્યદીર્ઘૌનિશ્ચેષ્ટૌભુજાવંગભૂષિતૌ ।
મુકુટેનાપવૃત્તેનભાસ્કરાકારવર્ચસા ॥ 3 ॥
દંવીરસંપ્રાપ્તંયન્મયાપૂર્વમીરિતમ્ ।
કામમોહપરીતસ્યયત્તન્નરુચિતંતવ ॥ 4 ॥
યન્નદર્પાત્પ્રહસ્તોવાનેંદ્રજિન્નાપરેજનાઃ ।
ન કુંબકર્ણોઽતિરથોનાતિકાયોનરાંતકઃ ॥ 5 ॥
ન સ્વયંત્વમમન્યેથાસ્તસ્યોદર્કોઽયમાગતઃ ।
ગતસ્સેતુસ્સુનીતીનાંગતોધર્મસ્યવિગ્રહઃ ॥ 6 ॥
ગતસ્સત્ત્વસ્યસંક્ષેપઃપ્રસ્તાવાનાંગતિર્ગતા ।
આદિત્યઃપતિતોભૂમૌમગ્નસ્તમસિચંદ્રમાઃ ॥ 7 ॥
ચિત્રભાનુઃપ્રશાંતાર્ચિર્વ્યવસાયોનિરુદ્યમઃ ।
અસ્મિન્નિપતિતેવીરે ભૂમૌશસ્ત્રભૃતાંવરે ॥ 8 ॥
સૌમિત્રિં સત્ત્વસંપન્નં લક્ષ્મણં શુભલક્ષણમ્ ।
વિભીષણમિમં સૌમ્ય લંકાયામભિષેચય ॥ 9 ॥
ધૃતિપ્રવાલઃપ્રસહ્યાગ્ય્રપુષ્પસ્તપોબલશ્શૌર્યનિબદ્ધમૂલઃ ।
રણેમહાન્રાક્ષસરાજવૃક્ષઃસમ્મર્દિતોરાઘવમારુતેન ॥ 10 ॥
તેજોવિષાણઃકુલવંશવંશઃકોપપ્રસાદાપરગાત્રહસ્તઃ ।
ઇક્ષ્વાકુસિંહાવગૃહીતદેહઃસુપ્તઃક્ષિતૌરાવણગંધહસ્તી ॥ 11 ॥
પરાક્રમોત્સાહવિજૃંભિતાર્ચિર્નિઃશ્વાસધૂમસ્સ્વબલપ્રતાપઃ ।
પ્રતાપવાન્સમ્યતિરાક્ષસાગ્નિર્વિર્વાપિતોરામપયોધરેણ ॥ 12 ॥
સિંહરક્ષલાંગૂલકકુદ્વિષાણઃપરાભિજિદ્ગંધનગંધહસ્તી ।
રક્ષોવૃષશ્ચાપલકર્ણચક્ષુઃક્ષિતીશ્વરવ્યાઘ્રહતોઽવસન્નઃ ॥ 13 ॥
વદંતંહેતુમદ્વાક્યંપરિદૃષ્ટાર્થનિશ્ચયમ્ ।
રામઃશોકસમાવિષ્ટમિત્યુવાચવિભીષણમ્ ॥ 14 ॥
નાયંવિનષ્ટોનિશ્ચેષ્ટસ્સમરેચંડવિક્રમઃ ।
અત્યુન્નતમહોત્સાહઃપતિતોઽયમશંકિતઃ ॥ 15 ॥
નૈવંવિનષ્ટાઃશોચ્યંતેક્ષત્રધર્મવ્યવસ્થિતાઃ ।
વૃધદિમાશંસમાનાયેનિપતંતિરણાજિરે ॥ 16 ॥
યેનસેંદ્રાસ્ત્રયોલોકાસ્ત્રાસિતાયુધિધીમતા ।
તસ્મિન્કાલસમાયુક્તે ન કાલઃપરિશોચિતુમ્ ॥ 17 ॥
નૈકાંતવિજયોયુદ્ધેભૂતપૂર્વઃકદાચન ।
પરૈરાહન્યતેવીરઃપરાન્વાહંતિસંયુગે ॥ 18 ॥
સ તદ્રાજ્યં મહત્પ્રાપ્ય રામદત્તં વિભીષણઃ ।
પ્રકૃતીઃ સાંત્યયિત્વા ચ તતો રામમુપાગમત્ ॥ 19 ॥
તદેવંનિશ્ચયંદૃષ્ટવાતત્ત્વમાસ્થાયવિજ્વરઃ ।
યદિહાનંતરંકાર્યંકલ્પ્યંતદનુચિંતય ॥ 20 ॥
મુક્તવાક્યંવિક્રાંતંરાજપુત્રંવિભીષણઃ ।
ઉવાચશોકસંતપ્તોભ્રાતુર્હિતમનંતરમ્ ॥ 21 ॥
યોઽયંવિમર્દેષ્વવિભગ્નપૂર્વઃસુરૈસ્સમસ્થેરપિવાસવેન ।
ભવંતમાસાદ્યરણેવિભગ્નોવેલામિવાસાદ્યયથાસમુદ્રઃ ॥ 22 ॥
અનેનદત્તાનિવનીપકેષુભુક્તાશ્ચભોગાનિભૃતાશ્ચભૃત્યાઃ ।
ધનાનિમિત્રેષુસમર્પિતાનિવૈરાણ્યમિત્રેષુનિપાતિતાનિ ॥ 23 ॥
એષોહિતાગ્નિશ્ચઃમહાતપાશ્ચવેદાંતગઃકર્મસુચાગ્ય્રશૂરઃ ।
એતસ્યયત્પ્રેતગતસ્યકૃત્યંતત્કર્તુમિચ્છામિતવપ્રસાદાત્ ॥ 24 ॥
મરણાંતાનિવૈરાણિનિર્વૃત્તંવઃપ્રયોજનમ્ ।
ક્રિયતામસ્યસંસ્કારોમમાપ્યેષયથાતવ ॥ 25 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે દ્વાદશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥
