શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ સપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।
તતઃ પ્રભાતે જનકઃ કૃતકર્મા મહર્ષિભિઃ ।
ઉવાચ વાક્યં વાક્યજ્ઞ શ્શતાનંદં પુરોહિતમ્ ॥ 1 ॥
ભ્રાતા મમ મહાતેજા યવીયાનતિધાર્મિકઃ ।
કુશધ્વજ ઇતિ ખ્યાતઃ પુરીમધ્યવસચ્છુભામ્ ॥ 2 ॥
વાર્યાફલકપર્યંતાં પિબન્નિક્ષુમતીં નદીમ્ ।
સાંકાશ્યાં પુણ્યસંકાશાં વિમાનમિવ પુષ્પકમ્ ॥ 3 ॥
તમહં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ યજ્ઞગોપ્તા સ મે મતઃ ।
પ્રીતિં સોઽપિ મહાતેજા ઇમાં ભોક્તા મયા સહ ॥ 4 ॥
એવમુક્તે તુ વચને શતાનંદસ્ય સન્નિધૌ ।
આગતાઃ કેચિદવ્યગ્રા જનકસ્તાન્ સમાદિશત્ ॥ 5 ॥
શાસનાત્તુ નરેંદ્રસ્ય પ્રયયુશ્શીઘ્રવાજિભિઃ ।
સમાનેતું નરવ્યાઘ્રં વિષ્ણુમિંદ્રાજ્ઞયા યથા ॥ 6 ॥
સાંકાશ્યાં તે સમાગત્ય દદૃશુશ્ચ કુશધ્વજમ્ ।
ન્યવેદયન્યથાવૃત્તં જનકસ્ય ચ ચિંતિતમ્ ॥ 7 ॥
તદ્વૃત્તં નૃપતિ શ્શૃત્વા દૂતશ્રેષ્ઠૈર્મહાબલૈઃ ।
અજ્ઞાયાઽથ નરેંદ્રસ્ય આજગામ કુશધ્વજઃ ॥ 8 ॥
સ દદર્શ મહાત્માનં જનકં ધર્મવત્સલમ્ ।
સોઽભિવાદ્ય શતાનંદં રાજાનં ચાપિ ધાર્મિકમ્ ॥ 9 ॥
રાજાર્હં પરમં દિવ્યમાસનં ચાઽધ્યરોહત ।
ઉપવિષ્ટાવુભૌ તૌ તુ ભ્રાતરાવતિતેજસૌ ॥ 10 ॥
પ્રેષયામાસતુર્વીરૌ મંત્રિશ્રેષ્ઠં સુદામનમ્ ।
ગચ્છ મંત્રિપતે શીઘ્રમૈક્ષ્વાકુમમિતપ્રભમ્ ॥ 11 ॥
આત્મજૈસ્સહ દુર્ધર્ષમાનયસ્વ સમંત્રિણમ્ ।
ઔપકાર્યાં સ ગત્વા તુ રઘૂણાં કુલવર્ધનમ્ ॥ 12 ॥
દદર્શ શિરસા ચૈનમભિવાદ્યેદમબ્રવીત્ ।
અયોધ્યાધિપતે વીર વૈદેહો મિથિલાધિપઃ ॥ 13 ॥
સ ત્વાં દ્રષ્ટું વ્યવસિતસ્સોપાધ્યાયપુરોહિતમ્ ।
મંત્રિશ્રેષ્ઠવચ શ્શૃત્વા રાજા સર્ષિગણસ્તદા ॥ 14 ॥
સબંધુરગમત્તત્ર જનકો યત્ર વર્તતે ।
સ રાજા મંત્રિસહિત સ્સોપાધ્યાયઃ સબાંધવઃ ॥ 15 ॥
વાક્યં વાક્યવિદાં શ્રેષ્ઠો વૈદેહમિદમબ્રવીત્ ।
વિદિતં તે મહારાજ ઇક્ષ્વાકુકુલદૈવતમ્ ॥ 16 ॥
વક્તા સર્વેષુ કૃત્યેષુ વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ ।
વિશ્વામિત્રાભ્યનુજ્ઞાતસ્સહ સર્વૈર્મહર્ષિભિઃ ॥ 17 ॥
એષ વક્ષ્યતિ ધર્માત્મા વસિષ્ઠો મે યથાક્રમમ્ ।
એવમુક્ત્વા નરશ્રેષ્ઠે રાજ્ઞાં મધ્યે મહાત્મનામ્ ॥ 18 ॥
તૂષ્ણીંભૂતે દશરથે વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ ।
ઉવાચ વાક્યં વાક્યજ્ઞો વૈદેહં સપુરોધસમ્ ॥ 19 ॥
અવ્યક્તપ્રભવો બ્રહ્મા શાશ્વતો નિત્ય અવ્યયઃ ।
તસ્માન્મરીચિ સ્સંજજ્ઞે મરીચેઃ કાશ્યપઃ સુતઃ ॥ 20 ॥
વિવસ્વાન્ કાશ્યપાજ્જજ્ઞે મનુર્વૈવસ્વત સ્સ્મૃતઃ ।
મનુઃ પ્રજાપતિઃ પૂર્વમિક્ષ્વાકુસ્તુ મનોસ્સુતઃ ॥ 21 ॥
તમિક્ષ્વાકુમયોધ્યાયાં રાજાનં વિદ્ધિ પૂર્વકમ્ ।
ઇક્ષ્વાકોસ્તુ સુતશ્શ્રીમાન્ કુક્ષિરિત્યેવ વિશ્રુતઃ ॥ 22 ॥
કુક્ષેરથાત્મજઃ શ્રીમાન્ વિકુક્ષિરુદપદ્યત ।
વિકુક્ષેસ્તુ મહાતેજા બાણઃ પુત્રઃ પ્રતાપવાન્ ॥ 23 ॥
બાણસ્ય તુ મહાતેજા અનરણ્યઃ પ્રતાપવાન્ ।
અનરણ્યાત્પૃથુર્જજ્ઞે ત્રિશંકુસ્તુ પૃથોસ્સુતઃ ॥ 24 ॥
ત્રિશંકોરભવત્પુત્રો દુંદુમારો મહાયશાઃ ।
યુવનાશ્વસુતસ્ત્વાસીન્માંધાતા પૃથિવીપતિઃ ॥ 25 ॥
માંધાતુસ્તુ સુત શ્શ્રીમાન્ સુસંધિરુદપદ્યત ।
સુસંધેરપિ પુત્રૌ દ્વૌ ધ્રુવસંધિઃ પ્રસેનજિત્ ॥ 26 ॥
યશસ્વી ધ્રુવસંધેસ્તુ ભરતો નામ નામતઃ ।
ભરતાત્તુ મહાતેજા અસિતો નામ જાતવાન્ ॥ 27 ॥
યસ્યૈતે પ્રતિરાજાન ઉદપદ્યંત શત્રવઃ ।
હૈહયાસ્તાલજંઘાશ્ચ શૂરાશ્ચ શશિબિંદવઃ ॥ 28 ॥
તાંસ્તુ સ પ્રતિયુધ્યન્ વૈ યુદ્ધે રાજા પ્રવાસિતઃ ।
હિમવંતમુપાગમ્ય ભૃગુપ્રસ્રવણેઽવસત્ ॥ 29 ॥
અસિતોઽલ્પબલો રાજા મંત્રિભિસ્સહિતસ્તદા ।
દ્વે ચાસ્ય ભાર્યે ગર્ભિણ્યૌ બભૂવતુરિતિ શ્રુતમ્ ॥ 30 ॥
એકા ગર્ભવિનાશાય સપત્ન્યૈ સગરં દદૌ ।
તત શ્શૈલવરં રમ્યં બભૂવાભિરતો મુનિઃ ॥ 31 ॥
ભાર્ગવશ્ચ્યવનો નામ હિમવંતમુપાશ્રિતઃ ।
તત્રૈકા તુ મહાભાગા ભાર્ગવં દેવવર્ચસમ્ ॥ 32 ॥
વવંદે પદ્મપત્રાક્ષી કાંક્ષંતી સુતમાત્મનઃ ।
તમૃષિં સાઽભ્યુપાગમ્ય કાલિંદી ચાભ્યવાદયત્ ॥ 33 ॥
સ તામભ્યવદદ્વિપ્રઃ પુત્રેપ્સું પુત્રજન્મનિ ।
તવ કુક્ષૌ મહાભાગે સુપુત્રસ્સુમહાબલઃ ॥ 34 ॥
મહાવીર્યો મહાતેજા અચિરાત્સંજનિષ્યતિ ।
ગરેણ સહિત શ્શ્રીમાન્ મા શુચઃ કમલેક્ષણે ॥ 35 ॥
ચ્યવનં તુ નમસ્કૃત્ય રાજપુત્રી પતિવ્રતા ।
પતિશોકાતુરા તસ્માત્પુત્રં દેવી વ્યજાયત ॥ 36 ॥
સપત્ન્યા તુ ગરસ્તસ્યૈ દત્તો ગર્ભજિઘાંસયા ।
સહ તેન ગરેણૈવ જાતઃ સ સગરોઽભવત્ ॥ 37 ॥
સગરસ્યાસમંજસ્તુ અસમંજાત્તથાંઽશુમાન્ ।
દિલીપોંઽશુમતઃ પુત્રો દિલીપસ્ય ભગીરથઃ ॥ 38 ॥
ભગીરથાત્કકુત્સ્થશ્ચ કકુત્સ્થસ્ય રઘુસ્સુતઃ ।
રઘોસ્તુ પુત્રસ્તેજસ્વી પ્રવૃદ્ધઃ પુરુષાદકઃ ॥ 39 ॥
કલ્માષપાદો હ્યભવત્તસ્માજ્જાતસ્તુ શંખણઃ ।
સુદર્શનઃ શંઘણસ્ય અગ્નિવર્ણ સ્સુદર્શનાત્ ॥ 40 ॥
શીઘ્રગસ્ત્વગ્નિવર્ણસ્ય શીઘ્રગસ્ય મરુ સ્સુતઃ ।
મરોઃ પ્રશુશ્રુકસ્ત્વાસીદંબરીષઃ પ્રશુશ્રૃકાત્ ॥ 41 ॥
અંબરીષસ્ય પુત્રોઽભૂન્નહુષઃ પૃથિવીપતિઃ ।
નહુષસ્ય યયાતિસ્તુ નાભાગસ્તુ યયાતિજઃ ॥ 42 ॥
નાભાગસ્ય બભૂવાજઃ અજાદ્દશરથોઽભવત્ ।
અસ્માદ્દશરથાજ્જાતૌ ભ્રાતરૌ રામલક્ષ્મણૌ ॥ 43 ॥
આદિવંશવિશુદ્ધાનાં રાજ્ઞાં પરમધર્મિણામ્ ।
ઇક્ષ્વાકુકુલજાતાનાં વીરાણાં સત્યવાદિનામ્ ॥ 44 ॥
રામલક્ષ્મણયોરર્થે ત્વત્સુતે વરયે નૃપ ।
સદૃશાભ્યાં નૃપશ્રેષ્ઠ સદૃશે દાતુમર્હસિ ॥ 45 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે સપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥
