શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ એકચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।
પુત્રાંશ્ચિરગતાન્ જ્ઞાત્વા સગરો રઘુનંદન ।
નપ્તારમબ્રવીદ્રાજા દીપ્યમાનં સ્વતેજસા ॥ 1 ॥
શૂરશ્ચ કૃતવિદ્યશ્ચ પૂર્વૈસ્તુલ્યોઽસિ તેજસા ।
પિતૃણાં ગતિમન્વિચ્છ યેન ચાશ્વોઽપવાહિતઃ ॥ 2 ॥
અંતર્ભૌમાનિ સત્ત્વાનિ વીર્યવંતિ મહાંતિ ચ ।
તેષાં ત્વં પ્રતિઘાતાર્થં સાસ્ત્રં ગૃહ્ણીષ્વ કાર્મુકમ્ ॥ 3 ॥
અભિવાદ્યાભિવાદ્યાંસ્ત્વં હત્વા વિઘ્નકરાનપિ ।
સિદ્ધાર્થસ્સન્નિવર્તસ્વ મમ યજ્ઞસ્ય પારગઃ ॥ 4 ॥
એવમુક્તોંઽશુમાન્સમ્યક્ સગરેણ મહાત્મના ।
ધનુરાદાય ખડ્ગં ચ જગામ લઘુવિક્રમઃ ॥ 5 ॥
સ ખાતં પિતૃભિર્માર્ગમંતર્ભૌમં મહાત્મભિઃ ।
પ્રાપદ્યત નરશ્રેષ્ઠ તેન રાજ્ઞાઽભિચોદિતઃ ॥ 6 ॥
દૈત્યદાનવરક્ષોભિઃ પિશાચપતગોરગૈઃ ।
પૂજ્યમાનં મહાતેજા દિશાગજમપશ્યત ॥ 7 ॥
સ તં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા પૃષ્ટ્વા ચાપિ નિરામયમ્ ।
પિતૃન્ સ પરિપપ્રચ્છ વાજિહર્તારમેવ ચ ॥ 8 ॥
દિશાગજસ્તુ તચ્છ્રુત્વા પ્રત્યાહાંશુમતો વચઃ ।
આસમંજ કૃતાર્થસ્ત્વં સહાશ્વશ્શીઘ્રમેષ્યસિ ॥ 9 ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા સર્વાનેવ દિશાગજાન્ ।
યથાક્રમં યથાન્યાયં પ્રષ્ટું સમુપચક્રમે ॥ 10 ॥
તૈશ્ચ સર્વૈર્દિશાપાલૈર્વાક્યજ્ઞૈર્વાક્યકોવિદૈઃ ।
પૂજિતસ્સહયશ્ચૈવ ગંતાઽસીત્યભિચોદિતઃ ॥ 11 ॥
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા જગામ લઘુવિક્રમઃ ।
ભસ્મરાશીકૃતા યત્ર પિતરસ્તસ્ય સાગરાઃ ॥ 12 ॥
સ દુઃખવશમાપન્નસ્ત્વસમંજસુતસ્તદા ।
ચુક્રોશ પરમાર્તસ્તુ વધાત્તેષાં સુદુઃખિતઃ ॥ 13 ॥
યજ્ઞીયં ચ હયં તત્ર ચરંતમવિદૂરતઃ ।
દદર્શ પુરુષવ્યાઘ્રો દુઃખશોકસમન્વિતઃ ॥ 14 ॥
સ તેષાં રાજપુત્રાણાં કર્તુકામો જલક્રિયામ્ ।
સલિલાર્થી મહાતેજા ન ચાપશ્યજ્જલાશયમ્ ॥ 15 ॥
વિસાર્ય નિપુણાં દૃષ્ટિં તતોઽપશ્યત્ખગાધિપમ્ ।
પિતૃણાં માતુલં રામ સુપર્ણમનિલોપમમ્ ॥ 16 ॥
સ ચૈવમબ્રવીદ્વાક્યં વૈનતેયો મહાબલ ઃ ।
મા શુચઃ પુરુષવ્યાઘ્ર વધોઽયં લોકસમ્મતઃ ॥ 17 ॥
કપિલેનાપ્રમેયેન દગ્ધા હીમે મહાબલાઃ ।
સલિલં નાર્હસિ પ્રાજ્ઞ દાતુમેષાં હિ લૌકિકમ્ ॥ 18 ॥
ગંગા હિમવતો જ્યેષ્ઠા દુહિતા પુરુષર્ષભ ।
તસ્યાં કુરુ મહાબાહો પિતૃણાં તુ જલક્રિયામ્ ॥ 19 ॥
ભસ્મરાશીકૃતાનેતાન્ પ્લાવયેલ્લોકપાવની ।
તયા ક્લિન્નમિદં ભસ્મ ગંગયા લોકકાંતયા ॥ 20 ॥
ષષ્ટિં પુત્રસહસ્રાણિ સ્વર્ગલોકં ચ નેષ્યતિ ।
ગચ્છ ચાશ્વં મહાભાગ તં ગૃહ્ય પુરુષર્ષભ ॥ 21 ॥
યજ્ઞં પૈતામહં વીર સંવર્તયિતુમર્હસિ ।
સુપર્ણવચનં શ્રુત્વા સોંઽશુમાનતિવીર્યવાન્ ॥ 22 ॥
ત્વરિતં હયમાદાય પુનરાયાન્મહાયશાઃ ।
તતો રાજાનમાસાદ્ય દીક્ષિતં રઘુનંદન ॥ 23 ॥
ન્યવેદયદ્યથાવૃત્તં સુપર્ણવચનં તથા ।
તચ્છ્રુત્વા ઘોરસંકાશં વાક્યમંશુમતો નૃપઃ ॥ 24 ॥
યજ્ઞં નિવર્તયામાસ યથાકલ્પં યથાવિધિ ।
સ્વપુરં ચાગમચ્છ્રીમાનિષ્ટયજ્ઞોમહીપતિઃ ॥ 25 ॥
ગંગાયાશ્ચાગમે રાજા નિશ્ચયં નાધ્યગચ્છત ।
અકૃત્વા નિશ્ચયં રાજા કાલેન મહતા મહાન્ ।
ત્રિંશદ્વર્ષસહસ્રાણિ રાજ્યં કૃત્વા દિવં ગતઃ ॥ 26 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે એકચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥
