શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ એકોનચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।
એવમસ્મિ તદા મુક્તઃ કથંચિત્તેન સંયુગે ।
ઇદાનીમપિ યદ્વૃત્તં તચ્છૃણુષ્વ નિરુત્તરમ્ ॥ 1 ॥
રાક્ષસાભ્યામહં દ્વાભ્યામનિર્વિણ્ણસ્તથા કૃતઃ ।
સહિતો મૃગરૂપાભ્યાં પ્રવિષ્ટો દંડકાવનમ્ ॥ 2 ॥
દીપ્તજિહ્વો મહાકાયસ્તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રો મહાબલઃ ।
વ્યચરં દંડકારણ્યં માંસભક્ષો મહામૃગઃ ॥ 3 ॥
અગ્નિહોત્રેષુ તીર્થેષુ ચૈત્યવૃક્ષેષુ રાવણ ।
અત્યંતઘોરો વ્યચરં તાપસાન્સંપ્રધર્ષયન્ ॥ 4 ॥
નિહત્ય દંડકારણ્યે તાપસાંધર્મચારિણઃ ।
રુધિરાણિ પિબંસ્તેષાં તથા માંસાનિ ભક્ષયન્ ॥ 5 ॥
ઋષિમાંસાશનઃ ક્રૂરસ્ત્રાસયન્વનગોચરાન્ ।
તથા રુધિરમત્તોઽહં વિચરંધર્મદૂષકઃ ॥ 6 ॥
આસાદયં તદા રામં તાપસં ધર્મચારિણમ્ ।
વૈદેહીં ચ મહાભાગાં લક્ષ્મણં ચ મહારથમ્ ॥ 7 ॥
તાપસં નિયતાહારં સર્વભૂતહિતે રતમ્ ।
સોઽહં વનગતં રામં પરિભૂય મહાબલમ્ ॥ 8 ॥
તાપસોઽયમિતિ જ્ઞાત્વા પૂર્વવૈરમનુસ્મરન્ ।
અભ્યધાવં હિ સંક્રુદ્ધસ્તીક્ષ્ણ શૃંગો મૃગાકૃતિઃ ॥ 9 ॥
જિઘાંસુરકૃતપ્રજ્ઞસ્તં પ્રહારમનુસ્મરન્ ।
તેન મુક્તાસ્ત્રયો બાણાશ્શિતાશ્શત્રુનિબર્હણાઃ ॥ 10 ॥
વિકૃષ્ય બલવચ્ચાપં સુપર્ણાનિલનિસ્સ્વનાઃ ।
તે બાણા વજ્રસંકાશાસ્સુમુક્તા રક્તભોજનાઃ ।
આજગ્મુસ્સહિતાસ્સર્વે ત્રયસ્સન્નતપર્વણઃ ॥ 11 ॥
પરાક્રમજ્ઞો રામસ્ય શઠો દૃષ્ટભયઃ પુરા ।
સમુદ્ભાંતસ્તતોમુક્તસ્તાવુભૌ રાક્ષસૌ હતૌ ॥ 12 ॥
શરેણ મુક્તો રામસ્ય કથંચિત્પ્રાપ્ય જીવિતમ્ ।
ઇહ પ્રવ્રાજિતો યુક્તસ્તાપસોઽહં સમાહિતઃ ॥ 13 ॥
વૃક્ષે વૃક્ષે ચ પશ્યામિ ચીરકૃષ્ણાજિનાંબરમ્ ।
ગૃહીતધનુષં રામં પાશહસ્તમિવાંતકમ્ ॥ 14 ॥
અપિ રામસહસ્રાણિ ભીતઃ પશ્યામિ રાવણ ।
રામભૂતમિદં સર્વમરણ્યં પ્રતિભાતિ મે ॥ 15 ॥
રામમેવ હિ પશ્યામિ રહિતે રાક્ષસાધિપ ।
દૃષ્ટ્વા સ્વપ્નગતં રામમુદ્ભ્રમામિ વિચેતનઃ ॥ 16 ॥
રકારાદીનિ નામાનિ રામત્રસ્તસ્ય રાવણ ।
રત્નાનિ ચ રથાશ્ચૈવ ત્રાસં સંજનયંતિ મે ॥ 17 ॥
અહં તસ્ય પ્રભાવજ્ઞો ન યુદ્ધં તેન તે ક્ષમમ્ ।
બલિં વા નમુચિં વાપિ હન્યાદ્ધિ રઘુનંદનઃ ॥ 18 ॥
રણે રામેણ યુદ્ધ્યસ્વ ક્ષમાં વા કુરુ રાક્ષસ ।
ન તે રામકથા કાર્યા યદિ માં દ્રષ્ટુમિચ્છસિ ॥ 19 ॥
બહવસ્સાધવો લોકે યુક્તા ધર્મમનુષ્ઠિતાઃ ।
પરેષામપરાધેન વિનષ્ઠાસ્સપરિચ્છદાઃ ॥ 20 ॥
સોઽઽહં તવાપરાધેન વિનશ્યેયં નિશાચર ।
કુરુ યત્તે ક્ષમં તત્ત્વમહં ત્વા નાનુયામિ હ ॥ 21 ॥
રામશ્ચ હિ મહાતેજા મહાસત્ત્વો મહાબલઃ ॥ 22 ॥
અપિ રાક્ષસલોકસ્ય ન ભવેદંતકોઽપિ સઃ ।
યદિ શૂર્પણખાહેતોર્જનસ્થાનગતઃ ખરઃ ॥ 23 ॥
અતિવૃત્તો હતઃ પૂર્વં રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા ।
અત્ર બ્રૂહિ યથાતત્ત્વં કો રામસ્ય વ્યતિક્રમઃ ॥ 24 ॥
ઇદં વચો બંધુહિતાર્થિનામયા યથોચ્યમાનં યદિ નાભિપત્સ્યસે ।
સબાંધવસ્ત્યક્ષ્યસિ જીવિતં રણે હતોઽઽદ્ય રામેણ શરૈરજિહ્મગૈઃ ॥ 25 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે એકોનચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥
