શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ એકોનવિંશસ્સર્ગઃ ।
તસ્મિન્નેવ તતઃ કાલે રાજપુત્રી ત્વનિંદિતા ।
રૂપયૌવનસંપન્નં ભૂષણોત્તમભૂષિતમ્ ॥ 1 ॥
તતો દૃષ્ટ્વૈવ વૈદેહી રાવણં રાક્ષસાધિપમ્ ।
પ્રાવેપત વરારોહા પ્રવાતે કદલી યથા ॥ 2 ॥
આચ્છાદ્યોદરમૂરુભ્યાં બાહુભ્યાં ચ પયોધરૌ ।
ઉપવિષ્ટા વિશાલાક્ષી રુદંતી વરવર્ણિની ॥ 3 ॥
દશગ્રીવસ્તુ વૈદેહીં રક્ષિતાં રાક્ષસીગણૈઃ ।
દદર્શ સીતાં દુઃખાર્તાં નાવં સન્નામિવાર્ણવે ॥ 4 ॥
અસંવૃતાયામાસીનાં ધરણ્યાં સંશિતવ્રતામ્ ।
છિન્નાં પ્રપતિતાં ભૂમૌ શાખામિવ વનસ્પતેઃ ॥ 5 ॥
મલમંડનચિત્રાંગીં મંડનાર્હામમંડિતામ્ ।
મૃણાલી પંકદિગ્ધેવ વિભાતિ ન વિભાતિ ચ ॥ 6 ॥
સમીપં રાજસિંહસ્ય રામસ્ય વિદિતાત્મનઃ ।
સંકલ્પહયસંયુક્સૈર્યાંતીમિવ મનોરથૈઃ ॥ 7 ॥
શુષ્યંતીં રુદતીમેકાં ધ્યાનશોકપરાયણામ્ ।
દુઃખસ્યાંતમપશ્યંતીં રામાં રામમનુવ્રતામ્ ॥ 8 ॥
વેષ્ટમાનાં તથાઽવિષ્ટાં પન્નગેંદ્રવધૂમિવ ।
ધૂપ્યમાનાં ગ્રહેણેવ રોહિણીં ધૂમકેતુના ॥ 9 ॥
વૃત્તશીલકુલે જાતામાચારવતિ ધાર્મિકે ।
પુનઃસંસ્કારમાપન્નાં જાતામિવ ચ દુષ્કુલે ॥ 10 ॥
અભૂતેનાપવાદેન કીર્તિં નિપતિતામિવ ।
આમ્નાયાનામયોગેન વિદ્યાં પ્રશિથિલામિવ ॥ 11 ॥
સન્નામિવ મહાકીર્તિં શ્રદ્ધામિવ વિમાનિતામ્ ।
પૂજામિવ પરિક્ષીણામાશાં પ્રતિહતામિવ ॥ 12 ॥
આયતીમિવ વિધ્વસ્તામાજ્ઞાં પ્રતિહતામિવ ।
દીપ્તામિવ દિશં કાલે પૂજામપહૃતામિવ ॥ 13 ॥
પદ્મિનીમિવ વિધ્વસ્તાં હતશૂરાં ચમૂમિવ ।
પ્રભામિવ તમોધ્વસ્તામુપક્ષીણામિવાપગામ્ ॥ 14 ॥
વેદીમિવ પરામૃષ્ટાં શાંતામગ્નિશિખામિવ ।
પૌર્ણમાસીમિવ નિશાં રાહુગ્રસ્તેંદુમંડલામ્ ॥ 15 ॥
ઉત્કૃષ્ટપર્ણકમલાં વિત્રાસિતવિહંગમામ્ ।
હસ્તિહસ્તપરામૃષ્ટામાકુલાં પદ્મિનીમિવ ॥ 16 ॥
પતિશોકાતુરાં શુષ્કાં નદીં વિસ્રાવિતામિવ ।
પરયા મૃજયા હીનાં કૃષ્ણપક્ષનિશામિવ ॥ 17 ॥
સુકુમારીં સુજાતાંગીં રત્નગર્ભગૃહોચિતામ્ ।
તપ્યમાનામિવોષ્ણેન મૃણાલીમચિરોદ્ધૃતામ્ ॥ 18 ॥
ગૃહીતામાલિતાં સ્તંભે યૂથપેન વિનાકૃતામ્ ।
નિઃશ્વસંતીં સુદુઃખાર્તાં ગજરાજવધૂમિવ ॥ 19 ॥
એકયા દીર્ઘયા વેણ્યા શોભમાનામયત્નતઃ ।
નીલયા નીરદાપાયે વનરાજ્યા મહીમિવ ॥ 20 ॥
ઉપવાસેન શોકેન ધ્યાનેન ચ ભયેન ચ ।
પરિક્ષીણાં કૃશાં દીનામલ્પાહારાં તપોધનામ્ ॥ 21 ॥
આયાચમાનાં દુઃખાર્તાં પ્રાંજલિં દેવતામિવ ।
ભાવેન રઘુમુખ્યસ્ય દશગ્રીવપરાભવમ્ ॥ 22 ॥
સમીક્ષમાણાં રુદતીમનિંદિતાં સુપક્ષ્મતામ્રાયતશુક્લલોચનામ્ ।
અનુવ્રતાં રામમતીવ મૈથિલીં પ્રલોભયામાસ વધાય રાવણઃ ॥ 23 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે એકોનવિંશસ્સર્ગઃ ॥
