શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ ષષ્ઠસ્સર્ગઃ ।
ગતે પુરોહિતે રામઃ સ્નાતો નિયતમાનસઃ ।
સહ પત્ન્યા વિશાલાક્ષ્યા નારાયણમુપાગમત્ ॥ 1 ॥
પ્રગૃહ્ય શિરસા પાત્રીં હવિષો વિધિવત્તદા ।
મહતે દૈવતાયાજ્યં જુહાવ જ્વલિતેઽનલે ॥ 2 ॥
શેષં ચ હવિષસ્તસ્ય પ્રાશ્યાશાસ્યાત્મનઃ પ્રિયમ્ ।
ધ્યાયન્નારાયણં દેવં સ્વાસ્તીર્ણે કુશસંસ્તરે ॥ 3 ॥
વાગ્યત સ્સહ વૈદેહ્યા ભૂત્વા નિયતમાનસઃ ।
શ્રીમત્યાયતને વિષ્ણો શ્શિશ્યે નરવરાત્મજઃ ॥ 4 ॥
એકયામાવશિષ્ટાયાં રાત્ર્યાં પ્રતિવિબુદ્ધ્ય સઃ ।
અલંકારવિધિં કૃત્સ્નં કારયામાસ વેશ્મનઃ ॥ 5 ॥
તત્ર શ્રૃણ્વન્સુખા વાચ સ્સૂતમાગધવંદિનામ્ ।
પૂર્વાં સધ્યામુપાસીનો જજાપ યતમાનસઃ ॥ 6 ॥
તુષ્ટાવ પ્રણતશ્ચૈવ શિરસા મધુસૂદનમ્ ।
વિમલક્ષૌમસંવીતો વાચયામાસ સ દ્વિજાન્ ॥ 7 ॥
તેષાં પુણ્યાહઘોષોઽથ ગંભીરમધુરસ્તદા ।
અયોધ્યાં પૂરયામાસ તૂર્યઘોષાનુનાદિતઃ ॥ 8 ॥
કૃતોપવાસં તુ તદા વૈદેહ્યા સહ રાઘવમ્ ।
અયોધ્યાનિલયશ્શ્રુત્વા સર્વઃ પ્રમુદિતો જનઃ ॥ 9 ॥
તતઃ પૌરજનસ્સર્વશ્શ્રુત્વા રામાભિષેચનમ્ ।
પ્રભાતાં રજનીં દૃષ્ટ્વા ચક્રે શોભયિતું પુરીમ્ ॥ 10 ॥
સિતાભ્રશિખરાભેષુ દેવતાયતનેષુ ચ ।
ચતુષ્પથેષુ રથ્યાસુ ચૈત્યેષ્વટ્ટાલકેષુ ચ ॥ 11 ॥
નાનાપણ્યસમૃદ્ધેષુ વણિજામાપણેષુ ચ ।
કુટુંબિનાં સમૃદ્ધેષુ શ્રીમત્સુ ભવનેષુ ચ ॥ 12 ॥
સભાસુ ચૈવ સર્વાસુ વૃક્ષેષ્વાલક્ષિતેષુ ચ ।
ધ્વજા સ્સમુચ્છ્રિતાશ્ચિત્રાઃ પતાકાશ્ચાભવંસ્તદા ॥ 13 ॥
નટનર્તકસંઘાનાં ગાયકાનાં ચ ગાયતામ્ ।
મનઃ કર્ણસુખા વાચ શ્શુશૃવુશ્ચ તતસ્તતઃ ॥ 14 ॥
રામાભિષેકયુક્તાશ્ચ કથાશ્ચક્રુર્મિથો જનાઃ ।
રામાભિષેકે સંપ્રાપ્તે ચત્વરેષુ ગૃહેષુ ચ ॥ 15 ॥
બાલા અપિ ક્રીડમાના ગૃહદ્વારેષુ સંઘશઃ ।
રામાભિષવસંયુક્તાશ્ચક્રુરેવં મિથઃ કથાઃ ॥ 16 ॥
કૃતપુષ્પોપહારશ્ચ ધૂપગંધાધિવાસિતઃ ।
રાજમાર્ગઃ કૃતઃ શ્રીમાન્પૌરૈ રામાભિષેચને ॥ 17 ॥
પ્રકાશકરણાર્થં ચ નિશાગમનશંકયા ।
દીપવૃક્ષાં સ્તથા ચક્રુરનુ રથ્યાસુ સર્વશઃ ॥ 18 ॥
અલંકારં પુરસ્યૈવં કૃત્વા તત્પુરવાસિનઃ ।
આકાંક્ષમાણા રામસ્ય યૌવરાજ્યાભિષેચનમ્ ॥ 19 ॥
સમેત્ય સંઘશસ્સર્વે ચત્વરેષુ સભાસુ ચ ।
કથયંતો મિથસ્તત્ર પ્રશશંસુર્જનાધિપમ્ ॥ 20 ॥
અહો મહાત્મા રાજાઽયમિક્ષ્વાકુકુલનંદનઃ ।
જ્ઞાત્વા યો વૃદ્ધમાત્માનં રામં રાજ્યેઽભિષેક્ષ્યતિ ॥ 21 ॥
સર્વેપ્યનુગૃહીતા સ્મો યન્નો રામો મહીપતિઃ ।
ચિરાય ભવિતા ગોપ્તા દૃષ્ટલોકપરાવરઃ ॥ 22 ॥
અનુદ્ધતમનાઃ વિદ્વાંધર્માત્મા ભ્રાતૃવત્સલઃ ।
યથા ચ ભ્રાતૃષુ સ્નિગ્ધસ્તથાઽસ્માસ્વપિ રાઘવઃ ॥ 23 ॥
ચિરં જીવતુ ધર્માત્મા રાજા દશરથોઽનઘઃ ।
યત્પ્રસાદોનભિષિક્તં તુ રામં દ્રક્ષ્યામહે વયમ્ ॥ 24 ॥
એવંવિધં કથયતાં પૌરાણાં શુશ્રુવુ સ્તદા ।
દિગ્ભ્યોપિ શ્રુતવૃત્તાંતાઃ પ્રાપ્તા જાનપદા જનાઃ ॥ 25 ॥
તે તુ દિગ્ભ્યઃ પુરીં પ્રાપ્તા દ્રષ્ટું રામાભિષેચનમ્ ।
રામસ્ય પૂરયામાસુઃ પુરીં જાનપદા જનાઃ ॥ 26 ॥
જનૌઘૈસ્તૈર્વિસર્પદ્ભિઃ શુશ્રુવે તત્ર નિસ્વનઃ ।
પર્વસૂદીર્ણવેગસ્ય સાગરસ્યેવ નિસ્વનઃ ॥ 27 ॥
તતસ્તદિંદ્રક્ષયસન્નિભં પુરં દિદૃક્ષુભિર્જાનપદૈરુપાગતૈઃ ।
સમંતત સ્સસ્વનમાકુલં બભૌ સમુદ્રયાદોભિરિવાર્ણવોદકમ્ ॥ 28 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે ષષ્ઠસ્સર્ગઃ ॥